1. Tiết canh
Tiết canh là một món ăn sử dụng nguyên liệu là tiết động vật tươi sống, trộn chút nước mắm hoặc nước muối nhạt để tránh đông. Tiếp theo, trộn tiết với thịt, sụn động vật băm nhỏ để làm đông tiết. Cách làm món ăn này phổ biến trong ẩm thực Việt từ Bắc xuống Nam. Món ăn này độc đáo và hiếm có trong ẩm thực thế giới, đặc biệt là trong cộng đồng người Việt ở nước ngoài.
Tiết canh thường được làm từ tiết của lợn, ngan, vịt, dê, chó. Trong tiết canh, gan, lòng, mề được băm nhỏ và ăn kèm với lạc rang, tiêu, rau thơm và nước cốt chanh. Món ăn thường xuất hiện trong các bữa nhậu, nhưng hiện nay đã bị cấm để đảm bảo an toàn sức khỏe sau những vụ tai nạn liên quan đến ăn tiết canh.


2. Cháo Mối
Bát cháo mối với sắc nâu của mối tỏa hương thơm đặc trưng, từ lâu đã trở thành đặc sản ẩm thực độc đáo của cộng đồng Cơ Tu. Món ăn này xuất hiện trong mùa bắt mối từ tháng 3 đến tháng 8 âm lịch, khi bà con hái lượm mối để rang ăn, sau đó ngâm nước mắm hoặc giã với muối.
Sau khi bắt mối, phải rửa sạch nhẹ nhàng nhiều lần, để ráo nước và nấu cháo từ gạo hoặc sắn tươi. Cách làm cháo mối rất đơn giản. Gạo nấu cho chín nhừ, gần khi chín thì thêm mối đã rang vào nồi, chờ sôi lại và nêm gia vị vừa ăn là bạn có ngay bát cháo mối với hương thơm đặc trưng, ngon miệng, bổ dưỡng. Không gì thú vị bằng việc thưởng thức hương vị thơm phức, beo béo và ngọt ngào của món ăn lạ này trong mùa mưa rét.


3. Trứng vịt lộn
Trứng vịt lộn , hay còn được biết đến với tên gọi 'hột vịt lộn', là một món ăn được chế biến từ quả trứng vịt khi phôi thai đã phát triển thành hình. Trứng vịt lộn là một trong những món ăn nhẹ phổ biến ở Việt Nam, được bán tại các góc phố hoặc quán nhỏ. Món ăn này được coi là bổ dưỡng trong văn hóa ẩm thực Đông Á và cũng được ưa chuộng ở một số nước khác như Trung Quốc, Philippines, và Campuchia (tuy có những biến thể chế biến khác nhau).
Trứng vịt lộn tại Việt Nam thường là phôi thai vịt già từ 9 đến 11 ngày tuổi. Món ăn này thường được ăn kèm với rau răm, muối tiêu khô hoặc muối tiêu chanh (tắc), và có những biến thể như: trứng vịt lộn nhúng lẩu, trứng vịt lộn chiên, trứng cút lộn, và trứng vịt vữa (vịt dữa). Sau khi luộc chín, đập ra chén và thêm một chút gia vị, món ăn này sẽ làm bạn mê mẩn ngay lập tức. Tuy nhiên, có những người nước ngoài cảm thấy khá ghê sợ và kinh tởm món ăn này.


4. Các món ăn từ Châu Chấu và Bọ Xít
Khi nghe đến tên bọ xít rang hay châu chấu rang, nhiều người có thể cảm thấy đây là những món ăn quái dị và không dám thử. Nhưng nếu bạn có dịp đến (Sơn La) du lịch trong những ngày hè, hãy một lần thử món bọ xít rang độc đáo này để hiểu vì sao người ta gọi món ăn này là đặc sản Sơn La.
Bọ xít và châu chấu đều là 2 loài vật gây hại cho mùa màng và con người. Tuy nhiên, nếu chế biến cẩn thận, bạn sẽ có được một món ăn ngon miệng. Sau khi khử mùi hôi, cắt hết cánh và bỏ đuôi, cho lên chảo rang chín vàng, nêm gia vị rồi bỏ ra đĩa. Mỗi vùng đều có những món đặc sản và đặc trưng riêng biệt, món ăn tưởng chừng ghê rợn này lại mang đậm chất hương vị đồng quê.


