Buzz
1. Bài viết tham khảo số 1
Câu 1 (Trang 13 sgk ngữ văn 10 tập 2):
Nguyễn Trãi, một nhân vật lịch sử vĩ đại với đóng góp quan trọng:
- Cuối thế kỉ XIV, đất nước đối mặt với nhiều biến cố, nhà Hồ lật đổ nhà Trần, quân Minh xâm lược
- Nguyễn Trãi tham gia nghĩa quân Lam Sơn, giữ vai trò quân sư hàng đầu, đồng thời đóng vai trò quan trọng trong ngoại giao và chính trị
- Dẫn dắt quân đội, chiến thắng các trận đánh quan trọng như Chi Lăng- Xương Giang...
- Trong thời kì hòa bình, ông thể hiện lòng trung hiếu, tận tâm với tình yêu nước và lòng thương dân, cho đến khi phải đối mặt với án oan
Câu 2 (trang 13 sgk ngữ văn 10 tập 2):
Những tác phẩm nổi bật của Nguyễn Trãi: Côn Sơn ca, Bạch Đằng hải khẩu, Đại cáo Bình Ngô, Cây chuối, Dục Thúy Sơn, Cảnh ngày hè...
+ Côn Sơn ca: Miêu tả về thiên nhiên tuyệt vời, cùng với Côn Sơn như người bạn thân. Âm nhạc sôi động, tràn ngập sức sống
+ Cây chuối: Thể hiện tính cách đa tình của nhà thơ. Mối tình thoáng qua nhưng ẩn chứa hương xuân, hương lòng thầm kín
+ Cảnh ngày hè: Tình yêu thiên nhiên, tình yêu đất nước, lòng thương dân của Nguyễn Trãi...
Câu 3 (trang 13 sgk ngữ văn 10 tập 2):
Tâm hồn đẹp của Nguyễn Trãi: Nhân vật vĩ đại với tư tưởng lớn lao, đồng thời mang tâm hồn nghệ sĩ đa dạng, đôi khi đa tình
Tình như một bức tranh chưa được mở
Gió vuốt nhẹ nhàng khắp nơi
Hai câu thơ cuối trong “Cảnh ngày hè”
- Tác giả nhìn nhận cảnh ngày hè với tư thế thoải mái, nhàn rỗi nhưng thực chất là trái tim đau đáu, lo lắng cho nhân dân, cho đất nước
- Ông là người lo lắng cho cuộc sống ấm no, hạnh phúc của nhân dân và đất nước
Câu 4 (trang 13 sgk ngữ văn 10 tập 2):
Nội dung văn học: Kết hợp hai nguồn cảm hứng quan trọng – tình yêu quê hương và lòng nhân đạo
- Nghệ thuật: Người viết văn chính luận tài năng, sáng tạo bằng chữ Nôm, đóng góp vào việc làm cho tiếng Việt trở thành ngôn ngữ giàu đẹp của dân tộc
2. Bài viết tham khảo số 3
Câu 1 (trang 13 sgk Ngữ Văn 10 Tập 2): Nguyễn Trãi, người anh hùng lịch sử vĩ đại với những đóng góp to lớn trên nhiều lĩnh vực :
- Về dân tộc và tư tưởng: Ông là vị quân sư hàng đầu của Lê Lợi trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, tài năng vượt trội trong quân sự, chính trị, và ngoại giao, đưa cuộc khởi nghĩa đến chiến thắng toàn vẹn. Nguyễn Trãi nổi tiếng với tư tưởng nhân quả, phê phán chế độ bạo ngược.
- Về văn chương: Nguyễn Trãi là biểu tượng văn hóa kết hợp truyền thống Lí – Trần, mở ra một giai đoạn mới trong văn hóa văn nghệ. Ông là nhà văn, nhà thơ xuất sắc, danh nhân văn hóa thế giới, để lại những dấu ấn to lớn trong lịch sử văn học.
