1. Bài tham khảo số 1 (Phiên bản Sáng tạo)
Bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận là một tác phẩm nổi bật trong thơ mới, sáng tạo từ bức tranh cuộc sống trên biển Quảng Ninh. Năm 1958, tác giả đã ghi lại hành trình đoàn thuyền: ra khơi lúc rạng đông, đánh cá dưới ánh trăng trên vịnh Hạ Long, trở về bến khi bình minh ban mai. Hai khổ thơ cuối tạo nên hình ảnh tuyệt vời về việc kéo lưới khi mặt trời chưa hé, thể hiện tinh thần hối hả của ngư dân. Cá mắc vào lưới trở thành những “chùm cá nặng”, và chỉ những người mạnh mẽ mới có thể “kéo xoăn tay” khéo léo. Tác giả sử dụng từ “chùm” và hình ảnh cá biển rực rỡ để tôn vinh vẻ đẹp của lao động. Khúc thơ cuối mô tả hình ảnh đoàn thuyền trở về, với gió biển thổi cả cánh buồm, ngư dân hát ca hòa mình vào thiên nhiên. Lần thứ ba tiếng hát vang lên, mang theo niềm vui thắng lợi, hòa mình vào không khí mới của một ngày mới.
“Ta hát bài ca gọi cá vào
…
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.”
Con thuyền “chạy đua” với mặt trời “đội biển”, tạo nên cảnh tượng tráng lệ, thể hiện nhịp sống cuộc sống khẩn trương. Hình ảnh “Mắt cá huy hoàng muôn dặm khơi” là một ẩn dụ tuyệt vời, thể hiện bút pháp lãng mạn của nhà thơ. Ánh sáng rạng đông phản chiếu lên muôn triệu mắt cá, tạo nên khung cảnh lấp lánh trải dài. Sóng biển, cát và mắt cá kết hợp tạo nên một bức tranh biển tuyệt vời, với câu thơ vừa tả cảnh biển, vừa miêu tả mùa cá bội thu.
Với cách sử dụng màu sắc và thủ pháp nghệ thuật, Huy Cận đã sáng tạo nên những hình ảnh đẹp và ý nghĩa trong bài thơ. Một không gian tráng lệ, niềm vui câu hát, và thông điệp rõ ràng: lao động mang lại hạnh phúc, biển quê ta giàu đẹp, và chỉ khi làm chủ cuộc sống, người lao động mới thực sự hạnh phúc.
Huy Cận, một nhà thơ của phong trào thơ Mới, tạo ra giọng điệu độc đáo với tình yêu vô hạn trong vũ trụ rộng lớn, nhân ái trải rộng, và lòng bao dung trong thế giới kỳ diệu và bí ẩn. Con người, bản chất của sự xoay vần vũ trụ, nổi bật là điểm nhấn trong thơ ông, kết hợp với khao khát vươn tới vẻ đẹp của con người, làm cho thơ ông hấp dẫn đặc biệt. Trong bài thơ 'Đoàn thuyền đánh cá', ông mô tả đêm lao động của ngư dân trên biển bằng hai khổ thơ cuối:
'Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng,
Vảy bạc đuôi vàng lóe rạng đông,
Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng
Câu hát căng buồm với gió khơi,
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.
Mặt trời đội biển nhô màu mới
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi'
Bài thơ mở đầu bằng hình ảnh 'mặt trời xuống biển' và kết thúc bằng 'mặt trời đội biển', phản ánh một đêm lao động trọn vẹn của ngư dân trên biển. Các khổ thơ đầu diễn tả cảnh đoàn thuyền ra khơi và đánh cá. Đến hai khổ cuối, ông thể hiện một đêm lao động tuyệt vời, và đoàn thuyền đánh cá trở về.
Sau cảnh đánh cá, hình ảnh kéo lưới lúc trời gần sáng trở nên đẹp và mạnh mẽ:
'Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng,
Vảy bạc đuôi vàng lóe rạng đông,
Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng'
Những ngư dân đang cùng nhau kéo lưới, kéo 'chùm cá nặng'. Những cánh tay mạnh mẽ kéo lên khỏi mặt nước 'ta kéo xoăn tay'. Khoang thuyền đầy ắp cá. Huy Cận là nghệ sĩ thực thụ khi ông bắt được cái hồn của tạo vật: màu vàng của đuôi cá, màu bạc của vẩy cá dưới ánh trăng lúc rạng đông đều sáng lấp lánh tuyệt đẹp. Nhà thơ đưa màu sắc của thiên nhiên kỳ diệu làm nên màu sắc của cuộc sống ấm no. Cảnh đánh cá của người dân chài đã thể hiện không khí lao động lãng mạn và hăng say, khiến cho lao động trở thành niềm vui trong cuộc sống. Người dân trong bài thơ là hiện thực của cuộc sống, và người dân chài mang đến phẩm chất cao đẹp của con người Việt Nam. Mặn mà của biển cả mang đến hương vị ấm áp cho cuộc sống. Hình ảnh 'đón nắng hồng' thể hiện niềm tin vào cuộc sống mới, xã hội chủ nghĩa.
Một đêm đã qua, khi ánh bình minh ló rạng, là lúc một ngày mới bắt đầu. Đó là khung cảnh trở về của đoàn thuyền:
'Câu hát căng buồm với gió khơi
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.
Mặt trời đội biển nhô màu mới
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi'.
Đoàn thuyền trở về mang theo khoang đầy cá tôm, là lúc người dân chài cất cao tiếng hát lần thứ ba. Trong bài thơ, hai câu hát đã xuất hiện ở các khổ thơ trước:
'Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng'
Và:
'Ta hát bài ca gọi cá vào'
Tiếng hát trong khổ thơ cuối lan tỏa niềm vui sau một đêm lao động vất vả. Con thuyền và mặt trời, với nghệ thuật nhân hóa và cấu trúc song hành, tạo ra không khí hối hả và khẩn trương. Hình ảnh mặt trời đội biển tỏa ánh sáng trên đại dương, con thuyền phóng như bay về bến, cướp lấy thời gian, tạo nên sự hối hả hào hứng, giống như lúc ra khơi. Tiếng hát mừng chiến thắng lan tỏa khắp không gian mênh mông, hòa mình vào âm thanh sóng vỗ, tạo nên một bức tranh cuộc sống tuyệt vời. Niềm hạnh phúc tràn ngập trong trái tim những người lao động chân chính. Bằng mồ hôi, xương máu, trí tuệ và nhiệt huyết, người dân miền biển đã tạo nên bản nhạc quê hương, một bài ca về cuộc sống. Sự hào hứng không gì sánh kịp niềm hạnh phúc của thành quả lao động, đem lại sức sống vĩnh cửu cho người lao động Việt Nam.
Tóm lại, qua hai khổ thơ cuối, Huy Cận đã tái hiện một bức tranh sinh động về một đêm lao động của người dân chài, với việc kéo lưới và trở về bến. Thông qua đó, ông thể hiện niềm tin vào cuộc sống mới, khi mà người dân hạnh phúc và ấm no 'đón nắng hồng' trong xã hội chủ nghĩa.