TOP 4 loại móng nhà dân dụng cơ bản bạn nên nắm rõ khi xây dựng nhà ở

Móng nhà là yếu tố then chốt quyết định sự ổn định và bền vững của ngôi nhà. Khi bắt tay vào xây dựng bất kỳ công trình nào, việc chú trọng đến móng là rất quan trọng để đảm bảo an toàn trong suốt quá trình sử dụng. Những thông tin dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các loại móng, từ đó giám sát chất lượng công trình một cách hiệu quả.

Móng nhà là gì?

Móng nhà, hay còn được gọi là phần nền móng, là bộ phận chịu trách nhiệm chống đỡ toàn bộ trọng tải của công trình lên nền đất. Để ngôi nhà được vững chắc và lâu dài, phần móng cần phải được xây dựng một cách kiên cố và ổn định.

Các loại móng nhà dân dụng phổ biến

Hiện nay, có 4 loại móng nhà cơ bản được sử dụng phổ biến trong xây dựng. Dưới đây là các thông tin chi tiết về cấu tạo, ưu nhược điểm của từng loại móng:

1. Móng đơn

Móng đơn là loại móng có khả năng chịu lực chủ yếu từ một cột hoặc một nhóm cột đứng gần nhau. Loại móng này thường được sử dụng cho những công trình có tải trọng nhẹ như nhà 1 tầng, nhà trệt, nhà dân dụng, nhà kho,... Đặc biệt, khi xây dựng móng đơn, nền đất phải có độ ổn định và cứng nhất định để đảm bảo độ bền vững.

Cấu tạo của móng đơn là gì?

Về cấu tạo, móng đơn là loại đơn giản nhất. Nếu được xây dựng bằng gạch, chúng sẽ được xếp chồng lên nhau. Còn với móng đơn làm bằng bê tông cốt thép, chúng được cấu tạo từ 4 bộ phận chính sau đây:

• Lớp bê tông lót móng: Có nhiệm vụ ngăn chặn việc mất nước xi măng, làm ván khuôn cho quá trình đổ bê tông móng và làm sạch, phẳng hố móng. Lớp bê tông này dày từ 100mm trở lên và được xây dựng từ bê tông đá 4×6 hoặc bê tông gạch vữa với xi măng mác 50÷10.
• Phần móng (bản móng): Hình chữ nhật, vát nhẹ, với độ dốc vừa phải. Kích thước của phần móng này sẽ được các kỹ sư tính toán tùy theo từng công trình cụ thể.
• Cổ móng: Phần cổ móng thường lớn hơn phần cột trên khoảng 2,5cm ở cả hai mặt, giúp tăng cường bảo vệ cốt thép. Công dụng chính của cổ móng là truyền lực từ cột xuống đáy móng.
• Giằng móng (đà kiềng): Các đoạn giằng này giúp kết nối các cột trong công trình, tạo sự liên kết vững chắc và giảm độ nhún lệch giữa các móng. Đặc biệt, giằng móng cũng hỗ trợ đỡ tường ngăn phía trên.
• Độ cao của mặt trên đà kiềng đối với móng đơn thường thấp hơn nền hoàn thiện từ 7 – 10cm, nhằm tránh nước thấm vào nền bê tông và ảnh hưởng đến tường ngôi nhà.

Ưu và nhược điểm của móng đơn

Ưu điểm:

• Cấu tạo đơn giản giúp quá trình thi công diễn ra nhanh chóng và dễ dàng.
• Thời gian thi công ngắn và chi phí thấp, tiết kiệm hơn so với các loại móng khác.
• Phù hợp với các công trình nhỏ, ít tầng hoặc những công trình có tải trọng nhẹ.

Nhược điểm của móng đơn

• Do khả năng chịu lực hạn chế, móng đơn không phù hợp với các công trình có tải trọng lớn.
• Không thể thi công trên nền đất yếu, dễ bị sụt lún.
• Nếu xây dựng trên nền đất không ổn định, sau một thời gian sẽ gây lún, nứt tường và ảnh hưởng đến cấu trúc công trình.