Câu 2 (trang 13 sgk Ngữ Văn 10 Tập 2):
- Một số tác phẩm tiêu biểu của Nguyễn Trãi: Côn Sơn ca, Bạch Đằng hải khẩu, Đại cáo bình Ngô, Cảnh ngày hè, Cây chuối, Dục Thúy Sơn, Tùng, Thư lại dụ Vương Thông, ... .
+ Côn Sơn ca: Tả cảnh thiên nhiên tuyệt vời, Côn Sơn như một người bạn thân đồng hành. Âm nhạc sôi động, tràn đầy sức sống
+ Cây chuối: Hiện lên sự đa tình của nhà thơ. Tình yêu thoáng qua nhưng ẩn chứa hương xuân, hương lòng thầm kín
+ Cảnh ngày hè: Tình yêu thiên nhiên và đất nước, lòng thương dân.
+ ...
Câu 3 (trang 13 sgk Ngữ Văn 10 Tập 2): Vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi :
- Hai câu cuối bài 'Cảnh ngày hè':
Dễ có Ngu cầm đàn một tiếng
Dân giàu đủ khắp đòi phương
- Dù tác giả thư giãn trong cảnh ngày hè với tư thế thoải mái, nhàn rỗi, nhưng trái tim vẫn đau đáu, lo lắng cho dân, cho nước. Ông ghi nhận cảnh ngày hè nhưng vẫn quan tâm đến cuộc sống của nhân dân. Vì vậy, ông lắng nghe âm thanh sôi động, náo nhiệt của làng chài. Ông mong muốn có cây đàn của vua Ngu Thuấn. Với cây đàn đó, Nguyễn Trãi có thể mang lại cuộc sống hạnh phúc, ấm no cho nhân dân và đất nước. Đó là một giấc mơ và cũng là một triết lý sống ấp ủ, trỗi dậy.
- Hai câu thơ đầu trong Côn Sơn ca :
Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai.
- Khung cảnh thiên nhiên mở ra hết sức tinh tế, nhẹ nhàng, tạo cảm giác tĩnh lặng trong từng câu chữ. Nơi Côn Sơn vắng lặng nhưng tràn ngập âm thanh của suối rì rầm, như tiếng đàn cầm êm dịu. Tâm hồn của nhà thơ thể hiện sự tinh tế, lắng nghe âm thanh của thiên nhiên. Ông không chỉ yêu thiên nhiên mà còn xem nó như một người bạn, hòa mình vào đó và cảm nhận từng hơi thở, âm thanh.
Câu 4 (trang 13 sgk Ngữ Văn 10 Tập 2):
- Nội dung văn chương: Kết hợp hai nguồn cảm hứng lớn là tình yêu nước và lòng nhân đạo.
- Nghệ thuật văn chương: Sáng tạo với chữ Nôm, thể loại văn chính luận.
3. Bài viết tham khảo số 2
I. Hướng dẫn soạn bài
Câu 1 (trang 13 sgk Ngữ văn 10 Tập 2):
Nguyễn Trãi - Biểu tượng dũng sĩ lịch sử với những đóng góp quan trọng:
- Dân tộc: Anh hùng của dân tộc, Nguyễn Trãi hết lòng vì quốc gia và dân tộc, ghi dấu nhiều chiến công trong cuộc kháng chiến chống quân Minh và xây dựng đất nước.
- Tài năng đa dạng: Nguyễn Trãi là một thiên tài với nhiều đóng góp ấn tượng không chỉ trong quân sự mà còn trong chính trị, ngoại giao, văn chương và nghệ thuật.
- Tư tưởng lâu dài: Ông để lại ảnh hưởng sâu sắc trong triều đại và thời kỳ sau này, là nguồn cảm hứng cho nhiều thế hệ Việt Nam.
- Được UNESCO công nhận: Năm 1980, Nguyễn Trãi được UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới.
Câu 2 (trang 13 sgk Ngữ văn 10 Tập 2):
Những tác phẩm xuất sắc của Nguyễn Trãi:
- Tác phẩm chữ Hán: Quân trung từ mệnh tập, Bình Ngô đại cáo, Chí Linh sơn phú, Băng hồ di sự lục, Ức trai thi tập, Lam Sơn thực lục, Văn bia Vĩnh Lăng…
- Tác phẩm chữ Nôm: Quốc âm thi tập.
