Top 23 Sự Kiện Blockchain Nổi Bật Trọng Năm 2023

Năm 2023 tiếp tục chứng kiến một bước ngoặt quan trọng của thị trường tiền mã hóa. Mùa đông crypto kéo dài kéo theo nhiều hệ lụy như sự thu hẹp hoạt động, cắt giảm nhân sự hoặc thậm chí là đóng cửa của các công ty. Đồng thời, hàng loạt sự kiện quan trọng trên thế giới tiếp tục ảnh hưởng đến thị trường này.

Năm nay cũng chứng kiến những xung đột căng thẳng giữa tiền mã hóa và khung pháp lý của các quốc gia. Việc tuyên án của cựu CEO FTX Sam Bankman-Fried hay vụ kiện Binance với Bộ Tư pháp Mỹ đều là những ví dụ điển hình cho ngành này.

Thị trường tiền mã hóa, với tuổi đời chưa đầy 10 năm, vẫn chưa có nền tảng vững chắc. Năm vừa qua, chứng kiến hàng loạt xung đột giữa các công ty trong ngành, đặc biệt là giữa các phân khúc thị trường. Các tranh cãi về lý tưởng và tầm nhìn càng trở nên nghiêm trọng.

1. Cuộc tranh luận giữa DCG - Genesis - Gemini

Tập đoàn Tiền mã hóa (DCG) và công ty con Genesis Lending bị cuốn vào khủng hoảng sau khi sàn FTX sụp đổ vào giữa tháng 11/2022.

Genesis bị ảnh hưởng trực tiếp và đã ngừng rút tiền của khách hàng, đặc biệt là sàn Gemini với 900 triệu USD bị mắc kẹt. Sau đó không lâu, công ty mẹ DCG cũng bị đồn là liên quan thông qua các khoản vay giữa nó và Genesis.

Gemini và hai nhà sáng lập Cameron và Tyler Winklevoss bị khách hàng tập thể kiện vì không thể rút tiền. Đến ngày 02/01, CEO Gemini gửi thông điệp cuối cùng cho DCG và Genesis yêu cầu giải quyết triệt để vụ việc.

Sau vài ngày, truyền thông và mạng xã hội tiếp tục đưa ra những cáo buộc về việc không minh bạch tài chính giữa DCG và Genesis, làm tụt dốc danh tiếng của hai công ty này và lan truyền FUD khắp thị trường.

Dưới áp lực của dư luận, CEO Barry Silbert của DCG cuối cùng đã lên tiếng xác nhận việc cam kết cho vay 1,1 tỷ USD của DCG cho Genesis nhằm khắc phục khoản lỗ mà Genesis phải chịu khi quỹ đầu tư Three Arrows Capital phá sản.

Tuy nỗ lực cứu vãn nhưng Genesis chính thức nộp đơn xin phá sản theo Chương 11 vào ngày 20/01/2023, với khoản nợ lên đến 3,5 tỷ USD đối với 50 chủ nợ lớn nhất.

Dù đã nộp đơn phá sản nhưng câu chuyện chưa kết thúc. Bộ ba này tiếp tục “đấu tố” lẫn nhau, đệ đơn kiện nhau để đòi khoản nợ, khiến cộng đồng bất mãn.

• Ngày 07/07/2023, Gemini khởi kiện DCG và Barry Silbert;
• Ngày 07/09/2023, Genesis kiện DCG, đòi trả 600 triệu USD Bitcoin còn nợ;
• Ngày 19/10/2023, Chính quyền New York khởi kiện Gemini, Genesis, và DCG;
• Ngày 28/10/2023, Gemini kiện Genesis, đòi thu hồi 1,6 tỷ USD cổ phiếu GBTC;
• Ngày 22/11/2023, Genesis kiện Gemini, đòi thu hồi 689 triệu USD tiền rút trước khi phá sản;
• Chuỗi kiện tụng này chỉ kết thúc khi DCG đồng ý trả thêm 275 triệu USD cho Genesis để chấm dứt vụ kiện vào ngày 29/11 vừa qua.

2. Rủi ro của Curve (CRV) trong lĩnh vực DeFi

Vào cuối tháng 7, các pool thanh khoản trên Curve Finance liên tiếp bị tấn công vì các lỗ hổng bảo mật, làm giá CRV giảm sâu. Đột nhiên, cảnh báo nghiêm trọng khi một khoản vay thế chấp bằng CRV sắp bị thanh lý.

Lí do là vì nhà sáng lập Curve Michael Egorov đã sử dụng CRV mà anh phân bổ - chiếm đến 47% tổng cung - để thế chấp các khoản vay lớn trên các nền tảng DeFi như Aave, Fraxlend, Abracadabra,...

