1. Bài viết 'Kỹ năng viết văn bản' số 1
I- Ý nghĩa của việc liên kết các đoạn văn trong văn bản
Câu 1.
- Hai đoạn văn trên không có mối liên hệ gì.
-> Bởi vì đoạn văn phía trên đang mô tả về sân trường làng Mỹ Lí, trong khi đoạn văn phía sau lại kể về kỉ niệm nhìn thấy trường khi đi qua làng Hòa An, đồng thời làm bẫy chim.
- Hai đoạn văn trên trở nên mạch lạc hơn với sự kết nối về mặt ý nghĩa thông qua việc sử dụng phương tiện liên kết.
Câu 2.
' Trước sân trường làng Mĩ Lý dày đặc cả người… các nhà trong làng.'
a, Cụm từ 'trước đó mấy hôm' thêm ý nghĩa gì cho đoạn văn thứ hai?
b, Theo em, cụm từ trên giúp hai đoạn văn liên kết như thế nào?
c, Cụm từ 'trước đó mấy hôm' chính là phương tiện liên kết đoạn, có tác dụng gì trong văn bản?
a, Cụm từ 'trước đó mấy hôm' giúp kết nối ý nghĩa thời gian giữa hai đoạn văn.
b, Với cụm từ này, hai đoạn văn trở nên liên kết với nhau chặt chẽ, liền mạch về ý nghĩa.
c, Cụm từ 'trước đó mấy hôm' là phương tiện liên kết đoạn, giúp tạo ra mối quan hệ chặt chẽ về ý nghĩa giữa các đoạn văn.
II- Cách liên kết các đoạn văn trong văn bản
Câu 1. Sử dụng từ ngữ liên kết đoạn văn
Đọc đoạn văn sau và thực hiện nhiệm vụ được yêu cầu ở phía dưới
- Hai đoạn văn trên đều đề cập đến hai giai đoạn quan trọng của quá trình hiểu và cảm nhận văn học. Đó là giai đoạn tìm hiểu và cảm nhận.
- Các phương tiện liên kết được sử dụng như: bắt đầu, tiếp theo, tiếp đó, sau đó, thứ nhất, thứ hai…
b, Từ và đại từ cũng là phương tiện liên kết đoạn. Hãy liệt kê một số từ có tác dụng này (đó, này,…)
d, Mối quan hệ ý nghĩa giữa hai đoạn văn đó là mối quan hệ giữa nghĩa cụ thể và nghĩa tổng quát.
- Từ ngữ liên kết giữa hai đoạn văn đó là: Nói tóm lại.
- Để liên kết đoạn có ý nghĩa cụ thể với đoạn có ý nghĩa tổng quát, chúng ta thường sử dụng các từ ngữ như: tóm lại, nói tóm lại, tổng kết lại, như vậy, nhìn chung, chung quy là…
Câu 2. Câu liên kết giữa hai đoạn văn trên ' Ái dà, lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy' giúp liên kết ý nghĩa giữa hai đoạn văn trên.
- Để tạo mối liên kết giữa hai đoạn văn, chúng ta có thể sử dụng từ ngữ hoặc câu nối.
Luyện tập
Bài 1 (trang 53 sgk Ngữ văn 8 tập 1)
a, Từ nối ' Nói như vậy' : quan hệ suy luận, giải thích
b, Từ 'Thế mà' : quan hệ tương phản
c, Từ 'cũng cần' nối đoạn 1 với đoạn 2: mối quan hệ tăng tiến
Từ 'tuy nhiên' nối doạn 2 với đoạn 3: quan hệ tương phản
Bài 2 (trang 54 sgk Ngữ Văn 8 tập 2)
a, Từ đó
b, nói tóm lại
c, tuy nhiên
d, Thật khó trả lời
Bài 3 (trang 55 sgk Ngữ Văn 8 tập 2)
Nhà nghiên cứu Vũ Ngọc Phan nhận xét: 'Cái đoạn chị Dậu đánh nhau với cai lệ là một đoạn tuyệt khéo', đây là một trong những đoạn trích đặc sắc nhất phản ánh đúng tên gọi 'Tức nước vỡ bờ'.
Đầu tiên, tác giả xây dựng tình huống truyện độc đáo tái hiện không khí ngột ngạt thu thuế ở vùng quê nghèo Đông Xá, gia đình chị Dậu phải đóng thêm suất sưu thuế cho người em chồng đã mất. Vì vậy chị phải bán con và đàn chó để đóng thuế, anh Dậu bị trói và đánh. Chỉ vừa về nhà, bọn cai lệ đã xông tới. Chúng tiến vào nhà với roi song và thước định trói anh Dậu. Chị Dậu van xin nhưng bị chúng 'bịch luôn vào ngực', và ‘tát một cái đánh bốp'. Không thể chịu đựng nữa, chị Dậu 'nghiến hai hàm rằng' và túm cổ tên cai lệ, ấn dúi hắn ra cửa. Hắn ngã chỏng quèo nhưng vẫn thét trói vợ chồng chị Dậu. Người nhà lý trưởng đến giơ gậy đánh chị nhưng cũng bị chị túm cổ đưa ra khỏi nhà. Đây là đoạn cao trào nhất trong tác phẩm, thể hiện sức mạnh tiềm ẩn của những con người nhỏ bé bị áp bức trong xã hội thực dân phong kiến cũ.
Thông qua 'cái tuyệt khéo' này, tác giả đã thành công trong việc mô tả tâm lý nhân vật, xây dựng ngôn ngữ và đối thoại… Đoạn trích này đặc sắc hóa thêm đặc tính của người phụ nữ nông dân, đồng thời thể hiện tinh thần phản kháng mạnh mẽ trước bạo lực và bất công.