5. Chuột đồng nướng
Không còn xa lạ với người dân Việt Nam, chuột đồng đã trở thành nguyên liệu cho nhiều món ngon như chuột đồng nướng, rô ti, xào sả ớt, áp chảo... Ngày nay, chuột đồng là một đặc sản phổ biến tại các nhà hàng và quán ăn. Bạn có thể mua chuột đồng tại các chợ huyện với giá khoảng 50.000 - 70.000 đồng/kg. Điều này còn giúp giải quyết việc làm cho người nông thôn trong mùa nước nổi.
Thịt chuột đồng thường béo, chắc và ngon nhất là sau vụ thu hoạch lúa, đặc biệt là sau vụ lúa đông xuân và hè thu. Bà con ở đồng bằng sông Cửu Long thường bắt chuột sau khi thu hoạch lúa. Ban ngày, chuột thường bắt khá dễ dàng, nhưng do lượng bắt nhiều, nhiều người đã phải áp dụng các phương pháp như bẫy lưới, bẫy rập, đào hang, soi đèn về đêm…


6. Dế mèn chiên giòn
Dế mèn là món ăn chế biến từ côn trùng rất phổ biến hiện nay. Từ một thức ăn dân dã thôn quê, thịt dế mèn đang phát triển trở thành một trong những món đặc sản hút khách sành ăn. Việc chế biến món ăn từ dế mèn trở lên khá là phổ biến hiện nay, vì món đặc sản dế mèn ăn rất lạ miếng, thơm ngon. Các món ăn làm từ dế mèn có giá trị dinh dưỡng cao, giàu chất béo, chất đạm và vi lượng cao.
Một số nghiên cứu trên thế giới cho thấy trong thành phần Protein của dế mèn có chứa một loại Acidamin không thay thế như: Cysteine và Methionine… Hàm lượng Chitin của dế mèn trưởng thành chiếm 8,7 % có chất lượng tốt hơn so với Tôm và Cua. Một vài món phổ biến như: dế mèn chiên giòn, cuốn thịt, nướng, rang muối ớt... Dế phải nhanh nhẹn, khỏe mạnh với đầy đủ chân và càng thì mới ngon. Cách sơ chế: cho dế vào nước lạnh pha ít muối loãng, ngâm 2 lần từ 3 đến 5 phút để dế nhanh chết, sạch sẽ và an toàn khi chế biến. Bóp bụng, rút ruột để làm sạch dế, đem ướp với nước mắm, tiêu, hành, tỏi, bột ngọt cho thấm rồi bắt đầu chiên đến khi chín vàng.


7. Nhộng tằm rang
Để chế biến món nhộng tằm rang lá chanh, đồng bào dân tộc Thái (Sơn La) thường lựa chọn những con nhộng tằm tươi, không bị dập nát và bị thâm đen, lớp vỏ bên ngoài có màu vàng bóng. Sau đó, rửa sạch đem chần qua nước sôi rồi mới vớt ra rổ để cho ráo nước. Các gia vị để chế biến món nhộng rang bao gồm: Lá chanh thái chỉ, hành lá cùng với ớt thái nhỏ, muối, mì chính, hành tím thì đập dập và băm nhỏ. Sau khi chuẩn bị xong gia vị, bà con dân tộc Thái cho chảo lên bếp cho thêm chút dầu ăn và phi thơm hành lên, sau đó rang cho đến khi nhộng chuyển sang màu vàng là có thể chế biến xong món nhộng tằm.
Nhộng Tằm là món ăn quen thuộc trong các bữa ăn hàng ngày của người dân, nhất là ở các địa phương có nghề nuôi tằm. Có 2 loại nhộng được sử dụng làm thực phẩm phổ biến là nhộng ong và nhộng tằm. Nhộng là thực phẩm quý, đặc biệt bổ dưỡng vì có hàm lượng protein cao, hỗ trợ trị liệu chứng bất lực, bổ thận tráng dương, đặc biệt tốt đối với nam giới.