- Quân trung từ mệnh tập: Tập hợp thư từ và giấy tờ quan trọng, kết hợp tuyệt vời giữa tư tưởng nhân nghĩa, tình yêu nước và nghệ thuật viết văn.
Câu 3 (trang 13 sgk Ngữ văn 10 Tập 2):
Nguyễn Trãi hiện lên qua những câu thơ tinh tế:
- Nỗi đau của thế sự và tình yêu thương con người: “Phượng những tiếc cao diều hãy lượn/ Hoa thường hay héo, cỏ thường tươi”…
- Tình yêu quê hương, thiên nhiên, đất nước: “Nước biếc non xanh thuyền gối bãi/ Đêm thanh nguyệt bạc khánh lên lầu”…
- Tình cha con sâu nặng, khao khát hạnh phúc cho nhân dân: “Quân thân chưa báo lòng, canh cánh/ Tình phụ cơm trời áo cha”.
Câu 4 (trang 13 sgk Ngữ văn 10 Tập 2):
Thơ văn Nguyễn Trãi đậm chất nghệ thuật và ý nghĩa sâu sắc:
- Nội dung sâu sắc: Tôn vinh tình yêu nước, nhân đạo; khám phá sức mạnh vô địch từ lòng nhân dân.
- Nghệ thuật đỉnh cao: Sáng tạo thể loại văn chính luận, làm giàu tiếng Việt với ngôn ngữ đẹp mắt.
4. Bài viết tham khảo số 5
Câu 1 (trang 13 SSGK Ngữ văn 10 tập 2)
Nguyễn Trãi - Hình tượng anh hùng trong thời đại loạn lạc:
- Cuộc sống đầy biến động, Nguyễn Trãi trở thành 'trai thời loạn' với những phẩm chất anh hùng.
- Góp phần quan trọng trong khởi nghĩa Lam Sơn, là người quân sư của Lê Lợi dẫn đến chiến thắng toàn vẹn.
- Bị vu oan, ghen ghét, không được vua trọng dụng và phải lui về ẩn cư.
- Bị chi di tam tộc sau vụ án oan, nhưng 20 năm sau ông được giải nỗi hàm oan.
=> Nguyễn Trãi là biểu tượng lịch sử của dân tộc.
Câu 2 (trang 13 SSGK Ngữ văn 10 tập 2)
Những tác phẩm đặc sắc trong nhiều lĩnh vực:
+ Bình Ngô đại cáo: Xuất sắc sau chiến thắng Lam Sơn, là bản tổng kết sâu sắc về cuộc khởi nghĩa, thể hiện tư tưởng nhân nghĩa và tiến bộ của đất nước.
+ Bài ca côn sơn: Miêu tả về thiên nhiên tuyệt đẹp ở Côn Sơn và phản ánh phong cách sống tự do, thanh cao.
+ Cảnh ngày hè: Rút từ 'Quốc âm thi tập', mô tả bức tranh ngày hè sống động, rực rỡ, tươi đẹp với tình yêu thiên nhiên, yêu đời của tác giả.
Câu 3 (trang 13 SSGK Ngữ văn 10 tập 2)
- Hai câu cuối bài 'Cảnh ngày hè':
Dễ có Ngu cầm đàn một tiếng
Dân giàu đủ khắp đòi phương
=> Dù ông đón nhận cảnh ngày hè với tư thế ung dung, nhưng vẫn luôn quan tâm đến cuộc sống của nhân dân. Ông mong muốn có cây đàn của vua Ngu Thuấn để mang lại hạnh phúc cho nhân dân và đất nước.
- Hai câu thơ đầu bài Côn Sơn ca :
Côn Sơn suối chảy rì rầm
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai.
