Buzz
1. Bài văn số 1
Câu hỏi: Tóm tắt nội dung chính của văn bản và đặt câu hỏi phân tích về nhân vật chính.
Trả lời: Mtao Mxây bắt Hơ Nhị, Đăm Săn đánh bại Mtao Mxây và giúp dân làng. Nhân vật chính là Đăm Săn, mạnh mẽ, tài năng, được mô tả chi tiết về ngoại hình và tác động tích cực đối với cộng đồng.
3. Bài văn số 2
3. Bài viết số 2
CHUẨN BỊ
Câu hỏi: Tóm tắt được nội dung bao quát của văn bản (Tác phẩm kể lại sự kiện gì? Xây ra trong bối cảnh thời gian, không gian như thế nào? Chủ đề của tác phẩm là gì?)4
Trả lời:
Tóm tắt: Trong lúc Đăm Săn và đồng bọn lên rẫy, Mtao Mxây đã xâm phạm làng và bắt Hơ Nhị làm vợ. Đăm Săn ngay lập tức đến nhà Mtao Mxây, thách thức để cứu vợ. Lần đầu, anh đều múa dao nhưng Mtao Mxây sợ quá không dám đồng ý. Khi Đăm Săn đe dọa đốt nhà, hắn mới chịu xuống và bắt đầu múa khiên. Mtao Mxây múa khiên rung, tiếng kêu vang xa; còn Đăm Săn, mỗi bước chạy, anh vượt qua một đồi, điều Mtao Mxây chỉ là bước thấp bước cao từ đông sang tây. Mtao Mxây giao Hơ Nhị một miếng trầu, nhưng Đăm Săn ném được, khi ăn, sức mạnh anh tăng gấp đôi. Đăm Săn tiếp tục múa khiên, đâm Mtao Mxây nhưng không thủng áo giáp của hắn. Nhờ sự giúp đỡ từ trời, Đăm Săn ném một cái chày tròn vào tai Mtao Mxây, chiến thắng và đem đầu hắn ra đường. Anh cứu được vợ, và tất cả tôi tớ của Mtao Mxây đều đi theo Đăm Săn. Dân làng mừng chiến thắng của Đăm Săn và chào đón những dân làng mới.
Câu hỏi: Nhân vật chính là gì? Nhân vật được mô tả ở khía cạnh nào?
Trả lời: Nhân vật chính: Đăm Săn. Đặc điểm nổi bật của nhân vật: mạnh mẽ, tài năng, giọng điệu hào sảng, lôi cuốn, mọi người đều phải kính sợ. Thân hình vạm vỡ, phi thường
Câu hỏi: Biện pháp nghệ thuật nổi bật của văn bản là gì? Lời kể và lời của nhân vật được diễn đạt như thế nào?
Trả lời: Biện pháp nổi bật trong văn bản là so sánh và phóng đại khi mô tả nhân vật Đăm Săn và Mtao Mxây.
Câu hỏi: Kết nối, liên quan đến trải nghiệm cá nhân để hiểu thêm về câu chuyện.
Trả lời: Để trở thành một lãnh đạo, không chỉ cần tài năng mà còn cần trái tim vị tha và lòng yêu thương, hiểu biết.
ĐỌC HIỂU
Câu 1: Màu sắc văn hóa Tây Nguyên được thể hiện qua những yếu tố nào?
Trả lời: Màu sắc văn hóa Tây Nguyên thể hiện qua các yếu tố: ngôi nhà của Mtao Mxây đầu sàn hình Mặt Trăng, cầu thang hình chim ngói; cầu thang rộng một lá chiếu, người nối đuôi nhau lên xuống khiêng một ché đuê mà vẫn không chật.
Câu 2: Lưu ý chi tiết mô tả ngoại hình Mtao Mxây.
Trả lời: Chi tiết mô tả ngoại hình Mtao Mxây: khiên hắn tròn như đầu cú, thanh gươm hắn lấp lánh như cầu vồng; hắn trông dữ tợn như một vị thần, hòa mình trong chiếc khố sọc gấp bỏ múi, mặc áo dày nút, dáng đi tần ngần do dự, mỗi bước đi đều đắn đo.
Câu 3: Lưu ý biện pháp nghệ thuật được sử dụng để mô tả hình ảnh múa khiên của Đăm Săn và Mtao Mxây.
Trả lời: Biện pháp nghệ thuật được sử dụng để mô tả hình ảnh múa khiên của Đăm Săn và Mtao Mxây: so sánh, phóng đại.
Câu 4: Lưu ý chi tiết ông Trời giúp đỡ Đăm Săn.
