Top 5 Bài soạn về Đôn-xtôi-ép-xki (Môn Ngữ Văn lớp 12) xuất sắc

Bố cục:
- Phần 1: Từ đầu đến '...hàng thế kỉ dằn vặt' ⇒ Số phận bi thảm của nhà văn Đô-xtôi-ép-xki.

- Phần 2: 'Cuối cùng...' đến '...cái đầu của người bị hành khổ này.' ⇒ Sự kiên nhẫn và nghị lực vượt qua khó khăn, bệnh tật của ông.

- Phần 3: Còn lại ⇒ Sự ngưỡng mộ và tình cảm của nhân dân dành cho ông, tác động sâu rộng của cuộc đời và văn chương của ông đối với nước Nga.

Hướng dẫn soạn bài
Câu 1 (trang 65 sgk ngữ văn 12 tập 1) Đô-xtôi-ép-xki: định hình tính cách và số phận:

- Về số phận:

+ Trải qua nhiều khổ cực về tinh thần và vật chất

+ Từng trải qua thời gian sống lưu vong, chịu đựng và chịu đấm phát khói trước nhiều kẻ ích kỷ, nợ nần.

- Về tính cách:

+ Rất kiên cường: dù đối mặt với số phận khó khăn, ông không bao giờ ngừng làm việc và nghĩ về quê hương.

+ Luôn mang trong mình niềm tin, đam mê nghệ thuật và lòng yêu thương con người.

Câu 2 (trang 65 sgk ngữ văn 12 tập 1) Cấu trúc tương phản tạo ra sức hút:

+ Thể hiện sự đối lập, tương phản giữa cuộc sống vật chất và tinh thần

+ Sự tương phản giữa khổ cực và vĩ đại

→ Làm nổi bật hình ảnh của ông, người trải qua khổ cực và đạt tới đỉnh cao vinh quang.

Câu 3 (trang 65 sgk ngữ văn 12 tập 1)

- Sử dụng phép so sánh:

+ “Tác phẩm… như rượu ngon”

+ “đếm các ngày như thường lệ… như một kẻ lữ hành”

+ “lời như tiếng sét”

- Sử dụng ẩn dụ:

+ Hạt đã được cứu vớt, vỏ khô đã rơi xuống

+ Thành phố với hàng ngàn tháp chuông

→ Hình ảnh ẩn dụ, so sánh này mang tính tôn giáo, nhằm khẳng định ông Đô-xtoi-ép-xki là một vị thánh, một con người phi thường.

Câu 4 (trang 65 sgk 12 ngữ văn tập 1) Khi liên kết nhân vật với bối cảnh chính trị và văn chương:
+ Ông là biểu tượng của tầng lớp dân chúng gian khổ dưới thời Nga hoàng

+ Ông trở thành “dấu hiệu của sự hoà hợp của dân tộc Nga”

+ Sự ra đi của ông khiến mọi người “cảm kích và khâm phục”

→ Khẳng định tầm quan trọng của nhà văn không chỉ đối với lịch sử văn học mà còn với lịch sử, xã hội và quốc gia.

I. Tác giả & tác phẩm

1. Tác giả

Xte - phan - Xvai - gơ (1881- 1942): nhà văn Áo gốc Do Thái, lớn lên trong một môi trường tri thức ở Viên - trung tâm văn hóa nghệ thuật của thế giới trước Chiến tranh thế giới thứ hai. Ông đã tham gia vào nhiều loại hình sáng tác như thơ, kịch, truyện. Những bài luận và bài viết về văn học của ông đã được biết đến rộng rãi ở châu Âu và trên thế giới.

2. Tác phẩm

Tiểu thuyết của Đô - xtôi - ép - xki là một câu chuyện huyền thoại về một loài người mới, thoát ra từ đáy tâm hồn của Nga.

Tác phẩm này thuộc thể loại chân dung văn học hay còn gọi là tiểu sử, một câu chuyện về một danh nhân.

II. Hướng dẫn viết bài

Câu 1 (trang 65 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):

* Số phận nghèo khổ

- Trước cửa của ngân hàng, ông chờ đợi từng ngày.

- Là khách quen của tiệm cầm đồ.

- Làm việc suốt đêm trong nỗi đau của vợ đang sinh con.

- Sống như con kê.

- Bệnh tật...

→ Những biểu hiện này đưa nhân vật đến bước ngoặt của sự nghèo khổ và đau đớn.

* Tính cách đối lập

- Sự yêu thương dành cho con cái trong cơ thể mệt mỏi của một bệnh nhân thần kinh.

- Tìm kiếm cơ hội nhỏ nhoi để thỏa mãn lòng tham vọng cao cả.

- Số phận chất chồng thiên tài nhưng thiên tài tự giải thoát bằng lao động và sự đốt cháy trong lao động.

- Chịu đau đớn suốt thế kỷ để tạo ra những chiến tích vĩ đại cho đất nước và dân tộc.

