Top 5 Bài văn phân tích Tâm hồn của Nguyễn Trãi trong bài thơ “Côn Sơn ca” (Ngữ văn 7) ấn tượng

Có những bài thơ chạm đến lòng ta bởi vẻ đẹp mềm mại, mượt mà của tâm tư cảm xúc. Cũng có những bài thơ gắn bó trong ánh sáng lung linh của vẻ đẹp ngôn từ… và đặc biệt, những bài thơ bình dị, chân phương chạm đến trái tim ta như một nốt trầm xao xuyến, vẫn đọng mãi trong từng nhịp đập của tâm hồn. “Côn Sơn ca” của Nguyễn Trãi chính là một tác phẩm như thế, với hồn thơ riêng biệt của một đại thi hào dân tộc…

Bức tranh thiên nhiên yên bình, xanh mát hiện ra làm ta cảm thấy thanh thản, nhẹ nhõm và an bình lạ lùng! Bức tranh ấy được tô điểm bởi tiếng suối “rì rầm” xa xăm…

Côn Sơn suối chảy rì rầm

Nghe như tiếng đàn cầm bên tai

Khác với tiếng suối trong thơ Hồ Chí Minh “Tiếng suối trong như tiếng hát xa”, trong thơ Nguyễn Trãi, tiếng suối được so sánh với “tiếng đàn cầm”. Nhà thơ như đắm chìm trong âm thanh của suối rì rầm, như đang thưởng thức giai điệu của chiếc đàn cầm du dương, làm xao xuyến tâm hồn. Suối không chảy mãnh liệt, ồn ào, mà chảy “rì rầm” như giai điệu êm đềm của thiên nhiên. Âm thanh đó như làm tan biến mọi lo lắng, buồn phiền. Tâm hồn người thơ như bay bổng, hòa mình vào cảnh vật hữu tình.

Âm thanh của đàn cầm truyền đến tai, cũng truyền vào trái tim của nhà thơ. Chắc chắn chỉ có người yêu thiên nhiên sâu sắc mới có thể có cảm nhận tinh tế như thế. Chỉ bằng một phép so sánh đơn giản, nhưng nhà thơ đã thể hiện tài năng và tình cảm của mình một cách chân thực, rõ ràng. Bức tranh thiên nhiên hiện ra trước mắt với sự hòa mình, êm dịu, chẳng khác gì tiếng đàn cầm êm dịu. Cuộc sống trở nên nhẹ nhàng, yên bình, và thanh tao như thế.

“Côn Sơn có đá rêu phơi

Ngồi trên đá như ngồi chiếu êm”

Nền đá được phủ bởi tầng rêu xanh mát như chiếc “chiếu rêu”. Người ngồi trên đá mà cảm nhận như đang ngồi trên chiếc chiếu êm. Cuộc sống không cần những điều xa hoa, chỉ cần có mình, cùng với thiên nhiên là đủ. Một suy nghĩ lạ lùng, nhưng lại đầy đủ. Tâm hồn ta trở nên thoải mái đến vô cùng… Nhà thơ ngồi trên chiếc chiếu êm, bên cạnh là tiếng đàn cầm du dương, không gì tuyệt vời bằng…? Lời thơ giản dị, chân phương, nhưng lôi cuốn được cái đẹp tinh tế và sâu sắc trong tâm hồn người thơ. Con người và thiên nhiên hòa quyện, tạo nên bức tranh riêng biệt trong thơ Nguyễn Trãi…

“Trong rừng thông mọc như nêm

Tìm bóng mát ta lên nằm

Trong rừng bóng trúc râm rề

Dưới tán xanh mát ta ngâm thơ”

