1. Bài thơ tham khảo số 1
Bố cục
- Sáu câu thơ đầu: khung cảnh ở lầu Hoàng Hạc.
- Hai câu thơ cuối: tâm trạng của nhà thơ trước khung cảnh xung quanh.
Câu 1 (Trang 160 sgk Ngữ văn 10 tập 1)
Nhan đề bài thơ Lầu Hoàng Hạc ngoài sự xác định vị trí của lâu Hoàng Hạc ở “nơi đây”, bài không hoàn toàn không nói gì về “lầu”.
- Dụng ý mà nhà thơ muốn nói đến ở đây là chuyện quan hệ giữa người xưa và người nay, giữa thời gian quá vãng và không gian mở rộng, giữa cảnh với tình, giữa hư với thực
Câu 2 (Trang 160 sgk Ngữ văn 10 tập 1)
Cảnh- cảnh xưa và nay, xa và gần, thực và hư cảnh nào cũng đẹp.
Thế nhưng tất cả cảnh lại đến khiến người buồn:
+ Đối diện với cái đẹp hoàn mỹ của thiên nhiên, của nghệ thuật, của cuộc đời, tình người…
+ Tác giả bâng khuâng nhận ra hình như mình chưa thật toàn vẹn, hình như mình đang khuyết thiếu một điều gì giúp ta được trọn vẹn
+ Nỗi buồn còn xuất phát từ việc “hạc vàng đã đi, đi biệt”, nuối tiếc những vàng son đã qua
Câu 3 (trang 160 sgk Ngữ văn 10 tập 1)
Bài thơ có 56 thì có 55 chữ đều chuẩn bị cho chữ “sầu” kết đọng trong tâm:
+ Chữ “sầu” là tất yếu nhưng không phải xuất hiện một cách ngẫu nhiên
+ Nó là kết quả diễn của quá trình quan sát, liên tưởng, tái tê trong lòng của con người
+ Lầu Hoàng Hạc là nơi gắn với những lần li biệt nổi tiếng, nên tâm trạng của tác giả nhuốm buồn
+ Không những thế, cảnh vật, không gian, thời gian… cả cái tình cảnh đặc biệt của nhà thơ xuất hiện chữ sầu
+ Chữ sầu trong câu thơ cuối không quá bất ngờ, điều đó là sự lắng đọng lại cảm xúc
Câu 4 (trang 160 sgk Ngữ văn 10 tập 1)
Học thuộc bài thơ.

2. Bài thơ tham khảo số 3
Hướng dẫn soạn bài
Bố cục:
+ Sáu câu thơ đầu: Khung cảnh ở lầu Hoàng Hạc.
+ Hai câu thơ cuối: Tâm trạng của nhà thơ trước khung cảnh xung quanh.
Câu 1 (trang 160 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):
Nhan đề bài thơ Lầu Hoàng Hạc ngoài sự xác định vị trí của lâu Hoàng Hạc ở “nơi đây”, bài không hoàn toàn không nói gì về “lầu” cả. Tác giả đặt nhan đề như vậy để nói đến mối quan hệ giữa người xưa và người nay, giữa thời gian quá vãng và không gian mở rộng, giữa cảnh với tình,…
Câu 2 (trang 160 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):
Tất cả cảnh đều đẹp nhưng người lại buồn bởi lẽ: trước cảnh sắc hoàn mĩ ấy, nhà thơ nhận ra bản thân mình còn nhiều thiếu sót, nhiều khiếm khuyết. Bởi vậy ông cảm thấy buồn, cảm thấy mình không xứng với cảnh đẹp tuyệt sắc trước mắt này, không xứng với những điều tuyệt mĩ ở thế giới ngoài kia.
Câu 3 (trang 160 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):
Quả đúng thực bài thơ có 56 chữ thì 55 chữ đều là bước 'chuẩn bị' cho một chữ sầu. Chữ sầu đến như là một sự tất yếu, là kết quả của một quá trình soi ngắm, suy nghĩ, liên tưởng và tái tê trong lòng của con người. Bởi vậy con người cô đơn đứng tại nơi đây cũng khó có thể vui nổi. Không những thế, cảnh vật, không gian, thời gian,… và cả cái tình cảnh đặc biệt của nhà thơ (khách li hương) càng làm cho nỗi sầu thấm đẫm vào lòng người. Chữ sầu trong câu thơ cuối không phải là một sự xuất hiện bất ngờ nhưng nó chính là giọt sầu làm cho cả bát sầu kia tràn ra tất cả và vương vấn muôn nơi.
Câu 4 (trang 160 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1): Học thuộc lòng bài thơ

3. Bài soạn tham khảo số 2
Câu 1 (trang 160 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):
Dụng ý của nhà thơ: là câu chuyện về mối liên kết giữa “người xưa” và “người nay”, giữa thời gian đã trôi qua và không gian mở rộng, giữa hư ảo và thực tế, giữa cảnh đẹp và tình cảm.
Câu 2 (trang 160 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):
Cảnh đẹp nhưng “làm người ta buồn bởi” tác giả cảm nhận:
- Bâng khuâng, chút buồn lưng chừng triết lý nhân sinh: có – mất, hiện tại – quá khứ, thực tại – mơ hồ, vô biên – hạn chế, con người – cuộc sống…
- Suy tư về ý nghĩa của cuộc sống, lòng tham hồng hậu với quê hương
- Tâm hồn không tìm thấy sự an bình.
- Thiếu vắng, lạc lõng, không biết nơi đâu trong mênh mông thiên nhiên, cuộc sống đầy biến động.
- Thiếu sót, nhận ra mình chưa hoàn thiện, chưa đủ trọn vẹn
- Cô đơn, lạc lõng, không định hình trước vẻ đẹp tuyệt vời này, không đủ xứng đáng với những điều tuyệt vời ở thế giới bên ngoài.
- Tiêc nuối, nhớ nhung một vẻ đẹp quý giá đã qua đi và không bao giờ trở lại.
Câu 3 (trang 160 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1):
Gợi ý: Đồng tình với ý kiến thứ 2:
Bài thơ có 56 thì có 55 chữ làm nền cho chữ “sầu” kết đọng trong tâm:
- Chữ “sầu” không phải là điều ngẫu nhiên
- Đó là thành quả của quá trình tâm sự, liên tưởng và suy ngẫm trong trái tim con người
- Cảnh vật, không gian, thời gian đều tràn ngập chữ “sầu”.
- Chữ “sầu” làm tràn đầy và lưu luyến tất cả mọi nơi.
Câu 4 (trang 160 sgk Ngữ Văn 10 Tập 1): Học thuộc lòng bài thơ

