1. Nem chua
Thanh Hóa không chỉ nổi tiếng với nem chua độc đáo, mà còn là nơi sáng tạo ra nhiều phiên bản độc lạ. Vị chua cay, mặn mà của gia vị và hòa quyện với vị ngọt của thịt khiến cho mỗi miếng nem trở nên hấp dẫn khó cưỡng. Dù bận rộn nhưng người dân xứ Thanh vẫn giữ được bí quyết chế biến để tạo ra những chiếc nem ngon và khác biệt.
Đến các con phố như Đinh Lễ, Ngọc Trạo, Tô Vĩnh Diện..., bạn có thể dễ dàng bắt gặp và thưởng thức hương vị đặc trưng của nem chua Thanh Hóa.


2. Bánh cuốn
Bánh cuốn là món sáng và bữa lỡ tuyệt vời của người dân xứ Thanh. Miếng bánh ướt mềm mịn, nóng hổi cuốn chút mộc nhĩ, thịt băm. Khi ăn thêm ít chả, rắc hành khô, rau sống thơm nức mũi. Làm sao mà kìm lòng được đây? Hãy thưởng thức món bánh cuốn ngon ở xứ Thanh này!
Với du khách khi đến đây thì càng không thể bỏ lỡ món bánh cuốn ở xứ Thanh.
Bánh cuốn Thanh Hóa với hương vị mềm, dai của bột, thơm của thịt, mộc nhĩ và hành khô giòn tan.


3. Chả tôm
Chả tôm là món ăn độc đáo, lạ miệng với thực khách phương xa. Cách làm cầu kỳ, tỉ mỉ. Tôm bột tươi sau khi rửa sạch, bỏ vỏ, giã nhuyễn. Nhân có màu hồng, hỗn hợp thịt ba chỉ, hành, tỏi tạo thành nhân. Bánh gói bằng bánh phở, nướng trên bếp than hoa.
Vị bùi ngọt của nhân tôm, vị chua dịu của dưa, cay cay của ớt và rau sống thanh mát tạo nên hương vị khó quên. Xuất cho 2 người ăn khoảng 30.000 - 40.000 đồng. Hãy thưởng thức món chả tôm tại các phố Nhà thờ, Đào Duy Từ, chợ Vườn Hoa cũ.


4. Bánh nhè
Bánh nhè giống bánh trôi nước, bánh ngào mật Nghệ An. Vỏ bánh làm từ bột nếp dẻo mịn, nhân đậu xanh và dừa bào sợi. Bánh nấu bằng đường mật mía và gừng, là món quà dân dã chiêu đãi du khách. Ăn bánh nhè giống như sưởi ấm tâm hồn và dạ dày giữa những ngày gió mưa.
Tuy nhiên, không phải ở mọi nơi bạn có thể thưởng thức món đặc sản tuyệt vời như ở Thanh Hóa. Khi đến đây, hãy tận hưởng món bánh nhè tuyệt vời. Cô hàng rong hoặc chợ Vườn Hoa thường bán với giá chỉ 5.000 đồng một bát.


5. Cháo canh
Cháo canh là món ăn độc đáo chỉ có ở xứ Thanh, là sự kết hợp tinh tế giữa bột gạo, bánh canh, sườn lợn, tôm nõn bóc vỏ… Cháo được ăn kèm với chút tiêu, ớt bột, rau sống, tạo nên hương vị ngon và hấp dẫn.


6. Bánh khoái tép
Một món ăn độc đáo chỉ có ở thành phố Thanh Hóa là bánh khoái tép, được giới thiệu đặc sản của vùng đất này. Cách thưởng thức món này độc đáo, làm đến đâu, ăn đến đó. Bột gạo tẻ, rau cần, bắp cải, tép tươi ngon được kết hợp để tạo nên chiếc bánh chín vàng, giòn tan trong miệng.


7. Bánh răng bừa
Bánh răng bừa, một món ăn độc đáo của xứ Thanh, là sự kết hợp tinh tế giữa gạo tẻ và nhân thịt lợn trộn với mộc nhĩ, hành khô. Chiếc bánh được bọc gói trong lá chuối xanh, tạo nên hương vị đặc trưng và khó quên cho thực khách.