Thiên nhiên hài hòa, cảnh sắc rừng thông, rừng trúc tươi mới, không gian nồng nàn màu xanh. Màu xanh của rừng trải rộ niềm tin và sức sống. Màu xanh của cảnh đẹp kết hợp với tâm hồn người nhà thơ. Xanh màu của cảnh vật, lòng người cũng trở nên tràn đầy năng lượng. Thiên nhiên không chỉ là nơi ẩn náu, mà còn là cung điệu của nhạc khúc êm dịu, là bóng mát dễ chịu, là sự thăng hoa của tình yêu, là nơi con người hòa mình vào vẻ đẹp trời đất. Cuộc sống trở nên thần tiên, yên bình, nhưng đầy ý nghĩa. Vượt lên trên những lo âu, suy nghĩ về vật chất, người thơ hướng tới thiên nhiên yên bình, tĩnh lặng. Không cảm giác cô đơn, mà thay vào đó, tâm hồn được thư giãn, thực sự sống, thực sự trải nghiệm… Thiên nhiên như người bạn đồng hành trung thành, gắn bó với người thơ, là sợi dây vô hình liên kết con người với thiên nhiên, với đất trời và muôn loài… Ít ai có thể có những tư duy mới mẻ, khác lạ như vậy, chỉ có những tâm hồn đủ sâu sắc, biết yêu thiên nhiên mới có thể hiểu rõ cuộc sống “nhàn” ấy!! Hồn thơ Nguyễn Trãi – một hồn thơ thanh cao, chân thành và sâu lắng. Chỉ những người biết trân trọng cái đẹp, biết đồng cảm mới thấu hiểu những vần thơ như thế!

Ngôn từ giản dị, không cầu kì, nhưng nhờ đó, cái tình trở nên nổi bật và càng thêm phong phú, gợi cảm. Thể thơ lục bát phản ánh tốt cảnh sắc thiên nhiên, nhịp thơ khoan thai dễ lẫn vào tâm hồn người đọc, để lại ấn tượng sâu sắc. Bằng biện pháp so sánh, mô tả, bức tranh Côn Sơn xuất hiện với vẻ đẹp lạ lùng và hấp dẫn trong từng nét văn, tạo nên một kiệt tác thơ…

Bài thơ kết thúc, nhưng dư âm của nó còn đọng mãi… Tâm hồn của nhà thơ như tỏa sáng, hòa mình và giao hòa với trời đất. Hồn thơ Ức Trai mang hơi thở của thiên nhiên, mang hương vị của cuộc sống tĩnh lặng và an bình...

Từ xưa đến nay, đề tài về thiên nhiên trong thơ ca cổ của Việt Nam luôn đa dạng và phong phú. Các nhà thơ thời trung đại, đặc biệt là Nguyễn Trãi - một nhà thơ tài năng và anh hùng của dân tộc, đã sáng tác 'Bài Ca Côn Sơn' khi ông trở về quê nhà và ẩn mình. Bài thơ không chỉ miêu tả vẻ đẹp yên bình, trong lành của thiên nhiên, mà còn lồng ghép những cảm xúc tuyệt vời khi thi sĩ nhìn nhận rừng núi quê hương:

'Côn Sơn suối chảy rì rầm

...

Trong màu xanh ngọc ngà, ta ngâm thơ nhàn'

Mặc dù được viết bằng chữ Hán, nhưng bản dịch sang tiếng Việt bằng thể thơ lục bát mềm mại và uyển chuyển. Bức tranh Côn Sơn mở đầu với âm thanh êm dịu:

Côn Sơn suối chảy rì rầm

Tiếng đàn cầm êm tai như nhạc thánh

Thi sĩ tận hưởng thiên nhiên chủ yếu qua giác quan thị giác, và từ đó, phác họa cảnh đẹp của Côn Sơn một cách tinh tế và trữ tình. Âm thanh của suối được so sánh với 'tiếng đàn cầm bên tai'. Tiếng đàn thường truyền đạt cảm xúc và tâm trạng của nghệ sĩ. Và tiếng suối kia, có thể là tiếng của núi rừng êm đềm, trở thành âm thanh tình cảm cùng với thi sĩ? Mô tả tiếng suối bằng tiếng đàn là cách miêu tả độc đáo, khiến người đọc như đang thưởng thức nghệ thuật tuyệt vời của mẹ thiên nhiên.