Nếu vị trí của Michael Egorov bị thanh lý, giá CRV sẽ tiếp tục giảm sâu, ảnh hưởng đến Aave, Fraxlend rơi vào nguy cơ. Việc bán CRV dẫn đến một loạt pool thanh khoản khác trong ngành phải đối mặt với nguy cơ, cùng với rủi ro depeg của USDC và USDT,...

Trong những ngày đầu tháng 8, tình hình trở nên nghiêm trọng khi nhà sáng lập Curve phải bán CRV qua cổng OTC cho các nhà đầu tư lớn để thu về tiền, cung cấp tài sản thế chấp để giảm rủi ro cho các khoản vay.

Hành động này lại gây ra cuộc chiến 'Curve OTC Wars' giữa các bên mua OTC nêu trên, vì số token này không bị khóa bởi hợp đồng thông minh mà chỉ dựa vào thỏa thuận.

May mắn thay, tình hình đã không phát triển xấu nhất. Curve đã dần ổn định, họ khôi phục được 70% số tiền bị đánh cắp và giá CRV bắt đầu tăng trở lại.

Ngoài ra, đạo đức và vai trò của nhà sáng lập cũng được đặt vào tầm cao mới.

3. Sự ra đời của BRC-20 và tranh cãi về vai trò của mạng lưới Bitcoin

Dù là blockchain đầu tiên trên thế giới, mang lại các đột phá ban đầu, Bitcoin hiện nay đã bị 'để lại' trong lĩnh vực DeFi và NFT so với các blockchain sau này như Ethereum, Solana, Near, Avalanche,...

Cộng đồng hiện nay coi Bitcoin như là vàng kỹ thuật số, là tài sản lưu trữ và đầu tư hơn là một nền tảng blockchain được sử dụng cho các giao dịch vi mô. Tuy nhiên, liệu bạn có từng tự hỏi:

Tại sao Bitcoin lại không có một 'hệ sinh thái' như các mạng lưới khác? Tại sao không có dự án DeFi, GameFi hay NFT trên blockchain Bitcoin?

Với ý tưởng này, dự án NFT trên Bitcoin có tên là Ordinals đã ra đời vào giai đoạn chuyển giao 2022-2023. 

• Ordinals: là giao thức tạo ra các NFT trên mạng lưới Bitcoin và hiện tại chỉ hoạt động trên Bitcoin. Dự án này được lập trình bởi Casey Rodarmor từ cuối năm 2022.
• Inscription: là nội dung được khắc lên sats để tạo ra Bitcoin NFT. Inscription cũng có thể được coi là NFT trên mạng lưới Bitcoin.
• BRC-20: là một tiêu chuẩn token trên mạng lưới Bitcoin được phát triển bởi @domodata. BRC-20 về bản chất cũng là một loại Inscription trên Bitcoin, nhưng thay vì lưu trữ hình ảnh, video thì nó lưu trữ thông tin về token và số lượng sở hữu.

Tuy nhiên, đối với các lập trình viên và những người theo trường phái 'Bitcoin maxi', các Inscription đang gây ra tình trạng spam mạng lưới Bitcoin. Từ năm 2013, mạng cho phép người dùng đặt giới hạn về kích thước dữ liệu, nhưng Inscription đã vượt qua giới hạn này bằng cách mã hóa dữ liệu.

Dưới sự chỉ đạo của nhà phát triển Bitcoin Core Luke Dash Jr., đang tiến hành một bản cập nhật phần mềm mới nhằm vá lỗ hổng này và xóa bỏ Inscription khỏi mạng lưới.

Tuy nhiên, các phe ủng hộ Inscription vẫn kiên quyết. Các chuyên gia cho rằng việc ngăn chặn việc thêm Inscription vào mạng lưới Bitcoin là không khả thi. Với tiền, các thợ đào vẫn sẽ tiếp tục đưa Inscription vào Bitcoin.

Adam Back, người sáng lập của Blockstream và cũng là một nhà phát triển của mạng lưới Bitcoin, cũng nhấn mạnh rằng:

'Bitcoin được thiết kế để chống lại sự kiểm duyệt, vì vậy không ai có thể ngăn chặn được việc tạo ra các Inscription trên mạng lưới này.'

Hơn nữa, mặc dù Inscription gây ra tình trạng spam mạng lưới, nhưng đó cũng mang lại thêm nguồn thu nhập cho các thợ đào. Với việc thu nhập gia tăng, vượt qua chi phí, khả năng duy trì Ordinals là rất cao.

Qua những cuộc tranh luận này, rõ ràng thấy được giá trị mà Inscription có thể mang lại cho mạng lưới và thị trường.