8. Bánh dì (bánh dầy)
Bánh dì (bánh dầy), thường xuất hiện trên đường phố mỗi sáng, là một trải nghiệm ẩm thực tuyệt vời. Ghé qua phường Nam Ngạn để thưởng thức hương vị đặc trưng của món ngon này.
Gạo nếp được kỹ lưỡng chọn lựa, tạo nên bánh dì mềm dẻo. Bánh được làm với sự kỳ công, từ việc ngâm gạo, làm xôi, đến việc giã nhuyễn thành bột dẻo quánh. Nhân bánh là đậu xanh đường, tạo nên hương vị độc đáo không thể quên. Những hàng bánh truyền thống thường chỉ sản xuất với số lượng hạn chế, làm bằng tay với sự tận tụy.


9. Ốc mút
Ốc mút hay ốc hút là biệt danh cho loại ốc len ngon, hiếm gặp và ít nơi bán. Thường được bắt ở vùng ven biển Thanh Hóa và nuôi tại một số địa phương. Sau khi mua về, ốc được ngâm trong nước cùng ớt tươi để loại bỏ bùn, sau đó rửa sạch và phơi dưới nắng nhẹ để loại bỏ mùi bùn.
Chùa Thanh Hà, phố Bến Ngự là những địa điểm quen thuộc với những thực khách yêu thích ốc mút và các món từ ốc. Hương vị đặc trưng của ốc, được gia vị kỹ lưỡng tẩm ướp, phối hợp cùng mùi sả và ớt thơm nức mũi, tạo nên trải nghiệm ẩm thực khó quên.


10. Bánh đa vừng
Món bánh bình dị này từ lâu đã trở thành biểu tượng ẩm thực của Thanh Hóa. Bánh đa vừng làm từ gạo, vừng và tinh bột sắn, cùng muối, gấc và đường để tạo hương vị đặc trưng. Mặc dù giản dị, nhưng việc làm chiếc bánh đòi hỏi sự khéo léo. Từ việc ngâm gạo, xay bột mịn, tráng bánh cẩn thận, rắc vừng đều, phơi bánh tỉ mỉ, đến việc nướng trên lửa than củi sao cho chín vàng đều, tất cả tạo nên những chiếc bánh đa giòn ngon độc đáo.


11. Bánh ích
Bánh ích nhỏ gọn, dân dã, nhưng để gói bánh ngon và đẹp phải có nghệ. Bánh ích ngon có bột dẻo nhưng không dính răng, cắn miếng đầu lưỡi cảm nhận ngay vị ngọt của đường, vị thơm của nếp, vị béo của dừa, hay vị bùi của đậu xanh và mùi thơm của lá chuối. Gói bánh ích cũng phải chăm chút từng góc. Gói không khéo, khi chín bánh sẽ không đứng thẳng mà bò dài ra không thẩm mỹ. Nhưng gói bánh ngon, bánh đẹp phải có nghệ. Bánh ích ăn rất ngon, được làm từ bột dẻo nhưng không quá dính, cắn miếng trên đầu lưỡi cảm nhận vị ngọt của đường, vị thơm của nếp, vị béo của dừa, hay vị bùi của đậu xanh và mùi thơm của lá chuối.
Tuy nhiên, người gói bánh ích cũng phải chăm chút từng góc. Gói không khéo, khi chín bánh sẽ không đứng thẳng mà bò dài ra không thẩm mỹ. Bánh ích hình tròn, bên trong có nhân tôm thịt, ăn cùng mắm chế chua ngọt, rất mềm và ngon. Chỉ với 7.000 đồng là bạn đã có thể thưởng thức 2- 3 chiếc rồi. Món này bán nhiều ở các chợ Vườn Hoa, Tây Thành hoặc một vài quán vỉa hè trên phố Đinh Lễ. Bánh ích luôn hấp dẫn người ăn, đây cũng là món ăn phổ biến cho du khách đến tham quan xứ Thanh.