2. Móng băng

Móng băng chủ yếu có kết cấu dạng dải dài, có thể độc lập hoặc giao nhau theo hình chữ thập. Chức năng chính của móng băng là chịu lực và đỡ toàn bộ cấu trúc của công trình. Móng băng có nhiều loại, bao gồm móng 1 phương, 2 phương hoặc kết hợp giữa các phương.

Tùy thuộc vào tính chất địa chất của đất nền, có thể là đất cứng hay mềm, gia chủ sẽ lựa chọn loại móng băng phù hợp. Móng băng là sự lựa chọn phổ biến khi xây dựng nhà ở vì dễ thi công, chi phí hợp lý và khả năng lún đều hơn so với các loại móng khác.

Cấu tạo chi tiết của móng băng

Sau khi đã hiểu về móng băng và công dụng của chúng, tiếp theo chúng tôi xin giới thiệu về cấu tạo của loại móng này. Móng băng gồm các bộ phận cơ bản như: lớp bê tông lót móng, bản móng liên tục và dầm móng kết nối các phần lại với nhau thành một khối đồng nhất.

• Lớp bê tông lót móng có độ dày khoảng 100mm.
• Bản móng phổ biến có kích thước từ (900 – 1200)x350 (mm).
• Dầm móng thông dụng có kích thước là 300x(500 – 800) (mm).
• Loại thép phổ biến dùng cho bản móng là: Φ12a150.
• Thép dùng cho dầm móng thông dụng gồm thép dọc 6Φ(18 – 22) và thép đai Φ8a150.

Những thông số trên chỉ là cơ bản và phổ biến nhất. Tùy theo quy mô và yêu cầu của công trình, các thông số chi tiết có thể thay đổi để đảm bảo tính kết cấu và độ ổn định lâu dài cho công trình.

Ưu điểm và nhược điểm của móng băng

Ưu điểm của móng băng

Móng băng đóng vai trò liên kết vững chắc giữa tường và cột theo phương thẳng đứng. Đồng thời, nó còn giúp giảm áp lực lên đáy móng, phân tán đều trọng lực của công trình xuống dưới. Móng băng thường được sử dụng trong các công trình từ 3 tầng trở lên nhờ khả năng chịu tải tốt hơn.

Nhược điểm của móng băng

Móng băng có độ sâu hạn chế nên kém ổn định và khả năng chống lật, chống trượt không cao. Bề mặt đất chịu tải yếu có thể ảnh hưởng đến khả năng chịu lực của nền móng. Vì vậy, móng băng không được sử dụng cho các nền đất yếu, không ổn định hoặc có nhiều bùn.

3. Móng bè

Móng bè được coi là loại móng toàn diện nhất, đặc biệt phù hợp với các công trình xây dựng trên nền đất yếu. Loại móng này thích hợp cho các công trình có tầng hầm, kho bãi, bể chứa, hồ bơi và những công trình cần thi công trên nền đất yếu hoặc có yêu cầu đặc biệt về cấu trúc.

Loại móng này giúp tăng cường độ an toàn cho công trình nhờ khả năng phân bố trọng lực đều. Điều này làm giảm nguy cơ xảy ra tình trạng sụt lún, giúp công trình ổn định hơn trong thời gian dài.

Cấu tạo của móng bè như thế nào?

Móng bè gồm nhiều lớp, trong đó có lớp bê tông lót mỏng, bản móng được thiết kế rộng bao phủ toàn bộ diện tích công trình và hệ thống dầm móng. Dưới đây là các thông số kỹ thuật chuẩn của móng bè.

• Lớp bê tông lót sàn có độ dày tối thiểu là 10cm.
• Chiều cao chuẩn của bản móng là 32cm.
• Dầm móng đạt kích thước chuẩn 300×700(mm).
• Thép sử dụng cho bản móng là 2 lớp thép Phi 12a200.
• Thép làm dầm móng là thép dọc 6 phi (20-22) và thép đai phi 8a150.