Thị trường tiền mã hóa không thể tránh khỏi tác động của các yếu tố vĩ mô - vi mô trên toàn cầu. Dưới sức ép bên ngoài, nhiều dự án đang phải đối mặt với suy thoái nghiêm trọng, thậm chí phải ngừng hoạt động và rời khỏi lĩnh vực.

4. SEC đóng dấu hết cho stablecoin BUSD

Chính phủ Mỹ đã cho thấy sự nghiêm túc đối với ngành tiền điện tử trong năm 2023, bắt đầu bằng việc đàn áp Paxos - công ty phát hành stablecoin BUSD.

Chỉ trong một ngày 13/02, cộng đồng tiền mã hóa rối bời vì SEC kiện Paxos về việc stablecoin BUSD là chứng khoán, sau đó vào chiều cùng ngày, hoảng loạn leo thang khi chính quyền New York yêu cầu Paxos dừng phát hành BUSD mới. Vào tối hôm đó khi giá BNB giảm mạnh, CZ lên tiếng bác bỏ 'liên kết' với đồng Binance USD (BUSD) và cố gắng phân biệt mình khỏi cuộc khủng hoảng pháp lý tại Mỹ.

Kết quả của câu chuyện này là BUSD dần rời khỏi thị trường stablecoin vì không thể phát hành thêm đồng mới. Dưới áp lực từ chính quyền, nhiều sàn giao dịch, dự án và giao thức đã bắt đầu loại bỏ BUSD và tìm kiếm các stablecoin thay thế.

Ngay cả Binance cũng phải đưa ra quyết định 'tử án' cho đồng con BUSD của mình. Trong những tháng tiếp theo, sàn giao dịch này khuyến khích người dùng chuyển đổi BUSD sang các stablecoin khác và ngừng các dịch vụ cho vay và staking.

Cuối cùng, Binance chính thức loại bỏ BUSD vào ngày 15/12.

Một hệ quả lạc quan là các stablecoin mới sẽ có cơ hội phát triển và chiếm lĩnh thị trường mà BUSD để lại, góp phần thúc đẩy phân khúc này phát triển hơn.

5. Khủng hoảng ngân hàng Mỹ và sự depeg của USDC

Vào đầu tháng 3, cuộc “khủng hoảng thanh khoản” trong ngành tiền mã hóa cuối cùng đã lan đến ngân hàng Silvergate Bank. Silvergate là một ngân hàng hoạt động tại Mỹ, được biết đến trong cộng đồng tiền mã hóa vì cung cấp giải pháp ngân hàng cho các công ty tiền mã hóa thông qua mạng lưới SEN.

Silvergate tạm ngừng hoạt động dẫn đến các công ty trong mạng SEN buộc phải thông báo ngừng giao dịch với tài khoản ngân hàng.

Tuy nhiên, điều này chỉ là khởi đầu cho cuộc khủng hoảng dây chuyền lan rộng ra toàn bộ ngành ngân hàng ở Mỹ. Vào sáng ngày 10/03 (giờ Việt Nam), thị trường chứng khoán Mỹ và cộng đồng tiền mã hóa rúng động vì thông tin ngân hàng Silicon Valley Bank (SVB) bị kẹt tiền.

Nỗi lo sợ về bank-run không chỉ khiến giá cổ phiếu của SVB lao dốc mà còn gây áp lực lớn lên các công ty tiền mã hóa có dự trữ tại ngân hàng này.

Công ty phát hành stablecoin Circle, chủ quản của đồng USDC - stablecoin lớn thứ hai thị trường tiền mã hóa với vốn hóa 43,4 tỷ USD - bị ảnh hưởng nặng nhất khi xác nhận lưu trữ một phần tiền mặt bảo chứng trên ngân hàng SVB. Con số cụ thể là 3,3 tỷ USD, chiếm 8,25% tổng tài sản dự trữ.

Mặc dù các nhà phân tích cho rằng 8,25% chỉ là con số nhỏ và Circle hoàn toàn có thể bù đắp khoản thiếu hụt này, nhưng FUD đã lan rộng khắp thị trường. Một số nhà đầu tư quyết định không chờ đợi và rút tiền khỏi USDC.

Pool thanh khoản stablecoin lớn nhất trong DeFi là 3pool của Curve, bao gồm USDT, USDC và DAI, cũng bị rút tiền khi nhà đầu tư chuyển đổi ồ ạt từ USDC sang USDT, khiến tỷ lệ USDT trong pool giảm xuống chỉ còn 3%. 

Những biến động này đã đẩy giá USDC depeg nặng, đã có lúc giảm xuống chỉ còn 0,87 USD.