→ Tận cùng của thất bại, Đô - xtôi - ép - xki đã tỏa sáng cho vinh quang của quê hương và dân tộc.

Câu 2 (trang 65 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):

Hiệu quả của sự trái ngược trong cấu trúc hình ảnh khi mô tả chân dung của Đô - xtôi - ép - xki:

- Trong câu: “Tiếng gọi vĩnh cửu của Nga về sự hi vọng, lao động là sự giải thoát và là nỗi thống khổ của ông”.

- Trong từng đoạn: cuộc sống hằn lên vết tích của những tác phẩm đồ sộ,...

Những chi tiết vụn vặt hàng ngày – những hình ảnh cao cả khác thường của hoài bão sáng tạo thiên tài.

Câu 3 (trang 65 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):

Hiệu quả của sự so sánh, biện pháp ẩn dụ: Tác phẩm... như rượu ngọt đếm từng ngày như trước đây đếm cái cột của nhà tù – quả đã được giải thoát vỏ khô rơi xuống.

→ Tác dụng: Đây là những hình ảnh so sánh, biện pháp ẩn dụ thuộc lĩnh vực tôn giáo. Mục đích làm nổi bật hình ảnh của một vị thánh, một con người vượt trội.

Câu 4 (trang 65 sgk Ngữ Văn 12 Tập 1):

Việc Xvai – cơ luôn gắn Đô - xtôi - ép - xki với bối cảnh thời sự chính trị và văn học có ý nghĩa:

- Một nhà văn lớn không thể tồn tại một mình mà phải đặt trong ngữ cảnh của dân tộc, đất nước.

→ Biện pháp này nâng cao đặc điểm nhân vật: gắn hình ảnh con người vào một bối cảnh rộng lớn.

- Thiên tài có thể bị đè nén bởi số phận, nhưng cũng có thể tác động đến xã hội tương lai.

Câu 1 (trang 65, sgk Ngữ văn 12, tập 1)

Những đặc điểm nổi bật về tính cách và số phận của Đô-xtoi-ep-xki:

- Tính cách:

+ Có tinh thần chiến đấu mạnh mẽ, vượt qua mọi khó khăn và nỗi đau

+ Yêu quê hương: luôn suy nghĩ về nước Nga, chịu đựng hàng thế kỷ đau khổ để tạo ra vinh quang cho quê hương và dân tộc.

+ Đam mê nghệ thuật và tình thương con người

- Số phận:

+ Trải qua nhiều khổ đau, sự thiếu thốn về cả vật chất và tinh thần

+ Thường xuyên đến tiệm cầm đồ.

+ Làm việc suốt đêm trong sự đau đớn của vợ đang sinh con

+ Sống như một người bị bách bệnh

+ Từng phải lưu vong, phải quỳ gối trước những kẻ hèn hạ.

Câu 2 (trang 65, sgk Ngữ văn 12, tập 1)

Hiệu quả của sự đối lập trong cấu trúc hình ảnh: làm nổi bật sự trái ngược giữa cuộc sống vật chất và tinh thần, sự khốn khổ, vất vả với những thứ lớn lao và vĩ đại trong cuộc sống của ông. Từ đó, tạo ra hình ảnh rực rỡ và con người của ông.

Câu 3 (trang 65, sgk Ngữ văn 12, tập 1)

- Biện pháp so sánh: “Tác phẩm... như rượu ngọt”, “đếm các ngày như trước đây đếm cái cột của nhà tù”, “trở về như một kẻ hành khất”, “lời như sấm sét”

- Biện pháp ẩn dụ: “quả đã được cứu thoát, vỏ khô rụng xuống”, “thành phố ngàn tháp chuông”

- Tác dụng: Hình ảnh ẩn dụ, so sánh thuộc lĩnh vực tôn giáo. Mục đích làm nổi bật hình ảnh của một vị thánh, một con người vượt trội.

Câu 4 (trang 65, sgk Ngữ văn 12, tập 1)

Việc liên kết giữa Xvai – cơ với Đô - xtôi - ép - xki với bối cảnh thời sự chính trị và văn học có tác dụng

- Một nhà văn vĩ đại không thể tồn tại một mình mà phải đặt trong mối quan hệ với dân tộc, quê hương

→ Biện pháp này làm nổi bật đặc điểm nhân vật: liên kết hình tượng con người với bối cảnh rộng lớn.

- Thiên tài có thể bị áp đặt bởi số phận, nhưng cũng có thể ảnh hưởng đến xã hội.