12. Bánh gai Tứ Trụ
Bánh gai Tứ Trụ là sản phẩm đặc sắc của làng Mía, tồn tại hàng nghìn năm bên bờ sông Chu, cách trung tâm huyện Thọ Xuân 9km và cách thành phố Thanh Hóa 40km về phía Tây.
Nguyên liệu chủ yếu làm bánh Gai là nếp và đậu xanh, nhưng lá Gai mới là linh hồn tạo nên bánh Gai. Lá Gai được hái từ rừng hoặc trồng ở bãi bồi ven sông Chu. Sau khi hái về, lá được chuẩn bị kỹ lưỡng, phơi khô và bảo quản đến dịp làm bánh. Nhân bánh được làm từ đậu xanh, thịt heo nạc, và một số gia vị khác như đường, muối, nước mắm, dầu chuối...

13. Bánh đúc sốt
Mới nghe qua, nhiều người có thể nhầm lẫn với món bánh đúc, một quà quê dân dã của người Việt. Bánh đúc sốt là món ăn độc đáo của xứ Thanh. Điểm đặc biệt lớn nhất của bánh so với các vùng khác là màu xanh đẹp mắt. Bột bánh là bột gạo tẻ, nấu với nước vôi, hành phi, và mỡ. Màu xanh của bánh được tạo ra bởi nước rau ngót hoặc rau cải giã. Nồi bánh nấu trên lửa liu riu, đảo đều để bánh không bị vón cục. Khi bánh gần chín, nó có độ sánh như cháo và mang hương vị đặc trưng.
Bánh đúc sốt không thể thiếu đậu xanh. Đậu xanh sau khi nấu chín, được đánh tơi như khi làm nhân bánh chưng ngày Tết. Khi ăn, múc bánh ra bát và rải đậu xanh lên trên. Trong trời lạnh, hít thở hương thơm ngầy ngậy của bột gạo, vị bùi của đậu xanh khiến ấm lòng.


14. Gỏi cá nhệch Nga Sơn
Cá Nhệch sau khi bắt về được làm sạch nhớt rồi lọc thịt và xương riêng. Phần thịt nhệch được thái lát mỏng, bóp qua bằng chanh tươi sau đó vắt cho ráo nước và cho vào bát to, nhanh tay tẩm ướp gia vị và trộn cùng với thính làm từ gạo nếp rang vàng. Da cá được rán giòn để cuộn cùng với gỏi. Còn xương cá đem vào cối giã nhuyễn để nấu chẻo.
Gỏi cá được ăn kèm với nhiều loại rau lá khác nhau nhưng bắt buộc phải có các loại như: lá chanh, lá sung, rau húng, tía tô, bạc hà. Ngoài việc làm tăng thêm hương vị của món gỏi, các loại rau lá trên còn là vị thuốc để cân bằng tính hàn của cá nhệch. Ở Nga Sơn gỏi cá còn được ăn cùng với lá rau má, dấp cá tươi mọc rất nhiều trong vườn nhà. Điều đó cũng làm nên hương vị rất riêng cho món ăn.
Nếu những nơi khác ăn gỏi kèm mắm tôm, nước mắm thì điểm nhấn cho gỏi cá Nga Sơn chính là chẻo nhệch. Chẻo ăn cùng gỏi cá là bí quyết làm nên sự khác biệt, được chế biến từ xương cá giã nhuyễn chưng cùng mẻ chua và các loại gia vị đặc trưng khác. Chẻo bày ra bát nhỏ, có màu đỏ sậm, đặc sánh, đậm đà, váng mỡ và thơm nức mũi.

15. Bánh mỳ Nam Hà
Nếu có dịp tới thăm Thăm Hóa, bạn sẽ được nghe nhiều về bánh mỳ gia truyền Nam Hà ở phố Trường Thi. Tại đây có một chuỗi cửa hàng bán bánh mỳ rất đông khách. Sở dĩ được yêu mến vậy bởi hương vị bánh Nam Hà không đổi trong suốt 20 năm qua. Nhân bánh rất đa dạng để bạn lựa chọn, ngon nhất phải kể đến bánh mỳ kẹp nem chua rán, kẹp bò khô, thịt quay... Ngon nhất phải kể đến bánh mỳ kẹp nem chua rán, kẹp bò khô, thịt quay… Nguyên liệu nào cũng được chọn lựa và chế biến kỹ lưỡng, cùng với nước sốt gia truyền đặc trưng.