Vào ngày 13/03, một ngân hàng 'thân thiện với crypto' là Signature Bank bị chính quyền Mỹ buộc phải đóng cửa, trở thành ngân hàng Mỹ thứ ba sụp đổ chỉ trong vòng một tuần.

Tình hình nợ công Mỹ khiến thị trường “đứng tim” với sự chờ đợi thông tin vào ngày 01/06. Tiền mã hóa cũng không ngoại lệ với những diễn biến này.

Thị trường tài chính toàn cầu đang 'nín thở' trong sự chờ đợi thông tin về nợ công Mỹ gần ngày cột mốc 01/06. Tiền mã hóa cũng đang chịu ảnh hưởng của những diễn biến này.

Cuối tháng 5, thị trường dường như bị 'bóp nghẹt', dao động ít, cộng đồng đang theo dõi sát sao diễn biến ở chính trường Mỹ. Tình hình căng thẳng hơn khi Tổng thống Biden muốn tăng thuế crypto để đối phó với khủng hoảng nợ công và chỉ trích 'nhà đầu tư crypto' ảnh hưởng đến chính sách.

Đồng hồ đã bấm nút để rồi 'thở phào' nhẹ nhõm khi Nhà Trắng và Hạ viện Mỹ đạt được thỏa thuận về trần nợ, xóa bỏ rủi ro trước một cuộc vỡ nợ lịch sử.

Pháp luật Mỹ đang hạn chế ngành crypto

Bộ Tư pháp Mỹ, SEC và các cơ quan tài chính tiểu bang liên tục thực hiện các biện pháp pháp lý nhằm vào cá nhân và tổ chức liên quan đến những sự sụp đổ nghiêm trọng trong thị trường tiền mã hóa năm 2022, với lập luận thường xuyên về 'chứng khoán'.

Sau đó, tập trung vào hai vụ kiện đối với Binance và Coinbase. Đồng thời, hàng loạt token được xác định là chứng khoán, khiến giá của những đồng này giảm sâu.

Kết quả là nhiều tổ chức crypto rút lui khỏi Hoa Kỳ, bao gồm cả các dự án đã từng được thành lập và phát triển tại đây. Các ví dụ có thể kể đến như Gemini, Coinbase, Crypto.com và Animoca Brands.

Nếu tiếp tục hoạt động, có thể sẽ phải giảm quy mô hoạt động crypto như Jane Street, Jump Crypto hoặc buộc phải hủy niêm yết như Robinhood.

8. Multichain ngừng hoạt động do nhà sáng lập bị bắt

Vào tối ngày 24/05, cộng đồng mạng xã hội Twitter rúng động với thông tin đội ngũ Multichain tại Trung Quốc bị bắt giữ. Đồng thời, nhiều dấu hiệu trên chuỗi khối cho thấy sự di chuyển bất thường liên quan đến token MULTI.

Vào sáng ngày 25, Multichain xác nhận rằng một số cổng chuyển tiền cross-chain đang tạm ngưng hoạt động vì 'lý do bất khả kháng', thời gian khắc phục chưa được thông báo.

Binance ngừng hỗ trợ một số token liên quan và cho đến tối ngày 31/05, đội ngũ mới tuyên bố vẫn không thể liên lạc được với CEO. Việc này cũng ảnh hưởng đến sàn Gate.io và một số dự án khác.

Ngày 07/07, Multichain bị rút hết số tiền lớn, khiến cộng đồng nghi ngờ rằng giao thức bị hack. Đến ngày 11, luồng tiền tiếp tục rút ra “bất thường', dấy lên nghi ngờ về việc rug pull trong nội bộ.

Tuy nhiên, mọi thứ đã sáng tỏ khi vào ngày 13/07, thông báo rằng CEO của dự án bị cảnh sát Trung Quốc bắt giữ. Hơn nữa, CEO là người duy nhất nắm giữ khóa truy cập vào nguồn tài sản của dự án.

Cuối cùng, chỉ sau 1 ngày, Multichain tuyên bố ngừng hoạt động hoàn toàn, chấm dứt dự án từng rất nổi tiếng. Các hệ sinh thái khác cũng chịu ảnh hưởng theo cách nào đó, với Fantom là nặng nhất.

Sự việc này một lần nữa là minh chứng cho nguy cơ pháp lý liên tục đối với ngành. Chỉ cần một cuộc đàn áp từ chính quyền là một dự án được coi là lớn trong ngành cũng phải “đầu hàng”.

“Pháp lý” là từ khoá chính trong năm 2023. Các bản án tuyên trước những kẻ phạm tội, những cuộc đấu tranh pháp lý để bảo vệ sự công bằng trong ngành. Cả năm 2023 là cuộc chiến của ngành crypto với các vụ kiện pháp luật.