Trong phần sau, nhà thơ Hồ Chí Minh cũng tả 'Tiếng suối trong như tiếng hát xa', so sánh âm thanh của tự nhiên với âm thanh du dương của con người. Hai nhà thơ ở hai thời kỳ khác nhau đều tìm thấy tình yêu sâu sắc với thiên nhiên, nhưng tiếng suối - đàn cầm của Nguyễn Trãi mang một vẻ đẹp cổ điển, trong khi tiếng suối - tiếng hát của Hồ Chí Minh tràn ngập vẻ đẹp hiện đại, tươi trẻ và lấp lánh... Điều này cho thấy, nhà thơ mô tả tiếng suối để vẽ nên một không gian yên bình, là nghệ thuật kết hợp động và tĩnh. Và giữa không gian đó, xuất hiện hình ảnh:

'Côn Sơn có đá rêu phơi

Ta ngồi trên đá như ngồi trên chiếc chiếu êm'

Nhà thơ mô tả 'đá' một cách độc đáo khi ông cảm nhận đá qua tầng rêu đã trải qua thời gian và điều kiện thời tiết. Hình ảnh này khiến người đọc như cảm nhận được đá Côn Sơn đã trải qua bao thế kỷ lịch sử, là biểu tượng của một thiên nhiên lâu dài, nguyên sơ mà nhà thơ trân trọng và yêu mến. Vì vậy, Nguyễn Trãi 'ngồi trên đá như ngồi trên chiếc chiếu êm'.

Ông tái tạo không khí yên bình vô cùng gần gũi, khiến cho nhân vật trữ tình thư giãn thoải mái, để sáng tác những bài thơ dịu dàng như cảnh Côn Sơn. Côn Sơn không chỉ có rừng thông xanh ngát, mà còn có rừng trúc tươi đẹp, tình tự, làm say đắm tâm hồn:

'Trong rừng thông mọc như nêm

Tìm nơi bóng mát ta lên ta nằm'

Người xưa thường yêu cây thông vì nó không sợ sương mù, luôn xanh tươi và thẳng đứng giữa giông bão. Hình ảnh rừng thông khiến cho Côn Sơn trở nên hùng vĩ, với cách so sánh độc đáo 'thông mọc như nêm'. Rừng thông ấy không bao giờ quật ngã trước gió bão, đó là vẻ đẹp của sức sống và niềm tin. Có lẽ ý của nhà thơ là như vậy? Sau đó, con người hiện hình dưới bóng mát của rừng thông, trong một cử chỉ thể hiện tâm thế thoải mái, thân thuộc như 'ta lên ta nằm'.

Rừng và thi sĩ hòa mình trong một sự kết nối chặt chẽ, bóng thông tạo bóng mát dịu dàng để nhà thơ thư giãn và sáng tác dưới bức tranh trầm bổng của Côn Sơn. Người đọc có thể cảm nhận được tâm hồn phong phú với thi hứng và niềm yêu quý thiên nhiên quê hương của Nguyễn Trãi. Côn Sơn không chỉ có thông xanh reo mừng, mà còn có rừng trúc tốt lành, tận hưởng cùng với nhà thơ:

Trong rừng có bóng trúc râm

Trong màu xanh mát, ta ngâm thơ nhàn.

Cây trúc là biểu tượng của người quân tử trong thơ cổ, cũng như mang theo ý nghĩa tích cực. Người làm thơ Nguyễn Khuyến khi viết về quê hương, đồng bằng Bắc Bộ cũng khen ngợi hình ảnh trúc: 'Ngõ trúc quanh co khách vắng teo'. Quay trở lại với Nguyễn Trãi, dưới bóng trúc, nhà thơ 'ngâm thơ nhàn' trở thành niềm vui cao quý, nguồn cảm hứng tươi mới cho tâm hồn con người. Giọng thơ của ông làm cho rừng trúc trở nên xanh tươi và quyến rũ hơn!