16. Chè lam Phủ Quảng
Chè lam Phủ Quảng của vùng Thanh có hương vị độc đáo, giòn tan nơi đầu lưỡi và vị ngọt thanh nhẹ dìu dịu. Phủ Quảng trước đây thuộc phủ Quảng Hóa, gồm một số huyện trung du của tỉnh Thanh, với lỵ sở ở gần thị trấn Vĩnh Lộc ngày nay.
Việc làm thức quà này đòi hỏi sự công phu và khéo léo, có kinh nghiệm để cân bằng tỷ lệ giữa các nguyên liệu như gạo nếp, đường, mạch nha, mật mía, gừng, lạc… Gạo nếp loại hạt mẩy đều, được xay bằng cối đá, lọc bằng tấm vải thô. Một phần nhỏ gạo nếp được rang chín, đảo đều cho đến khi ngả vàng và có mùi thơm, sau đó trải ra nia để nguội. Lạc rang giã đôi, gừng tươi được xắt lát nhỏ.
Mật mía Kim Tân từ huyện Thạch Thành là yếu tố quan trọng để tạo hương vị đặc trưng cho chè lam Phủ Quảng. Mật mía này có vị ngọt đậm, sóng sánh đặc trưng cho đất mía của tỉnh Thanh.


17. Dê ủ trấu Nga Sơn
Món dê ủ trấu, một đặc sản độc đáo của xứ Thanh. Trước khi ủ trấu, dê được cạo lông sạch sẽ và nhồi lá sả vào bụng. Toàn bộ cơ thể dê được phủ trấu và đốt rơm để tạo nên lửa. Khi quá trình ủ trấu kết thúc, thịt dê chín om với màu đỏ đặc trưng, da màu vàng rực. Điều này tạo nên món dê tái độc đáo, thịt thái thành từng lọn xoăn. Đây có thể xem là bí quyết độc đáo, là nét đặc sắc của món Dê núi Nga An, không phải ở mọi nơi đều có cách chế biến độc đáo như người dân ở đây.

18. Bánh Bột Lọc
Một món bánh đặc trưng của xứ Thanh mang đến từ bàn tay tài năng của người Huế, bánh bột lọc là sự kết hợp tuyệt vời của hương vị cổ điển từ miền đất cố đô. Tại thành phố Thanh Hóa, bạn có thể thưởng thức món này tại phố Đào Duy Từ, chợ Vườn Hoa, chợ Tây Thành... với giá khoảng 15.000 đồng một đĩa.
Bánh bột lọc được làm từ bột sắn, hiện nay thường sử dụng bột năng. Nhân của bánh có thể là tôm trộn gia vị hoặc thịt nạc xay nhỏ trộn với mộc nhĩ, hành, măng,... Bánh được gói trong lá chuối và sau đó hấp hoặc luộc chín, sau đó nhúng nhanh vào nước lạnh. Khi chín, bánh trở nên trong veo và bạn có thể thấy rõ sắc đỏ của tôm, tạo nên một hình ảnh bắt mắt. Bánh thường được ăn kèm với nước chấm ngon.


19. Bánh Bèo
Bánh bèo xuất phát từ xứ Huế thơ mộng, nhưng khi đặt chân đến Thanh Hóa, với sự khéo léo và biến tấu của người dân địa phương, bánh bèo đã trở thành một món ăn phổ biến và được yêu thích. Bánh bèo bao gồm 3 phần: bánh làm từ bột gạo, nhân chứa tôm xay nhuyễn và nước mắm chấm. Khác với bánh cuốn hay bánh khoái tép, bánh bèo không cần nước mắm chấm riêng, mà người ta thường thêm mỡ hành và đậu phộng rang giã nhỏ trực tiếp lên bánh để tạo ra hương vị đặc trưng, vị béo ngậy.
Ở Thanh Hóa, bánh bèo được biến tấu thêm chút hành phi và ruốc tôm để phù hợp với khẩu vị địa phương. Bạn có thể dễ dàng tìm thấy món ăn này tại nhiều quán trên đường Đào Duy Từ, chợ Vườn Hoa,... với giá chỉ từ 10.000 đồng đến 20.000 đồng một đĩa.