9. Do Kwon bị bắt và bị án tù 4 tháng tại Montenegro, bị Mỹ truy tố tội phạm

Do Kwon, với vai trò là CEO của Terraform Labs, bị cộng đồng tiền mã hóa xem là người chịu trách nhiệm cho sự sụp đổ của LUNA-UST. Tuy nhiên, anh đã trốn khỏi các lệnh triệu tập của chính quyền Hàn Quốc, rời khỏi Singapore và được cho là đang ẩn náu tại Serbia, một quốc gia có biên giới chung với Montenegro.

Sáng ngày 24/03 (giờ Việt Nam), các công tố viên của Bộ Tư pháp Mỹ đã ra lệnh bắt giữ Do Kwon, với 6 tội danh liên quan đến LUNA và UST, bao gồm âm mưu lừa đảo, lừa đảo chứng khoán, gian lận chuyển tiền, lừa đảo tài sản và thao túng thị trường. Chính quyền Mỹ đang muốn đưa Do Kwon về nước để xét xử.

Sau khi bị tòa án Montenegro tuyên án 4 tháng tù vì dùng hộ chiếu giả, Do Kwon dự kiến sẽ bị dẫn độ sang Hàn Quốc hoặc Mỹ để tiếp tục bị xét xử. Tuy nhiên, theo thông tin mới nhất, Kwon đã kháng cáo thành công.

10. XRP được xác định không phải là 'chứng khoán'

Tối ngày 13/07, thẩm phán quyết rằng hoạt động bán XRP cho các tổ chức bên thứ ba thông qua thỏa thuận trực tiếp hay OTC vẫn được xem là chứng khoán, nhưng bán qua sổ lệnh các sàn giao dịch trung gian thì không bị coi là như vậy.

Về bản chất, một phần cáo buộc của SEC rằng XRP là chứng khoán đã bị bác bỏ, thể hiện qua tính chất hợp đồng đầu tư theo Phép thử Howey. Do đó, tòa án gián tiếp thừa nhận XRP không đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn của một loại chứng khoán.

Mặc dù chưa có phán quyết chính thức, có thể thấy Ripple đã có lợi thế. Giá XRP tăng mạnh, đẩy khối lượng giao dịch XRP trên Binance tăng đáng kể.

Đồng thời, điều này tạo tiền lệ cho các đồng khác mà SEC tuyên bố là chứng khoán có cơ hội thắng kiện, góp phần đẩy giá SOL, MATIC, ADA tăng mạnh.

Sau chiến thắng này, công ty Ripple và dự án XRP đã có sự trở lại mạnh mẽ sau nhiều năm gặp khó khăn. Dự án hiện không ngần ngại mở rộng thị trường, hợp tác phát triển với các đối tác truyền thống vì không bị cản trở bởi cái mác 'chứng khoán' nữa.

11. Grayscale đạt được thành công khi khiếu nại SEC về đề xuất ETF Bitcoin.

Vào cuối tháng 8, cộng đồng hoan hỉ khi Grayscale khiếu nại thành công SEC về đề xuất ETF Bitcoin.

Đây được coi là bước tiến đầu tiên trong việc mở đường cho việc phê duyệt Bitcoin ETF, buộc SEC phải nghiêm túc xem xét các đề xuất chứ không thể tránh khỏi nữa. Vào tháng 11, SEC đã bắt đầu đối thoại với Grayscale về đề xuất ETF Bitcoin.

12. Zhu Su bị chính quyền Singapore bắt giữ và kết án 4 tháng tù.

Đồng sáng lập Three Arrows Capital Zhu Su bị giới chức Singapore bắt giữ vào trưa ngày 29/09 khi cố gắng bỏ trốn khỏi quốc gia này.

Su sau đó bị kết án 4 tháng tù vì không tuân theo lệnh của tòa án và không hợp tác với đơn vị phá sản của quỹ Three Arrows Capital.

Trước đó, Zhu Su và Kyle Davies bị cấm giao dịch và tham gia các hoạt động tài chính tại Singapore trong 9 năm.

Tính đến cuối năm 2023, Zhu Su đã được phóng thích và trở lại hoạt động trên mạng xã hội, nhưng có phần im lặng hơn.

13. Sam Bankman-Fried bị tuyên có tội với 7 tội danh.

Phiên tòa xét xử cựu CEO FTX Sam Bankman-Fried kéo dài hơn 1 tháng đã dẫn đến kết quả tuyên bố Sam Bankman-Fried có tội đối với tất cả 7 tội danh theo cáo trạng.