Trả lời câu 1 (trang 65 SGK Ngữ văn 12, tập 1)

Đô-xtôi-ép-xki xuất hiện như một người có nhiều đặc điểm về tính cách và số phận:

- Tính cách:

+ Siêng năng, chăm chỉ (lao động không ngừng)

+ Ý chí mạnh mẽ, vượt qua mọi khó khăn

+ Tính sáng tạo phi thường

+ Kiên nhẫn, kiên trì không biên giới

- Số phận đầy bi kịch, khổ đau, chờ đợi mong manh trở về quê hương yêu thương:

+ Nợ nần chồng chất

+ Chịu đựng căn bệnh động kinh

+ Sống trong điều kiện khốn khó tột cùng

Trả lời câu 2 (trang 65 SGK Ngữ văn 12, tập 1)

Hiệu quả của việc sắp xếp các hình ảnh trái ngược (lao động là sự giải thoát… hàng thế kỉ dằn vặt)

- Tạo ra hình ảnh sống động của số phận bi thảm

- Làm nổi bật sự vĩ đại, phi thường của nhà văn Đô-xtôi-ép-xki

- Tạo ra sự nhấn mạnh trong đoạn văn và thể hiện thái độ kính trọng của tác giả

Trả lời câu 3 (trang 65 SGK Ngữ văn 12, tập 1)

- Từ câu Cuối cùng, vào thời điểm… bị kích động dữ dội, các hình ảnh so sánh, những ẩn dụ tất cả đều tập trung vào một thế giới rung chuyển trong những tri thức lớn lao, sự kính trọng, và ca ngợi của nhà văn vĩ đại Đô-xtôi-ép-xki, tạo nên một tinh thần đoàn kết, sự thống nhất.

- Tác giả muốn khẳng định sứ mệnh, tầm vóc lớn lao và vĩ đại của nhà văn Đô-xtôi-ép-xki:

+ Tạo ra một thế giới nghệ thuật giúp con người hiểu biết về nỗi thống khổ của mình

+ Tự nguyện đoàn kết để chống lại ách thống trị của Nga hoàng.

Trả lời câu 4 (trang 65 SGK Ngữ văn 12, tập 1)

Việc kết nối Xvai-gơ với Đô-xtôi-ép-xki với bối cảnh thời sự chính trị và văn học có ý nghĩa:

- Nhấn mạnh vai trò xã hội của nhà văn

- Qua những tác phẩm vĩ đại của mình, Đô-xtôi-ép-xki đã có ảnh hưởng sâu rộng trong việc đánh thức tinh thần của quần chúng Nga, thúc đẩy sự “tổng đoàn kết” và cuộc chiến chống lại ách thống trị của kẻ tàn bạo.

Nội dung bài học

- Đoạn trích cho thấy vô vàn chi tiết sống động về một số phận nghiệt ngã, khó tìm thấy trong sách về tiểu sử của nhà văn Đô-xtôi-ép-xki

Hướng dẫn soạn bài

Câu 1 (trang 65 sgk Ngữ văn 12 Tập 1):

- Số phận :

+ Chịu nhiều nỗi khổ về vật chất và tinh thần

+ Có hai thời điểm trái ngược trong cuộc sống:

• thời kỳ tuyệt vọng nhất (sống lưu vong, quỳ gối trước kẻ thấp hèn, nợ nần, …)

• thời kỳ trở về quê hương với hạnh phúc không gì sánh bằng.

- Tính cách :

+ Siêng năng, kiên trì (lao động không ngừng)

+ Ý chí mạnh mẽ: dù số phận vùi dập, ông vẫn không ngừng lao động

+ Sáng tạo, yêu nghệ thuật và con người

+ Chịu đựng hàng thế kỷ đau đớn để tạo nên những vinh quang cho dân tộc

Câu 2 (trang 65 sgk Ngữ văn 12 Tập 1):

- Hiệu quả của cấu trúc tương phản:

+ Tạo ra sự đối lập giữa cuộc sống vật chất và tinh thần khổ cực, với sự vĩ đại trong những đóng góp to lớn của ông cho đất nước.

+ Thể hiện lòng tôn sùng của nhân dân

+ Nêu bật hai khía cạnh của cuộc đời ông: nỗi khổ cực và hạnh phúc vĩ đại

Câu 3 (trang 65 sgk Ngữ văn 12 Tập 1):

- Biện pháp so sánh:

+ Tác phẩm ... như rượu ngọt

+ đếm các ngày như đếm cái cọc trong trại giam

+ trở về như một kẻ hành khất

+ lời như sấm sét

- Ẩn dụ:

+ quả đã được cứu thoát, vỏ khô rụng xuống

+ thành phố ngàn tháp chuông

→ Hình ảnh ẩn dụ, so sánh thuộc lĩnh vực tôn giáo, muốn nâng hình ảnh con người lên thành hình ảnh vị thánh

Câu 4 (trang 65 sgk Ngữ văn 12 Tập 1):

- Một nhà văn vĩ đại phải được đặt trong quan hệ gắn bó với bối cảnh của dân tộc, đất nước., bối cảnh thời sự của văn chương

- Nhằm khẳng định sự vĩ đại của nhà văn không những với lịch sử văn học mà còn đối với lịch sử xã hội, đất nước.