8. Ve sầu chiên giòn
Món ve sầu là đặc sản nổi tiếng ở Bình Phước. Khi mùa ve sầu bắt đầu lột xác, người dân địa phương, đặc biệt là nam giới, thường xen kẽ nhau bắt ve sầu để chế biến thành nhiều món ngon. Ve sầu có thể được ưa chuộng trong nấu cháo, chiên bột, xào hành và đặc biệt là món chiên giòn. Sau khi bắt được ve, người dân đưa về rửa sạch trong nước muối loãng để tránh tình trạng chúng mọc cánh và thoát xác. Để đảm bảo an toàn sức khỏe, ve sầu được ngâm qua nước sôi rồi rửa lại bằng nước lạnh. Trên bếp nồng chảy, những con ve sầu được chiên trong dầu nóng, đến khi chúng chuyển sang màu vàng là đã chín.
Những con ve sầu có thân vàng óng, phát ra mùi thơm đặc trưng, được ăn kèm với rau thơm và nước mắm tỏi ớt. Khi đặt vào miệng, bạn sẽ cảm nhận hương vị béo ngậy và giòn tan cùng mùi thơm nồng. Chế biến ve sầu đòi hỏi phải chọn loại ve mới lột xác, có tuổi độ từ 30 phút trở xuống. Các món ăn từ ve sầu luôn để lại ấn tượng khó quên cho thực khách.


9. Món Chả rươi
Chả rươi là một đặc sản nổi tiếng ở miền Bắc Việt Nam, đặc biệt là rươi Tứ Kỳ – Hải Dương. Từ con rươi, các bà nội trợ có thể chế biến thành nhiều món ngon như: nem rươi, rươi kho niêu đất, rươi xào của niễng, rươi hấp, rươi rang muối, rươi nấu măng, thậm chí cả món riêu rươi, nhưng phổ biến nhất là món chả rươi truyền thống.
Nếu bạn không có nhiều thời gian để nấu nướng hay chế biến món chả rươi từ rươi tươi, việc mua chả rươi làm sẵn là lựa chọn hoàn hảo cho bữa ăn gia đình. Tiện lợi mà vẫn đảm bảo hương vị thơm ngon, bổ dưỡng. Rươi có hình dáng giống như đỉa nước, nhiều chân như rết và có thân hình đa dạng màu sắc, tạo cảm giác mạnh mẽ. Tuy nhiên, sau khi chế biến, chả rươi trở thành món ăn ngon độc đáo, là một trong những món đặc sản độc đáo nhất là chả rươi.


10. Món Phá lấu
Món Phá lấu được chế biến từ cả cơ thể con heo, gà, nhưng ngon nhất vẫn là vịt. Thịt được xẻ thành từng miếng vừa ăn, ướp ngon với ngũ vị hương, rượu trắng, xì dầu, hành tỏi băm, tiêu muối và đường trắng. Chiên cho thịt săn, sau đó hầm nhỏ lửa với nước dừa xiêm và thịt. Món ăn này thơm ngon, bổ dưỡng, ăn kèm với dưa leo, cà rốt, và thích nhất khi chấm với nước hầm pha tỏi và ớt bằm.
Phá lấu qua thời gian đã trải qua nhiều biến tấu, vẫn là món ăn quen thuộc với nhiều thế hệ học sinh sinh viên Việt Nam. Ngày nay, có nhiều hàng quán chế biến an toàn và đa dạng món phá lấu cho giới trẻ. Phá lấu là món ăn dễ ăn, giá cả phải chăng, luôn là lựa chọn hàng đầu trong ẩm thực đường phố Việt Nam.


11. Sá Sùng Trong Ẩm Thực Việt Nam
Sá sùng - Loài hải sản gần gũi với người Việt, đặc biệt ở miền biển. Sá sùng sống dưới cát biển, đặc sản của Quảng Ninh, Nha Trang, Côn Đảo. Có nhiều tên gọi như mồi, bi bi, địa sâm. Mặc dù bề ngoài độn như con giun, nhưng sá sùng lại là nguồn dinh dưỡng quý và được chế biến thành nhiều món ngon như sá sùng xào tỏi, canh sá sùng. Sá sùng không chỉ là món ăn ngon, giàu dinh dưỡng mà còn có nhiều công dụng trong việc trị tính tâm hàn và làm thanh mát cơ thể. Thử một lần để khám phá hương vị độc đáo của sá sùng.