Nhà thơ đã tài tình khi mô tả bức tranh Côn Sơn: hình ảnh tươi đẹp, liên tưởng phong phú và độc đáo, sự hoà hợp giữa thiên nhiên và con người hiện lên tự nhiên... 'Bài ca Côn Sơn' không chỉ là một bức tranh tuyệt vời, nó còn là một bản hòa nhạc về tình yêu thiên nhiên và niềm hạnh phúc khi đắm chìm trong vẻ đẹp tự nhiên quê hương của nhà thơ.

Nguyễn Trãi, một danh tướng tài ba, là một nhà thơ lớn của dân tộc. Dù ông không trực tiếp chiến đấu, nhưng qua bút pháp tinh tế, ông đã làm rung chuyển bao đội quân xâm lược, khiến chúng thất bại mà không cần phải chiến đấu. Điều quan trọng là sự chính trực và ngòi bút tài năng không thể phủ nhận của Nguyễn Trãi. Tuy nhiên, chúng ta không chỉ biết đến ông qua tác phẩm hùng tráng Bình Ngô đại cáo, mà còn hiểu về sự nhẹ nhàng của thiên nhiên trong Côn Sơn ca của ông. Có thể nói rằng ông viết không chỉ về chiến lược chính trị mà còn làm thơ về thiên nhiên một cách tinh tế không kém.

Bài thơ được sáng tác trong những năm ông Trãi về quê ẩn dật. Thời gian ấy, ông sống trong bối cảnh thiên nhiên của Côn Sơn. Bài thơ như là những nốt nhạc thanh thản của Nguyễn Trãi, sau khi rời xa cuộc sống quan trường để quay về với làng quê và thiên nhiên. Bức tranh thiên nhiên Côn Sơn hiện lên trước mắt chúng ta rất đẹp, qua cách tác giả cảm nhận:

“Côn Sơn suối chảy rì rầm,

Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai.

.........

Trong rừng có bóng trúc râm,

Dưới màu xanh mát ta ngâm thơ nhàn.”

Bức tranh thiên nhiên ấy hiện lên với âm thanh, màu sắc, hình ảnh rất đẹp. Chỉ trong vài câu thơ, tác giả sử dụng ba phép so sánh để làm nổi bật vẻ đẹp thiên nhiên ở đây. Tiếng suối Côn Sơn không giống như tiếng hát của người con gái trong Cảnh khuya, Hồ Chí Minh đã nói: “Tiếng suối trong như tiếng hát xa”.

Mà tiếng suối ở đây được ví như tiếng đàn cầm du dương bên tai, trong rừng rêu trên đá khiến cho người ngồi trên đó cảm giác giống như đang ngồi trên đệm êm. Những bóng trúc râm và những cây thông cao vút. Có thể nói nơi đây từ màu sắc xanh của cây rừng đến tiếng suối rì rầm kia hòa quyện với tâm hồn nghệ sĩ. Dưới sự thoải mái của tâm hồn cũng như thanh thản tươi đẹp của thiên nhiên, nhà thơ cất lên những câu thơ như ngâm nga trong khoảng không gian ấy.

Thông được so sánh như nêm để làm nổi bật số lượng cây thông nhiều ở Côn Sơn. Có lẽ sự đậm đặc của thông và trúc là nơi che chở tâm hồn nhà thơ khỏi những gian nan. Hoặc có thể những cây thông kia là những người tri kỉ bầu bạn với nhà thơ. Là một nghệ sĩ, thiên nhiên luôn làm cho con người thoải mái và tràn đầy cảm hứng. Vì vậy, thiên nhiên chính là điều mà nhà thơ tìm kiếm khi quay về quê ẩn dật. Nhà thơ đang hưởng thụ những vẻ đẹp này, nhưng giọng thơ bỗng nhiên trở nên trầm ngâm khi những câu thơ tiếp theo nhắc nhở mình:

“Về đi sao chẳng sớm toan,

Nửa đời vướng bụi trần hoàn làm chi?

.........

