1. Ý nghĩa của việc kiểm tra tiêu hóa
Hệ tiêu hoá đóng vai trò quan trọng trong cơ thể người, đảm bảo sự hấp thụ hiệu quả các chất dinh dưỡng cần thiết cho sức khỏe. Hệ tiêu hóa, từ đường tiêu hóa, tuyến tụy, gan đến túi mật, chúng hoạt động như một tổ chức đồng bộ để giữ cho cơ thể khỏe mạnh. Quá trình kiểm tra tiêu hóa giúp phát hiện sớm mọi vấn đề sức khỏe liên quan đến các cơ quan này như viêm thực quản, viêm loét dạ dày – tá tràng, viêm đại tràng, xuất huyết đường tiêu hóa, viêm ruột thừa, trĩ,...


2. Quá trình kiểm tra tiêu hóa bao gồm những gì
Điều 1: Kiểm tra toàn diện
Bác sĩ sẽ thực hiện kiểm tra toàn diện để đánh giá tình trạng sức khỏe của bạn, bao gồm: cân nặng, huyết áp, lịch sử bệnh, dị ứng thuốc... Sau đó, bác sĩ sẽ quyết định liệu cần thực hiện nội soi hay không (nếu không cần nội soi, bác sĩ sẽ kê đơn thuốc ngay và bạn có thể về nhà).
Điều 2: Chuẩn bị cho nội soi (nếu bác sĩ chỉ định)
Trong bước này, bạn cần làm sạch đường tiêu hóa để hỗ trợ quá trình nội soi. Cách làm sạch này có thể khác nhau tùy theo cơ sở y tế.
Bạn có thể được uống thuốc nhuận tràng hoặc sử dụng thụt nước kết hợp với thụt thuốc qua đường hậu môn. Bạn sẽ đi tiêu nhiều lần và khi phân có màu trong suốt, đường ruột của bạn đã sạch sẽ.
Chuẩn bị cho nội soi đại tràng có thể gây phiền toái, nhưng hãy nhớ rằng: đây là một bước quan trọng để bảo vệ sức khỏe. Bạn càng chuẩn bị tốt, bác sĩ càng dễ quan sát và quá trình nội soi sẽ diễn ra nhanh chóng hơn.
Điều 3: Thực hiện nội soi
Có 2 loại nội soi: gây mê và không gây mê. Nếu không gây mê, quá trình có thể không thoải mái, có thể cảm thấy buồn nôn (đối với nội soi dạ dày).
Với nội soi gây mê, bác sĩ chuyên về gây mê sẽ tiến hành quá trình gây mê cho bạn. Sau khi ổn định, bác sĩ chuyên nội soi sẽ thực hiện.
Bác sĩ sẽ thăm khám và quan sát đường tiêu hóa, nếu phát hiện bất thường cần xử lý, bác sĩ sẽ sử dụng dụng cụ thông qua ống nội soi để giải quyết (ví dụ: cắt polyp).
Điều 4: Nghỉ ngơi, hồi sức
Với nội soi, bạn có thể về nhà ngay sau khi hoàn thành mà không cần phải nhập viện. Tuy nhiên, hãy nghỉ ngơi một thời gian để tránh cảm giác choáng do tác dụng của thuốc gây mê vẫn còn.


3. Khi nào nên thăm bác sĩ tiêu hóa?
Những vấn đề về tiêu hóa có thể phát triển nhanh chóng và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe. Đừng chờ đến khi quá trễ, hãy đến thăm bác sĩ chuyên khoa nếu bạn gặp các dấu hiệu sau:
- Đau bụng: Đau ở nhiều vị trí khác nhau trong vùng bụng, đòi hỏi sự chú ý. Đau ở vùng thượng vị, quanh rốn, bụng dưới hoặc khắp ổ bụng có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề, từ viêm dạ dày đến các vấn đề nghiêm trọng khác. Khám tiêu hóa sẽ giúp tìm ra nguyên nhân
- Chướng bụng, đầy hơi: Có thể là dấu hiệu của trào ngược dạ dày, sự mất cân bằng vi khuẩn đường ruột hoặc vấn đề ung thư dạ dày
- Bất thường về đại tiện: Điều này bao gồm đi ngoài nhiều hoặc ít, khó khăn trong việc đại tiện, phân đen hoặc có máu. Những biểu hiện này có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề tại đại tràng và trực tràng
- Buồn nôn, nôn ói: Thường xuyên sau khi ăn, có thể do viêm ruột thừa, nhiễm khuẩn hoặc tắc nghẽn ruột
- Chán ăn, khó tiêu: Cảm giác nặng bụng, không muốn ăn có thể là dấu hiệu của loạn khuẩn đường ruột, viêm loét dạ dày – tá tràng và thậm chí là ung thư dạ dày
- Giảm cân không rõ nguyên nhân: Dấu hiệu này cũng có thể xuất phát từ vấn đề tiêu hóa. Hãy thăm bác sĩ để chẩn đoán và điều trị kịp thời


4. Điều cần lưu ý khi khám tiêu hóa
Đối với nội soi dạ dày
- Không ăn trong khoảng 6 - 8 tiếng trước khi nội soi
- Tránh uống trong 2 - 3 tiếng trước nội soi để không gây sặc lên đường thở
- Báo bác sĩ nếu có bệnh hen, tim mạch, tăng huyết áp hoặc tiền sử dị ứng
- Đối với phụ nữ: Thông báo nếu đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai
Đối với nội soi đại tràng
- Kết thúc bữa tối trước 20h00 tối hôm trước
- 3 - 4 ngày trước nội soi, hạn chế ăn thức ăn nặng và chọn thực phẩm dễ tiêu hóa
- Avoid certain foods like popcorn, fatty foods, cereal, fruits with skin or seeds
- Thông báo nếu đang mang thai hoặc nghi ngờ mang thai
- Avoid colorful liquids as they can interfere with the observation of the colon
- Báo cáo với bác sĩ nếu có bệnh hen, tim mạch, tăng huyết áp hoặc tiền sử dị ứng
Ngoài nội soi, khi thực hiện các nội dung khám tiêu hóa khác, người bệnh cũng cần chú ý:
- Mang theo tất cả kết quả khám hoặc bệnh án cũ (nếu có) để bác sĩ có căn cứ chẩn đoán bệnh.
- Các vấn đề bất thường về đường tiêu hóa rất dễ xảy ra và đôi khi dù chỉ là một dấu hiệu nhỏ thôi nhưng nếu bỏ qua và quên lãng, nó có thể để lại hậu quả khôn lường cho sức khỏe. Bản thân hệ tiêu hóa rất quan trọng và dù bất thường xảy ra ở đây là vấn đề gì thì ở mức độ tối thiểu nó cũng sẽ gây ra cảm giác khó chịu, ảnh hưởng đến sinh hoạt cũng như thói quen ăn uống thường ngày. Vì thế, bạn nên tạo thói quen khám tiêu hóa định kỳ hoặc đi khám ngay khi có những dấu hiệu khác thường.