Danh sách các hành vi phạm tội bao gồm âm mưu gian lận tiền gửi của khách hàng, gian lận tiền gửi của khách hàng, âm mưu gian lận tiền của chủ nợ, gian lận tiền của chủ nợ, âm mưu gian lận tài sản, âm mưu gian lận chứng khoán, và âm mưu rửa tiền.

Phiên tòa xét xử cựu CEO FTX được xác nhận sẽ diễn ra vào ngày 28/03/2024. Sam Bankman-Fried đối diện với mức án lên đến 115 năm.

Trong thời gian chờ đợi, Sam Bankman-Fried phải sống trong tù khó khăn tại nhà tù MDC ở New York (Mỹ).

Dù mùa đông của thị trường tiền mã hóa kéo dài, năm 2023 vẫn chứng kiến sự ra đời của nhiều dự án mới. Có những dự án gây được tiếng vang lớn, cũng như những dự án nổi tiếng với nhiều sự cố,...

14. Coinbase giới thiệu layer-2 Base không có token riêng.

Sau nhiều tin đồn và bí ẩn, Coinbase cuối cùng đã tiết lộ sản phẩm mới là Base. Đây là giải pháp Layer-2 trên Ethereum được phát triển từ mã nguồn mở của OP Stack - bộ công cụ hỗ trợ phát triển superchain trước đó được Optimism giới thiệu.

Mạng lưới sử dụng ETH làm đơn vị trả phí gas cho các hoạt động trong hệ sinh thái. Coinbase cho biết không có kế hoạch phát hành token riêng cho giải pháp mới.

Trong cùng ngày ra mắt, nhiều dự án đã công bố hợp tác với Base. Ngoài ra, số lượng NFT được tạo mới đạt mốc đáng chú ý cũng liên tục tăng cao.

Từ khi ra mắt đến nay, Base đã trở thành một trong những Layer-2 nổi tiếng, là nơi đón nhận nhiều dự án lớn.

15. friend.tech mở đầu xu hướng airdrop điểm thưởng.

Sự phát triển nổi bật của Base chủ yếu nhờ friend.tech. Mạng xã hội Web3 này được cộng đồng crypto Twitter ủng hộ, kích thích nhau tham gia 'farm' để kiếm điểm thưởng và nhận airdrop.

Nhờ đó, Base đã trở thành một trong những Layer-2 hot nhất hiện nay, cùng với Optimism và Arbitrum giữ chân lượng người dùng trong giai đoạn downtrend.

Đặc tính đặc biệt của thị trường crypto là dự án nào hot trên một chain sẽ được copy nhanh chóng sang các chain khác, ví dụ như post.tech trên Arbitrum, Stars Arena trên Avalanche,...

Xu hướng airdrop điểm thưởng

Sự phát triển của friend.tech còn nhờ vào cách tính điểm thưởng của người dùng. Đơn giản là người dùng nhận được điểm khi tham gia hoạt động và thực hiện các nhiệm vụ trải nghiệm sản phẩm,...

Đây đã giúp thu hút nhiều người sử dụng cho dự án từ đầu.

Khi dự án sắp ra mắt token, điểm thưởng sẽ được quy đổi thành token tương ứng. Sau friend.tech, nhiều dự án khác cũng áp dụng cách làm tương tự, như Blast, MarginFi, Rainbow Wallet.

16. Arbitrum airdrop token ARB và xu hướng xây dựng Layer-2

Arbitrum đã thông báo sẽ airdrop token ARB cho những người ủng hộ dự án từ lâu vào ngày 23/03. Có hơn 625.000 ví nhận được phần thưởng airdrop, trên tổng 1,162 tỷ ARB, tức 11,62% tổng cung 10 tỷ ARB hiện tại. Ngoài ra, Arbitrum cũng dành riêng 113 triệu ARB cho các dự án hoạt động trên layer-2 này làm phần thưởng cho người dùng. Các hoạt động hàng ngày của Arbitrum trở nên sôi động hơn bao giờ hết trước khi trao airdrop.

Các dự án trong hệ sinh thái Arbitrum được hưởng lợi trực tiếp từ dòng tiền và sự hoạt động năng động của người dùng. Các dự án sau cũng được nhiều người quan tâm như zkSync, StarkNet, MetaMask, với khả năng retroactive.

Vào cuối năm 2023, mặc dù mới thành lập được gần 10 tháng, Arbitrum là một trong những nền tảng Layer-2 được săn đón nhất hiện nay, cho thấy nỗ lực phát triển của đội ngũ dự án trong bối cảnh thị trường đang suy thoái.