Hai đàng khó sánh hiền ngu,

Đều làm cho thỏa được như ý mình. ”

Nhà thơ như thể hiện sự đúng đắn của mình khi quay về ẩn dật. Nửa đời làm quan, Nguyễn Trãi bị những nịnh thần và âm mưu làm hại. Điều này khiến tâm hồn chính trực của ông không thể chấp nhận được. Câu hỏi “Nửa đời vướng bụi trần hoàn làm chi?” như là lời tự nhắc nhở về cuộc sống quan trường. Nhà thơ cũng giống như Nguyễn Bỉnh Khiêm “Ta dại ta tìm nơi vắng vẻ/ Người khôn người đến chốn lao xao”. Để trở về Côn Sơn một cách thực sự, Nguyễn Trãi cũng phải trải qua nhiều lần được vua mời làm quan. Ông tự cảm thấy vừa mừng vì được vua tin tưởng, vừa sợ trước những âm mưu trong quan trường.

Ông thực sự là một người “nhân nghĩa quá, trung thực quá, thanh liêm quá…” (Phạm Văn Đồng). Và có lẽ đó chính là bi kịch trong cuộc đời của Nguyễn Trãi. Ông muốn giúp đất nước và vua, nhưng không muốn đối mặt với những thủ đoạn và âm mưu trong quan trường. Điều này làm cho lương tâm ngay thẳng của ông không chấp nhận được. Một khi không thích hợp với quan trường, ông quyết định không thể làm được gì nữa. Sau đó, nhà thơ nói về quy luật trong cuộc sống. Đồng Trác thời Đông Hán, Nguyên Tải đời Đường đều có danh lợi và phú quý suốt đời, nhưng khi chết, họ để lại tiếng xấu. Ngược lại, Bá Di thúc tề đời Ân, Chu thà nhịn đói còn hơn là lấy thóc.

Hai cách sống, hai lựa chọn khác nhau thể hiện quan điểm sống của Nguyễn Trãi. Ông chọn thà có chén ăn nước lã mà để lại tiếng thơm muôn đời, hơn là giàu sang phú quý để rồi chôn vùi trong nhục nhã. Cuối cùng, “hiền, ngu” ở đời là để thỏa mãn chính mình. Nhưng cũng chính từ những suy nghĩ đó, Nguyễn Trãi thể hiện triết lý nhân sinh của mình:

“Trăm năm trong cuộc nhân sinh,

Người như cây cỏ thân hình nát tan.

..........

Sào, Do bằng có tái sinh,

Hãy nghe khúc hát bên ghềnh Côn Sơn. ”

Sài Phủ, Hứa Do đều là những quan thanh liêm thời vua Nghiêu Trung Quốc. Cả hai đều chọn sống một cuộc đời ẩn dật mà không màng đến danh lợi. Tác giả gọi điều này với tên gọi tha thiết như muốn nếu họ được tái sinh, hãy lắng nghe khúc hát bên ghềnh Côn Sơn. Bài ca ấy là sự thể hiện của mong ước tìm thấy những người tri kỉ, những người có thể hiểu được mình.

Qua bài thơ này, chúng ta thấy rõ tâm tư và tình cảm của Nguyễn Trãi. Nhà thơ khi về quê ẩn dật chìm đắm trong không gian cảnh vật của Côn Sơn, nơi thiên nhiên và tâm hồn hòa quyện. Hình ảnh thiên nhiên và tâm hồn nhà thơ đan xen, tạo thành một bức tranh hòa quyện. Đặc biệt, tác phẩm còn thể hiện quan điểm về sự “hiền, ngu” trong cuộc sống.

Nguyễn Trãi, một nhà thơ mang đặc điểm độc đáo và tâm hồn sâu sắc. Các tác phẩm của ông phản ánh tình yêu thiên nhiên và con người một cách tinh tế. Trong số đó, 'Bài Ca Côn Sơn' là một tác phẩm sâu sắc thể hiện tình yêu thiên nhiên của Nguyễn Trãi.