Trả lời: Chi tiết ông Trời giúp đỡ Đăm Săn: trong giấc mơ, ông Trời gợi ý Đăm Săn ném một cái chày mòn vào tai Mtao Mxây. Đăm Săn tỉnh giấc và thực hiện, chày mòn đánh trúng vành tai địch. Áo giáp của Mtao Mxây rơi loảng xoảng, anh chạy quanh chuồng lợn, chuồng trâu. Đăm Săn hủy diệt tất cả, cuối cùng, hắn ngã xuống đất
Câu 5: Lời nói và hành động của dân làng thể hiện tình cảm của cộng đồng đối với tù trưởng Đăm Săn như thế nào?
Trả lời: Lời nói của dân làng: “không đi sao được!… người nhà giàu cầm đầu chúng tôi nay đã không còn nữa', “không đi sao được! Tù trưởng chúng tôi đã chết, lúa chúng tôi đã mục, chúng tôi còn ở với ai?” => Sau thất bại của tù trưởng, tất cả tôi tớ của Mtao Mxây đều sẵn lòng đi theo Đăm Săn - tù trưởng mạnh mẽ hơn. Hành động của dân làng: Tôi tớ của Mtao Mxây: Đám người như bầy cà tong, mang theo nhiều của cải như ong chuyển nước, như bầy trai gái đến giếng làng cõng nước. => Niềm vui, hân hoan khi tìm được người tù trưởng tài giỏi. Tôi tớ của Đăm Săn: “… Các chàng trai đi ngực đụng ngực. Các cô gái đi vú đụng vú. Cảnh làng có một tù trưởng giàu có trông thật vui mừng!” => Hào hứng khi tù trưởng chiến thắng trở về, buôn làng mở rộng, trở nên phồn thịnh và đầy sức sống.
Câu 6: Hãy tưởng tượng không khí ăn mừng của dân làng đối với chiến thắng của Đăm Săn.
Trả lời: Hãy tưởng tượng không khí ăn mừng: Đám đông như bầy cà tong, đặc như bầy thiêu thân, tràn đến như kiến như mối, mọi người hòa mình trong không khí náo nhiệt, hồi hộp, và hò reo.
4. Bài viết số 5
Kết cấu
- Phần 1: từ đầu đến “kết thúc Mtao Mxây bị đánh bại và dân làng mừng rỡ”: Trận chiến giữa hai tù trưởng.
- Phần 2: tiếp đến “Đám người quay trở lại làng sau khi chiến thắng”: Đăm Săn và tôi tớ ra về sau khi chiến thắng.
- Phần 3: phần còn lại: Mô tả Đăm Săn và dân làng ăn mừng chiến thắng.
Tóm tắt
Nhân lúc Đăm Săn cùng các tù trưởng khác ra rẫy, Mtao Mxây đã đến phá buôn làng và bắt Hơ Nhị về làm vợ. Đăm Săn đến nhà Mtao Mxây để giải cứu Hơ Nhị. Lần đầu, anh thách thức Mtao Mxây nhưng kẻ địch từ chối. Khi Đăm Săn đe dọa đốt nhà, Mtao Mxây buộc phải xuống múa khiên. Mtao Mxây múa khiên vụt sáng, tiếng vỗ cánh rơi đất; lượt Đăm Săn, mỗi động tác, chàng vượt qua một đồi, chạy nhanh từ bãi đông sang bãi tây. Mtao Mxây tặng Hơ Nhị một miếng trầu, nhưng Đăm Săn nhanh chóng bắt lấy và ăn, sức mạnh tăng đôi. Đăm Săn tiếp tục múa khiên, đâm vào Mtao Mxây, nhưng áo giáp của kẻ địch không thể xuyên thủng. Nhờ sự giúp đỡ của thần linh, Đăm Săn ném một cái chày tròn vào tai Mtao Mxây, chiến thắng và đưa đầu kẻ thù ra biểu diễn. Chàng cứu vợ và tôi tớ của Mtao Mxây đều quyết định theo Đăm Săn. Dân làng tổ chức tiệc mừng chiến thắng của Đăm Săn và chào đón những thành viên mới.
Câu 1 (trang 36 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):
Tóm tắt chi tiết trận đánh
- Đăm Săn tới nhà Mtao Mxây thách đấu, nhưng Mtao Mxây tránh xa và không đồng ý gặp mặt.
- Sau lời hứa không đâm khi đi xuống cầu, Mtao Mxây mới chịu xuống và múa khiên.
Hiệp 1: Đăm Săn múa khiên mạnh mẽ, thờ ơ; Mtao Mxây múa khiên yếu đuối.
- Kết quả: Đăm Săn đâm vào Mtao Mxây nhưng không xuyên qua áo giáp.
Hiệp 2:
- Nhờ thần linh, Đăm Săn ném chày vào tai Mtao Mxây.
- Kết quả: Chiến thắng thuộc về Đăm Săn, đầu Mtao Mxây bị trưng bày.