Ưu nhược điểm của móng bè

Ưu điểm

Móng bè là giải pháp hiệu quả cho các công trình có hầm, bể vệ sinh, bồn chứa, kho hoặc hồ bơi, đảm bảo kết cấu kiên cố cho công trình.

Móng bè rất phù hợp với các công trình có quy mô nhỏ, như nhà cấp 1 hoặc các ngôi nhà từ 1 đến 3 tầng, vì thời gian thi công nhanh chóng và chi phí tiết kiệm tối đa.

Móng bè có thể được xây dựng ở những khu vực có mật độ xây dựng thấp, nơi ít chịu ảnh hưởng từ các công trình xung quanh, đặc biệt là tác động theo chiều hai chiều.

Nhược điểm

• Móng bè dễ gặp hiện tượng lún không đều, chủ yếu do sự thay đổi lớp địa chất dưới các vị trí khoan, khiến móng bị lệch và gây nứt, ảnh hưởng đến chất lượng công trình.
• Địa hình và địa chất yêu cầu phải phù hợp, nếu không sẽ gặp khó khăn khi thi công.
• Vì móng bè có chiều sâu nông nên có thể không ổn định khi gặp tác động từ mạch nước ngầm hoặc động đất.

4. Móng cọc

Móng cọc là loại móng thường được áp dụng cho các công trình có quy mô lớn. Được làm từ bê tông và cọc cừ tràm cắm xuống nền đất, móng cọc giúp công trình đứng vững và ổn định. Cấu trúc của móng cọc gồm hai phần chính: đài cọc và một hoặc nhiều cọc hỗ trợ.

Nền móng của móng cọc đảm nhận chức năng chịu lực, giúp ngôi nhà không bị lún hay dịch chuyển ngay cả khi xây dựng trên nền đất yếu hoặc những khu vực thường xuyên bị sạt lở.

Cấu tạo của móng cọc như thế nào?

Cấu trúc móng cọc

• Cọc gỗ
• Cọc bê tông cốt thép
• Cọc thép
• Cọc hỗn hợp

Cấu trúc đài cọc

• Đài cọc có chức năng kết nối các cọc lại với nhau.
• Khoảng cách giữa hai cọc là 3D, đối với cọc xiên là 1.5D,…
• Chiều sâu chôn cọc trong đài phải lớn hơn 2D và không vượt quá 120cm tính từ đầu cọc nguyên.

Ưu nhược điểm của móng cọc

Ưu điểm

• Móng cọc giúp giảm khối lượng đất đá phải đào lên đến 85%, đồng thời giảm lượng bê tông sử dụng tới 30-40%, từ đó tiết kiệm chi phí xây dựng lên đến 35%.
• Công trình có tuổi thọ cao, bền vững theo thời gian.
• Phương pháp thi công cọc hàng loạt thay thế cho bê tông cốt thép truyền thống, tiết kiệm thời gian và chi phí.
• Chuyển vị của cọc khi uốn nhỏ hơn rất nhiều so với cọc cổ điển nhờ ứng lực trước, giúp sản xuất cọc có tiết diện và chiều dài lớn hơn mà vẫn đảm bảo độ bền.

Nhược điểm

• Độ sâu thi công trung bình từ 10 đến 60cm.
• Tiết diện cọc dao động từ 20×20 đến 45×45 đối với cọc vuông, và từ d25-d70 đối với cọc tròn.
• Phù hợp với các công trình có tải trọng trung bình kéo dài, thường từ 40T đến 400T mỗi cọc.

Bài viết này đã giới thiệu về cấu tạo cũng như ưu nhược điểm của 4 loại móng nhà phổ biến hiện nay. Để tìm hiểu thêm các kiến thức xây dựng hữu ích, đừng quên truy cập Mytour.vn thường xuyên nhé!