3. Bài soạn 'Kết nối đoạn văn trong văn bản' số 2
I. Ý NGHĨA CỦA VIỆC KẾT NỐI CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
Trả lời câu 1 (trang 50 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1):
Hai đoạn văn trong SGK cùng mô tả về nhà trường và bạn bè, nhưng không liên quan đến nhau vì:
- Đoạn trước kể về ngày học sinh tụ tập trường.
- Đoạn sau mô tả ấn tượng về trường lớp.
Trả lời câu 2 (trang 50 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1):
a. Tuy nhiên, hai đoạn văn này được viết lại và thêm cụm từ “trước đó mấy hôm” để bổ sung ý nghĩa cho đoạn văn.
b. Cả hai đoạn văn đều thể hiện tính mạch lạc của văn bản.
c. Do đó, cụm từ “trước đó mấy hôm” được sử dụng làm phương tiện chuyển đoạn, để chúng liền ý, liền mạch.
II. CÁCH KẾT NỐI CÁC ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
Có hai biện pháp để chuyển đoạn văn:
1. Sử dụng từ ngữ để kết nối các đoạn văn
a. Hai đoạn văn của Lê Trí Viễn sử dụng từ ngữ như bắt đầu làm phương tiện chuyển đoạn. Điều này giúp liên kết giữa hai đoạn văn khi chúng có mối quan hệ liệt kê.
b. Hai đoạn văn của Thanh Tịnh sử dụng các từ như ngược lại, trái lại, thế mà, tuy vậy… để tạo sự đối lập và chuyển đoạn. Các từ: trước đó mấy hôm… nhưng lần này lại khác… được sử dụng làm phương tiện chuyển đoạn.
c. Đọc lại hai đoạn văn mục I.2 trang 50-51 trong SGK, ta có thể xác định “đó” là đại từ, tác dụng liên kết giữa hai đoạn văn.
d. Trong đoạn văn (Hồ Chí Minh – cách viết) có những từ ngữ như tóm lại, nói tóm lại mang ý nghĩa tổng kết. Do đó, từ liên kết chuyển đoạn là: bấy giờ, nói tóm lại.
2. Sử dụng câu nối để kết nối các đoạn văn: Câu liên kết hai đoạn văn của Bùi Hiển là “Ái dà, lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy”. Đây là câu nối.
III. BÀI TẬP LUYỆN TẬP
Trả lời câu 1 (trang 53 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1):
Các từ ngữ có tác dụng kết nối đoạn văn trong đoạn trích của Lê Trí Viễn, Thạch Lam và Nguyễn Đăng Mạnh là:
a. Nói như vậy…
b. Thế mà…
c. Cũng cần (nối đoạn 2 với đoạn 1) tuy nhiên (nối đoạn 3 với đoạn 2).
Trả lời câu 2 (trang 54 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1):
a. Từ đó
b. Nói tóm lại
c. Tuy nhiên
d. Thật khó trả lời.
Trả lời câu 3 (trang 54 SGK Ngữ Văn 8 Tập 1):
Vũ Ngọc Phan nhận xét: 'Đoạn chị Dậu đánh nhau với tên cai lệ rất khéo léo' vì ngôn ngữ và chi tiết miêu tả cảnh tượng chị Dậu đối đầu với 2 tên côn đồ làm nổi bật sức mạnh đồng thời tạo ấn tượng mạnh mẽ về tư thế kiêu ngạo của chị Dậu, đối lập với hình ảnh hài hước của 2 tên côn đồ. Chỉ với một động tác nhẹ nhàng như 'túm cổ hắn, ấn giúi ra cửa', chị Dậu đã làm cho hắn ngã sấp mặt xuống đất. Trong cuộc đọ sức với người nhà Lí trưởng, mặc dù hơi gay go, nhưng kết quả là anh trai của ông Lí vụng trộm nhào ra thềm. Chị Dậu đã nhanh chóng biến 2 tên côn đồ hung dữ thành những kẻ thất bại. Ngòi bút của Ngô Tất Tố mô tả cảnh chị Dậu đấu với 2 tên côn đồ là tuyệt vời, sống động và rõ nét.

4. Bài viết 'Liên kết các đoạn văn trong văn bản' số 5

5. Bài soạn về 'Kết nối đoạn văn trong văn bản' số 4