Bài thơ không chỉ là một bản ca hòa mình với thiên nhiên, mà còn là biểu hiện của tâm trạng về cuộc sống, triết lý về nhân sinh. Nguyễn Trãi, người dành cả đời để đóng góp cho đất nước và nhân dân, nhưng cuối đời lại phải đối mặt với sự ghen ghét và hiểu lầm từ những người nịnh thần. Khi trở về Côn Sơn, ông cảm thấy như một con chim được giải thoát, cảm nhận tự do giữa bầu trời rộng lớn, nơi mà ông có thể sống và thưởng thức cuộc sống theo cách riêng của mình:

“Côn Sơn suối chảy rì rầm

Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai

Côn Sơn có đá rêu phơi

Ta ngồi trên đá như ngồi chiếu êm.”

Nguyễn Trãi thích thú với âm thanh của dòng suối, mà ông so sánh như tiếng đàn cầm. Nhạc của suối như làm hồn vui thú, giúp ông tận hưởng những ngày ẩn dật. Hình ảnh đàn cầm biểu hiện niềm vui giao cảm với suối, coi suối như mảnh tâm hồn của ông. Một so sánh sáng tạo tạo ra một ấn tượng mạnh mẽ. Nguyễn Trãi không trở về Côn Sơn để ẩn mình theo nghĩa đen, mà ông trở về với niềm vui tự do giữa không gian rộng lớn, nơi mà ông có thể sống chính mình.

Bốn câu đầu của bài thơ tập trung mô tả cảnh thiên nhiên Côn Sơn một cách khách quan. Dòng suối chảy róc rách, rì rầm như tiếng đàn, tả tảng đá với lớp rêu xanh như chiếc chiếu êm. Cảnh đẹp ở đây được Nguyễn Trãi phác họa với những đặc điểm riêng biệt, không lẫn lộn với bất kỳ bức tranh phong cảnh nào khác. Bốn câu thơ đầu mô tả cảnh vật Côn Sơn một cách khách quan, trong khi bốn câu thơ sau ôm lấy những lời khuyên và triết lý cuộc đời.

“Trong ghềnh thông mọc như nêm

Tìm nơi bóng mát ta lên ta nằm

Trong rừng có trúc bóng râm

Trong màu xanh mát ta ngâm thơ nhàn.”

Côn Sơn hút mê với dòng suối róc rách, có bàn đá rêu phơi, rừng thông, rừng trúc tạo ra bức tranh tao nhã cho người thơ thưởng thức âm thanh cuộc sống. Hình ảnh cây trúc, cây thông trong văn chương tượng trưng cho khí phách cứng cỏi của người quân tử: Bần tiện bất năng di, uy vũ bất năng khuất. Suối, đá, thông, trúc là nơi ông tìm sự nương tựa, là nguồn cảm hứng cho thi nhân giao hòa, giao cảm để 'ta là đàn cầm', 'ta là đệm chiếu',...

Hình tượng thơ là âm thanh của khúc nhạc rừng, là màu xanh bất tận của núi rừng, của thiên nhiên, của sự sống, tất cả gắn liền với cảm giác và tâm hồn của Ức Trai, đầy ắp liên tưởng sâu sắc. Chữ “ta” được lặp lại nhiều lần tạo ra âm điệu du dương, trầm bổng, thiết tha. Ta là chủ thể trữ tình, là Ức Trai tiên sinh. Thiên nhiên là ta, ta cũng là thiên nhiên, suối, đá, thông, trúc của Côn Sơn với Nguyễn Trãi chỉ là một.

Bài ca Côn Sơn là một tác phẩm tuyệt vời thể hiện cảnh thiên nhiên sâu sắc và đẹp đẽ của nhà thơ. Nó không chỉ là một bản hòa ca với thiên nhiên, mà còn là diễn đàn của tình yêu thiên nhiên của Nguyễn Trãi cùng với tâm hồn nhân văn. 'Bài ca Côn Sơn' có thể được coi là bài hát của cuộc sống, một cuộc sống được ngập tràn hương sắc của suối rừng đất nước quê hương.