Xu hướng xây dựng Layer-2

Thực tế đã chứng minh các nền tảng Layer-2 trên Ethereum đang hoạt động hiệu quả và thu hút nhiều người dùng hơn. Vì vậy, trong năm vừa qua, chúng ta đã thấy các dự án từ Layer-1 chuyển đổi sang Layer-2 như Celo, Canto, Manta,... hoặc các nền tảng Layer-2 của các sàn giao dịch trung gian như OKX Chain, OP BNB, zkBNB,...

17. Worldcoin ra mắt token WLD, dẫn đầu xu hướng AI phát triển mạnh mẽ

Khi công nghệ AI lan rộng trên toàn cầu, thị trường crypto cũng không thua kém với các dự án blockchain + AI. Tuy nhiên, hiếm có dự án nào đã đưa ra sản phẩm thực tế, hầu hết vẫn chỉ là 'trên giấy' và sử dụng các buzzword nổi bật để thu hút sự quan tâm của cộng đồng.

Tuy vấn đề có không ít tranh cãi, Worldcoin vẫn là dự án có sản phẩm rõ ràng nhất.

Dưới sự lãnh đạo của CEO của OpenAI là Sam Altman, Worldcoin đã ra mắt bằng cách phát hành token airdrop cho người dùng.

Tuy nhiên, việc sử dụng giải pháp xác minh bằng cách quét võng mạc này đã gây tranh cãi trong cộng đồng và được chỉ ra những rủi ro tiềm ẩn. CertiK cũng báo cáo các lỗ hổng có thể khiến Worldcoin dễ bị chiếm quyền kiểm soát của quả cầu Orb.

Ngoài các nhân vật hàng đầu như Vitaklik, nhiều quốc gia trên thế giới cũng đang điều tra về Worldcoin như Anh, Pháp, Đức, Kenya, Argentina,...

18. PayPal phát hành stablecoin PYUSD

Trong bối cảnh pháp lý Mỹ vẫn khá nghiêm ngặt đối với tiền mã hóa, PayPal - ông lớn thanh toán toàn cầu - đã bất ngờ ra mắt đồng stablecoin riêng mang tên PayPal USD (PYUSD).

PYUSD được PayPal hợp tác phát hành bởi Paxos, công ty stablecoin đứng sau đồng BUSD của Binance mà đã bị chính phủ Mỹ yêu cầu ngừng hoạt động. Dự án này đã được lên kế hoạch từ lâu, nhưng dường như đã bị đình chỉ sau khi Paxos gặp vấn đề với chính quyền Mỹ vào tháng 2 vừa qua.

PYUSD được bảo chứng bằng đô la Mỹ, trái phiếu ngắn hạn của Mỹ và các tài sản tương đương tiền mặt khác. Mô hình này tương tự như các stablecoin truyền thống như Tether (USDT) và USD Coin (USDC), đều là các đồng ERC-20 trên Ethereum.

Mặc dù có nghi ngờ về tính khả dụng, công nghệ và phí gas, PYUSD vẫn thu hút sự quan tâm của các ông lớn trong ngành crypto, cho thấy các tổ chức truyền thống đang có dấu hiệu dấn thân vào lĩnh vực này.

2023 kết thúc với nhiều biến động. Có người hài lòng với thành tựu, có kẻ buồn bã vì phải tạm lui lại.

19. Năm khó khăn của Binance

Binance đóng lại năm 2023 với việc phải nộp phạt 4,3 tỷ USD để kết thúc cuộc điều tra từ Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, đồng thời nhà sáng lập Changpeng Zhao buộc phải từ chức CEO.

Tình trạng rắc rối pháp lý của sàn giao dịch này đã kéo dài từ cuối năm 2022 cho đến nay, đẩy sàn vào tình trạng suy yếu ở nhiều mặt, cũng mở ra cơ hội cho các đối thủ khác.

- Vấn đề pháp lý ở các quốc gia Anh, Pháp, Bỉ, Hà Lan,...

- Sự bất ổn nội bộ với sự ra đi của các cán bộ cấp cao;

- Mất thị phần cho OKX và Upbit, dù Binance vẫn đứng đầu nhưng thị phần của họ đã thu hẹp;

- Các chiến lược giữ giá và giữ chân người dùng không được đánh giá cao, làm suy giảm uy tín của thương hiệu Binance trong cộng đồng. Ví dụ như:

• Niêm yết các stablecoin mới nhằm thay thế cho BUSD như TUSD, First Digital USD (FDUSD), Anchored Coins EUR (AEUR),....
• Niêm yết Futures của các đồng memecoin và các đồng không nổi bật nhưng có khối lượng giao dịch cao để thu hút lưu lượng người dùng;
• Ra mắt dịch vụ copy trade, ưu đãi giao dịch ở các thị trường pháp lý chưa chặt chẽ như Việt Nam,...