12. Sỏi mầm
Nếu chỉ nghe tên, chắc không ít người băn khoăn và liên tưởng ngay món' mầm đá' trong truyện Trạng Quỳnh hoặc nghĩ mình sắp được nếm một món ăn mang hình dáng giống… sỏi. Tuy nhiên tên gọi này thực chất xuất phát từ cách chế biến. Khi gọi sỏi mầm, thực khách sẽ được thưởng thức món thịt lợn rừng chế biến theo một cách đặc biệt. Mỗi suất ăn bao gồm 3 - 4 viên sỏi được nung thật nóng, dùng để nướng chín thịt heo rừng. Lợn rừng sau khi được ướp gia vị thì được đặt lên sỏi. Sức nóng từ viên sỏi sẽ nướng và giúp làm chín thịt.
Đối với người Hậu Giang, sỏi mầm tuy không phải món ăn cầu kỳ nhưng nếu thiếu đi sỏi thì món ăn sẽ mất đi hồn cốt của nó. Và để cho ra một món sỏi mầm hoàn chỉnh không thể thiếu nguyên liệu chính là thịt lợn rừng và đôi bàn tay tài hoa của người đầu bếp cùng các gia vị tẩm ướp thịt. Thịt phải là thịt lợn rừng được người dân tộc nuôi thả trên đồi núi, trọng lượng chỉ độ từ 5- 15kg. Vì chỉ những con heo như thế mới cho ra được những miếng thịt thơm ngon, ít mỡ, thích hợp để làm món sỏi mầm.


13. Cơm âm phủ.
Lần đầu đến Huế, thấy tên cơm âm phủ trong thực đơn, ai cũng tò mò và muốn khám phá cho kì được. Và rồi thực khách sẽ vô cùng ngạc nhiên, thích thú khi món ăn có tên độc dị pha chút rờn rợn ấy lại đẹp mắt và ngon miệng vô cùng. Món ăn có đầy đủ các nguyên liệu như trứng chiên, nem chua, chả giò, thịt nướng, dưa leo, tôm tươi rang... Mỗi loại xắt thành từng sợi nhỏ rồi sắp xếp xung quanh cơm trắng nấu bằng gạo An Cựu.
Ăn kèm với cơm âm phủ không thể thiếu một chén nước mắm có pha tỏi, đường, nước cốt chanh. Rưới nước mắm và trộn đều cơm cùng các loại thức ăn trước khi thưởng thức, có như vậy mới thấy hết cái ngon của món ăn này.


14. Nậm pịa.
Món ăn đặc trưng của người dân tộc Thái ở Mai Châu, Hòa Bình là Nậm pịa, một món ngon truyền thống thường xuất hiện ở các dịp đám đình, lễ hội hay những bữa tiệc đãi khách. Đây là một món ăn đặc sản độc đáo mà du khách nên thử khi đến với vùng đất cao nguyên. “Nậm” có nghĩa là “canh” trong tiếng Thái, còn “pịa” là chất dịch sền sệt trong ruột non của các loài động vật ăn cỏ như trâu, bò, dê, hay còn được gọi là phân non hoặc kém tế nhị chút là“ cứt non”.
Nguyên liệu chính làm món ăn là nội tạng của các con vật được trộn lẫn, sau đó ninh nhừ với xương cho đến khi đủ độ ngọt. Gia vị đi kèm gồm: ớt, tỏi, và mắc khén. Món ăn này nhìn không được bắt mắt, kết hợp vị đắng của các loại lá rừng cùng với hơi nồng từ chính lục phủ ngũ tạng của lợn, bò sẽ gây khó chịu với một số người. Tuy nhiên nếu chậm rãi nếm thử, món ăn cũng khá ngon và cuốn hút.