4. Bài soạn tham khảo số 5
Câu 1 (trang 160 SGK Ngữ văn 10 tập 1)
Nhan đề bài thơ là Lầu Hoàng Hạc, nhưng ngoài việc xác định vị trí của lầu Hoàng Hạc ở 'nơi đây', toàn bài không nói gì về 'lầu' cả'. Dụng ý của tác giả là gì?
Lời giải chi tiết:
- Mặc dù bài thơ mang tên Lầu Hoàng Hạc, nhưng ngoài việc chỉ rõ vị trí của lầu ở 'nơi đây', nó không đề cập đến 'lầu' nhiều. Dụng ý mà nhà thơ muốn truyền đạt là về mối quan hệ giữa 'người xưa' và 'người nay', giữa thời gian đã trôi qua và không gian mở rộng, giữa hư ảo và thực tế, giữa cảnh đẹp và tình cảm,…
Câu 2 (trang 160 SGK Ngữ văn 10 tập 1)
Tất cả cảnh đều đẹp, tại sao lại khiến người buồn?
Lời giải chi tiết:
- Dù tất cả 'cảnh' đều đẹp, bao gồm cảnh xưa và nay, cảnh xa và gần, cảnh thực và hư… nhưng mọi cảnh lại đều mang đến nỗi buồn. Nguyên nhân:
+ Trước sự hoàn mỹ của thiên nhiên, của nghệ thuật, của cuộc sống, của tình yêu… chúng ta nhận ra rằng chúng ta vẫn chưa hoàn hảo, vẫn còn thiếu sót một điều gì đó để trọn vẹn. Chính vì vậy, chúng ta cảm thấy buồn vì chưa xứng đáng với những điều tốt đẹp hoàn mỹ ở bên ngoài.
+ Nỗi buồn còn bắt nguồn từ sự chấm dứt, sự mất mát, và niềm tiếc nuối về những thứ quý giá đã qua.
Câu 3 (trang 160 SGK Ngữ văn 10 tập 1)
Bạn đồng ý với ý kiến nào? Tại sao?
Lời giải chi tiết:
- Chắc chắn đồng tình với ý kiến thứ 2:
Bài thơ có 56 chữ, trong đó 55 chữ là bước chuẩn bị cho chữ “sầu” rơi vào tâm trí. Chữ “sầu” không chỉ là một kết quả ngẫu nhiên mà là sản phẩm của sự suy tư, liên tưởng và những cảm xúc phức tạp trong trái tim con người. Đứng giữa không gian nổi tiếng với những lần chia ly, chúng ta khó có thể tìm thấy sự vui vẻ. Hơn nữa, cảnh vật, không gian, thời gian,… và đặc biệt là tình cảnh của nhà thơ (khách li hương) đều làm tăng sự hiện diện của chữ sầu. Chữ sầu ở câu thơ cuối không chỉ là một sự xuất hiện đột ngột mà còn là giọt sầu làm tràn ngập tất cả và níu giữ mọi nơi.

5. Bài soạn tham khảo số 4
Bố cục
- Sáu câu thơ đầu: khung cảnh ở lầu Hoàng Hạc.
- Hai câu thơ cuối: tâm trạng của nhà thơ trước khung cảnh xung quanh.
Hướng dẫn soạn bài
Câu 1 (trang 160 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):
- Tác giả muốn thể hiện mối liên kết giữa “người xưa” và “người nay”, giữa quá khứ và không gian hiện tại, giữa hư ảo và thực tế, giữa cảnh đẹp và tình cảm,…
Câu 2 (trang 160 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):
- Mọi cảnh đều tuyệt vời, nhưng khiến người ta buồn bởi:
+ Chúng ta nhận thức rằng trước vẻ đẹp hoàn mỹ của thiên nhiên, nghệ thuật, cuộc sống, tình yêu… chúng ta vẫn còn thiếu sót, chưa trọn vẹn. Do đó, cảm thấy buồn vì chưa xứng đáng với những điều tốt đẹp ấy.
+ Nỗi buồn xuất phát từ sự chấm dứt, mất mát, và nuối tiếc về những điều quý giá đã qua.
Câu 3 (trang 160 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):
- Đồng ý với ý kiến bài thơ có 56 chữ, trong đó 55 chữ chuẩn bị cho chữ “sầu” kết đọng trong tâm:
+ Chữ “sầu” là không thể thiếu, là kết quả của quá trình quan sát, liên tưởng và những cảm xúc trong lòng con người.
+ Lầu Hoàng Hạc là địa điểm gắn với những lần chia ly, nên tâm trạng của tác giả đậm chất buồn.
+ Cảnh vật, không gian, thời gian… cùng tình cảnh đặc biệt của nhà thơ đều làm nổi bật chữ “sầu”.
+ Chữ “sầu” ở câu thơ cuối là điểm nhấn tạo nên sự lưu luyến cảm xúc.