Nguyễn Trãi, một nhà văn, nhà thơ vĩ đại của dân tộc, để lại một lượng tác phẩm đồ sộ và đa dạng. Ngoài những tác phẩm thể hiện tình yêu nước và lòng thương dân, ông còn có mảng sáng tác thể hiện tâm hồn thi sĩ qua đề tài thiên nhiên, thể hiện lòng yêu thiên nhiên và cảnh đẹp tự nhiên ở từng vùng miền khác nhau. 'Côn Sơn Ca' chính là một trong những tác phẩm như vậy.

Bài thơ được Nguyễn Trãi viết bằng chữ Hán, nhưng khi dịch, nó trở thành thể thơ lục bát, một hình thức thơ thuần dân tộc. Có khả năng rằng tác phẩm này được sáng tác trong giai đoạn Nguyễn Trãi bị áp đặt và phải sống ẩn dật tại Côn Sơn. Mặc dù vậy, trong bài thơ vẫn toát lên tình yêu thiên nhiên, cảnh đẹp sâu sắc của tác giả.

Trong sáng tác về Côn Sơn của Nguyễn Trãi, có nhiều tác phẩm, nhưng ít có bài nào mô tả chi tiết và cụ thể về Côn Sơn như thế. Trích đoạn thơ nổi bật miêu tả cảnh vật Côn Sơn một cách đầy đủ: dòng suối, tảng đá, rừng tùng, rừng trúc. Điều đặc biệt khi miêu tả Côn Sơn là tác giả sử dụng tất cả các giác quan để trải nghiệm vẻ đẹp của nó: cảm nhận âm thanh (rì rầm); cảm nhận xúc giác (ngồi trên đá rêu như ngồi trên chiếu êm); cảm nhận thị giác (màu xanh của rừng trúc), kết hợp với các phép so sánh như: như tiếng đàn cầm, như chiếu êm, như nêm đã tạo ra bức tranh thiên nhiên lâu đời, nguyên thủy, tạo nên cảm giác thanh cao, tươi mới và trong lành.

Côn Sơn, qua con mắt tâm hồn yêu quý của Nguyễn Trãi, được cảm nhận với sự hiểu biết và tâm hồn chân thành, tạo nên một bức tranh sống động, phong phú với âm thanh, màu sắc và âm nhạc. Qua cảm nhận đó, chúng ta cũng thấy được sự sáng tạo độc đáo trong bút pháp của ông. Nhà thơ đã sử dụng âm thanh của con người để so sánh với âm thanh của suối, làm cho âm thanh trở nên thân thiện hơn, ấm cúng hơn. Thiên nhiên cũng đáp ứng mọi nhu cầu của con người: nghe, nằm, ngâm thơ,... kết hợp với đại từ 'ta', khẳng định tư thế làm chủ trước thiên nhiên của con người. Tuy nhiên, sau tất cả, vẫn là sự hòa quyện giữa con người và thiên nhiên, khiến cho việc đến với thiên nhiên trở nên như là tìm lại cảm giác bình yên, thanh thản cho bản thân.

Thông qua bức tranh phong cảnh Côn Sơn, chúng ta không chỉ nhìn thấy một Côn Sơn đẹp đẽ, trong lành, mà còn nhận thức được tấm lòng của Nguyễn Trãi dành cho nơi này. Ông là người có trái tim yêu thiên nhiên một cách tha thiết, và hơn nữa, ông thể hiện tâm hồn thanh cao, phong độ và nhân cách trong sáng của một nhà thơ vĩ đại.

Trong đoạn trích, tác giả đã sử dụng linh hoạt các phương tiện nghệ thuật, tạo nên bức tranh Côn Sơn đẹp đẽ, trong trẻo. Sử dụng các phương tiện liệt kê, so sánh (như ngồi chiếu êm, như nêm,...). Nhịp thơ đa dạng như bản nhạc, làm cho bức tranh trở nên tươi vui, tràn đầy sức sống.

Với tình yêu thiên nhiên Côn Sơn tha thiết, Nguyễn Trãi đã mô tả nơi này một cách tươi đẹp, thanh bình. Sự kết hợp hòa quyện giữa con người và thiên nhiên bắt nguồn từ tâm hồn thanh cao, tâm trạng thi sĩ của Nguyễn Trãi.