=> Khung cảnh thiên nhiên mở ra hết sức thi vị, nhẹ nhàng, tĩnh lặng như tiếng đàn cầm. Nguyễn Trãi không chỉ yêu thiên nhiên mà còn coi nó như người bạn tâm tình, hòa mình vào thiên nhiên, cảm nhận từng hơi thở của cây cỏ, tiếng đàn.
Câu 4 (trang 13 SSGK Ngữ văn 10 tập 2)
a. Giá trị về nội dung:
- Luôn nhấn mạnh 'lấy dân làm gốc' trong sáng tạo nghệ thuật.
- Thể hiện ý thức xây dựng nhân cách con người với tinh thần nhân văn cao đẹp.
- Truyền đạt triết lí giản dị, sâu sắc, đầy trải nghiệm.
b. Giá trị về nghệ thuật:
- Đặt nền móng cho thơ ca Tiếng Việt.
- Thể hiện văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ và hình ảnh.
- Sáng tạo thể thơ thất ngôn xen lục ngôn.
5. Bài viết tham khảo số 4
Nội dung bài học
- Nguyễn Trãi, biểu tượng anh hùng, gặp oan khiêm dưới chế độ phong kiến
- Nhà thơ, nhà văn kiệt xuất, được UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới với những đóng góp to lớn cho văn hóa dân tộc.
Hướng dẫn soạn bài
Câu 1 (trang 13 sgk Ngữ văn 10 Tập 2):
- Cuộc sống đầy biến động, Nguyễn Trãi là 'trai thời loạn' với phẩm chất anh hùng.
- Tham gia cuộc khởi nghĩa Lam Sơn, là quân sư của Lê Lợi đưa đến chiến thắng.
- Trung hiếu, tận lực, là nền tảng tình yêu nước và lòng thương dân, nhưng bị án oan.
- Vụ án oan khuất Lệ Chi Viên, 20 năm sau mới được giải nỗi hàm oan.
⇒ Nguyễn Trãi, biểu tượng lịch sử vĩ đại của dân tộc.
Câu 2 (trang 13 sgk Ngữ văn 10 Tập 2):
- Tác phẩm thơ nổi bật của Nguyễn Trãi: Côn Sơn ca, Đại cáo Bình Ngô, Cây chuối, Dục Thúy Sơn, Cảnh ngày hè...
+ Côn Sơn ca:
• Bức tranh thiên nhiên tuyệt nhiên, cảnh trí Côn Sơn như người bạn tâm giao.
• Âm điệu tươi vui, khỏe khoắn, thảnh thơi.
+ Cảnh ngày hè: Tình yêu thiên nhiên, đất nước, lòng thương dân của Nguyễn Trãi...
- Văn chính luận (chính trị, quân sự) có Quân trung từ mệnh tập
Câu 3 (trang 13 sgk Ngữ văn 10 Tập 2):
- Nguyễn Trãi, con người vĩ đại với tư tưởng lớn lao phi thường.
- Tâm hồn nghệ sĩ rất lãng mạn, thậm chí đa tình.
- Phân tích hai câu thơ cuối 'Cảnh ngày hè' Dễ có ngu cầm đàn một tiếng Dân giàu đủ mạnh khắp đòi phương.
+ Tác giả đón nhận cảnh ngày hè với tư thế ung dung, nhàn rỗi với tâm hồn nghệ sĩ.
+ ẩn sâu trong đó là tấm lòng lo cho dân cho nước, lo cuộc sống ấm no, hạnh phúc của nhân dân.
Câu 4 (trang 13 sgk Ngữ văn 10 Tập 2):
- Giá trị về nội dung:
+ Luôn nhấn mạnh 'lấy dân làm gốc' trong sáng tạo nghệ thuật.
+ Thể hiện ý thức xây dựng nhân cách con người với tinh thần nhân văn cao đẹp.
+ Mang những triết lí giản dị, sâu sắc, giàu trải nghiệm
- Giá trị về nghệ thuật
+ Là người đặt nền móng cho thơ ca Tiếng Việt.
+ Sáng tạo ra thể thơ thất ngôn xen lục ngôn.
+ Thơ ông dung từ ngữ, hình ảnh mang tính dân tộc.