20. Năm thành công của Tether

Trong một năm 2023 đầy tranh cãi về vấn đề pháp lý, Tether lại trông thật bình an và không bị ảnh hưởng.

Trong năm qua, từ khóa Tether xuất hiện trên các báo cáo tài chính 'mơ hồ', với những khoản lãi khổng lồ và sự mở rộng kinh doanh.

Dưới sự lãnh đạo của CEO mới Paolo Ardoino, Tether đang xây dựng mình để trở thành một công ty vững chắc trong ngành.

E-magazine: Tether - Cuối cùng lại là người chiến thắnghttps://t.co/3IGWo5v4fo

— Mytour - Tin tức tiền điện tử mỗi ngày (@Mytour) 10 Tháng 5, 2023

21. Năm SEC dời ngày, hoãn và từ chối Bitcoin ETF

SEC đã gây ra nhiều biến động trên thị trường trong năm vừa qua. Không chỉ làm khó khăn cho ngành crypto, SEC còn liên tục trì hoãn các đề xuất Bitcoin ETF từ các đại diện của Phố Wall.

Tuy nhiên, vượt qua sự khắc khe đó, các định chế tài chính hàng đầu đều có những dự đoán tích cực về thị trường, đặc biệt là khi hầu hết các tên tuổi lớn trong ngành tài chính truyền thống đã đệ đơn xin mở Bitcoin ETF lên SEC. Ví dụ như VanEck, Bitwise, WisdomTree, Valkyrie, Fidelity, Invesco, ARK Invest, Global X, Hashdex, và Franklin Templeton.

Các chuyên gia dự báo khả năng có một Bitcoin ETF spot trong năm tới lên đến 90%, tạo đà cho sự lạc quan trở lại trên thị trường.

22. Bitcoin đạt đỉnh và chiến thắng của chiến lược DCA

Ngày 09/12/2023, Bitcoin đạt đỉnh mới trong 19 tháng ở mức 44.200 USD, Ethereum cũng đạt mốc 2.350 USD, kéo theo sự bùng nổ của toàn thị trường crypto.

Nhờ hy vọng vào Bitcoin ETF và niềm tin rằng thị trường đã vượt qua những khó khăn, dòng tiền và các nhà đầu tư đang quay lại, mang đến sự hồi sinh cho cộng đồng.

Tổng quan, tiền mã hóa đã trải qua một năm với những biến động từ thấp đi lên cao. Đầu năm 2023 vô cùng tẻ nhạt, thiếu volume và không có sự phấn đấu. Cùng với đó là hàng loạt FUD và drama làm cho cộng đồng mệt mỏi.

Tuy nhiên, khi đến gần cuối năm, thị trường đã trở nên sôi động hơn, tâm lý cũng chuyển từ bi quan sang lạc quan tích cực, góp phần đẩy giá tăng lên và tạo điều kiện phát triển cho năm tiếp theo.

Hơn nữa, việc Bitcoin trở lại đường đua cũ cũng mang lại lợi nhuận cho các khoản đầu tư DCA của MicroStrategy và El Salvador.

Nếu bạn vẫn chưa tin vào sức ảnh hưởng của Bitcoin ETF, hãy nhớ lại sự việc hài hước vào ngày 16/10/2023, khi Cointelegraph 'vô tình' đưa tin rằng ETF Bitcoin spot của BlackRock đã được phê duyệt.

Lúc đó, giá BTC bất ngờ tăng lên đến 30.000 USD chỉ trong vòng 10 phút - cho thấy sự FOMO của thị trường là một điều khủng khiếp.

23. Năm 'ăn nên làm ra' của các hacker

Những kẻ chiến thắng cuối cùng chắc chắn là các hacker tiền điện tử. Dù mùa đông crypto có khắc nghiệt đến đâu, những kẻ tấn công vẫn 'kiếm tiền không mồi' hàng trăm triệu USD từ việc đánh cắp tài sản.

Năm nay, các hacker tấn công trong thị trường đã nâng cấp lên một tầm cao mới.

Kẻ tấn công không chỉ đối mặt với các dự án mà còn thường thể hiện sự ngạo mạn, thách thức dự án và cộng đồng. Họ cũng thường chế giễu và trêu chọc nạn nhân của mình.

Kẻ tấn công 'ngông' nhất năm là hacker của Kyber Network, đã đưa ra yêu sách đòi quyền kiểm soát toàn bộ dự án sau khi thực hiện cuộc tấn công flash loan vào ngày 23/11/2023 để cuỗm đi 47 triệu USD.

Kết quả, đội ngũ Kyber Network không thể thuyết phục hacker và đã công bố kế hoạch bồi thường cho người dùng, nhưng hậu quả của vụ tấn công vẫn rất nặng nề.

Jane