Câu 2 (trang 36 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):
- Lời nói của dân làng:
- “không đi thì làm sao được!… người lãnh đạo của chúng tôi nay đã không còn nữa”
- “không đi thì làm sao được! Tù trưởng chúng tôi đã chết, lúa cảng của chúng tôi đã héo, chúng tôi ở với ai?”
⇒ Sau khi tù trưởng của họ thất bại, tôi tớ của Mtao Mxây đều tâm phục và muốn đi theo Đăm Săn - tù trưởng mạnh mẽ hơn.
Hành động của dân làng:
+ Tôi tớ của Mtao Mxây: Đoàn người đông như đàn kiến, cõng đầy của cải như ong mang nước, như đàn trai gái đi làm việc vất vả.
+ Tôi tớ của Đăm Săn: “… Các chàng trai đi lại vai đụng vai. Các cô gái đi lại vú đụng vú. Cảnh làng trông vui mừng như một lễ hội!” ⇒ Sự phấn khích khi tù trưởng chiến thắng trở về, làng mở rộng và trở nên đông đúc hơn.
Cảnh chiến giữa Đăm Săn và Mtao Mxây không phải là một cuộc chiến tranh với mục tiêu xâm lược, giết hại hoặc cướp bóc tài sản. Cuộc chiến định rõ thắng bại giữa hai tù trưởng và mang tính chất thống nhất cộng đồng. Do đó, khi Đăm Săn - một tù trưởng mạnh mẽ hơn giành chiến thắng, cả hai làng đều hạnh phúc và phấn khích.
Câu 3 (trang 36 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):
Cụm từ cuối đoạn tập trung miêu tả cảnh dân làng ăn mừng chiến thắng. Điều này thể hiện một số đặc điểm quan trọng của sử thi và tâm huyết của dân làng:
- Sau khi Mtao Mxây - tù trưởng yếu đuối hơn thất bại, tôi tớ trong làng không sợ hãi mà thay vào đó là niềm vui, phấn khởi và sẵn sàng theo Đăm Săn - tù trưởng tài năng hơn về làng mới.
⇒ Sự ủng hộ từ cả hai phía của dân làng cũng thể hiện niềm tin của họ vào vai trò lịch sử của người anh hùng: mong muốn có một lãnh đạo có tài giỏi, được tôn vinh vì công lao trong việc thống nhất các làng.
- Đoàn người trong làng vui mừng như đàn kiến, mang vật phẩm về nhiều như ong chuyển nước, như đàn trai gái đi giếng làng cõng nước. ⇒ Sự phấn khích khi tìm thấy một tù trưởng tài năng, kiên định và công bằng.
Câu 4 (trang 36 sgk Ngữ văn 10 Tập 1):
- Biện pháp so sánh được sử dụng ở các chi tiết: Mô tả các lần múa khiên của Đăm Săn, so sánh để tạo ra sự đối lập giữa chiến thuật của Đăm Săn và Mtao Mxây.
- Các câu văn có sử dụng lối diễn đạt hùng biện:
- Chàng múa cao ngất ngưởng, gió như cơn bão; chàng múa thấp quắc, gió như cơn lốc
- Đoàn người đông như bầy kiến, đồ đều như bầy thiêu thân, ùn ùn như kiến như mối
⇒ Các câu văn như những chiếc cầu nối, tạo ra một bức tranh chi tiết, rõ ràng và nhấn mạnh đẹp và uy quyền của người anh hùng.
- Đăm Săn có một giấc mơ về ông Trời.
- Ông Trời hướng dẫn và gợi ý “cháu hãy ném cái chày mòn vào tai hắn”.
⇒ Thần linh (Ông Trời) chỉ đóng vai trò gợi ý, không quyết định kết quả cuối cùng của trận đấu.
- Đăm Săn đã cố gắng chiến đấu 3 hiệp, sử dụng nhiều kỹ năng nhưng chưa thể đánh bại Mtao Mxây.
- Nhờ sự giúp đỡ của ông Trời, Đăm Săn tìm ra điểm yếu và giành chiến thắng.
⇒ Con người đóng vai trò là người sử dụng trực tiếp tài năng, sức mạnh để tham gia chiến đấu và chiến thắng kẻ địch.
Nội dung chính
Giữ vững danh dự, gắn kết với hạnh phúc gia đình và yêu thương cuộc sống bình an, thị tộc thắng lợi - đó là những tình cảm cao quý nhất thúc đẩy Đăm Săn chiến đấu và đánh bại kẻ thù.
Ngôn ngữ phong phú, sử dụng hình ảnh động, kết hợp với lối diễn đạt hùng biện và so sánh, tạo nên một tác phẩm sử thi nghệ thuật.
4. Bài giảng văn số 5
