1. Làng gỗ mỹ nghệ ở Đồng Kỵ
Làng Đồng Kỵ thuộc xã Đồng Quang, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Cách Hà Nội khoảng 25 km, làng nổi tiếng với sản xuất các sản phẩm thủ công mỹ nghệ từ gỗ. Đồng Kỵ bắt đầu khởi động nghề từ những năm 1960 và phát triển mạnh từ năm 1980. Những sản phẩm bàn ghế, tủ đứng, tủ chè... mang phong cách giả cổ và hiện đại của Đồng Kỵ đã có mặt trên khắp cả nước với nhiều nhãn hiệu khác nhau. Thôn Đồng Kỵ có nhiều Showroom, nhà xưởng, làng cổ mở mang lớn thuộc khu công nghiệp Từ Sơn.
Đồng Kỵ thu hút khoảng 200 doanh nghiệp, 2300 hộ gia đình và 100 cửa hàng cung cấp vật tư, giới thiệu và bán sản phẩm. Các hoạt động liên quan đến đồ gỗ tại Đồng Kỵ giải quyết việc làm cho 12300 lao động, trong đó 49% là lao động nữ và 42% đến từ các địa phương khác. Ngoài kinh doanh, Đồng Kỵ còn tổ chức đào tạo nghề cho thanh niên các tỉnh.
Với bản năng kinh doanh và sự kết hợp văn hóa Á Đông trong sản phẩm, làng nghề Đồng Kỵ giữ vững vị thế trên thị trường. Những người sinh ra ở Đồng Kỵ có thể trở thành ông chủ bà chủ và là những ông tổ của làng nghề. Đây cũng là làng giàu nhất Việt Nam với nhiều doanh nhân và xe hơi.
Địa chỉ: Xã Đồng Quang, Từ Sơn, Bắc Ninh


2. Làng nghề Tranh ở Đông Hồ hay còn gọi là làng Tranh Đông Hồ
Tranh Đông Hồ, hay còn gọi là Tranh khắc gỗ dân gian Đông Hồ, là một loại tranh dân gian Việt Nam, xuất xứ từ làng Đông Hồ, xã Song Hồ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh. Tranh in trên giấy Điệp với đường nét và màu sắc đặc biệt. Hình ảnh của tranh Đông Hồ với dòng sông Đuống đã gắn liền với văn hóa Việt Nam, trở thành biểu tượng quen thuộc trong văn thơ và giáo dục.
Trước đây, tranh Đông Hồ thường được sử dụng trong các dịp lễ, Tết. Người dân thường mua tranh để dán trang trí tường và thay thế bằng tranh mới mỗi năm. Tuy nhiên, với sự phát triển của công nghệ, thói quen này đã giảm bớt. Nghệ nhân làng tranh cũng trở nên hiếm hoi. Nhưng nhằm bảo tồn giá trị văn hóa, làng tranh Đông Hồ đã được quy hoạch lại thành điểm du lịch, với nhiều kiểu tranh và khung mới. Điều này thu hút đông đảo du khách đến mua tranh làm kỷ niệm hoặc trang trí nhà cửa, nhà hàng.
Nằm gần sông Đuống và các di tích lịch sử như Kinh lăng Dương Vương, chùa Phật tích, làng tranh Đông Hồ hòa mình trong không gian đẹp tự nhiên. Sự kết hợp giữa du lịch và làng nghề truyền thống tạo nên một trải nghiệm độc đáo cho du khách. Làng tranh dần hồi sinh và trở thành điểm đến không thể bỏ qua khi du lịch Bắc Ninh.
Địa chỉ: Xã Song Hồ, Thuận Thành, Bắc Ninh


3. Làng nghề gò, đúc Đồng ở Đại Bái
Làng nghề gò, đúc Đồng ở Đại Bái, hay còn gọi là làng Bưởi Nồi, thuộc xã Đại Bái, Huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh, cách thủ đô Hà Nội khoảng 35 km. Ngôi làng nằm trên một dải đất cao trên bờ sông Bái Giang, nổi tiếng với những sản phẩm được đúc từ đồng như: Tượng đồng, đỉnh đồng, lư hương, lọ hoa, tranh, câu đối bằng đồng,... Nghề đúc đồng truyền thống ở Đại Bái đã phát triển mạnh từ đầu thế kỷ XI dưới sự công lao của ông Nguyễn Công Truyền, được tôn là 'Tiền tiên sư'.
Làng nghề này không chỉ duy trì trình độ thủ công mà còn mở rộng sang chạm khắc thủ công mỹ nghệ. Những sản phẩm như bình hoa, bộ đồ trà, rượu, tranh gò đồng nổi... là kết quả của sự sáng tạo và phát triển theo xu hướng thị trường và nhu cầu của xã hội.
Đại Bái tiếp tục giữ vững và phát triển nghề truyền thống với sự hợp tác giữa các hợp tác xã, doanh nghiệp tư nhân, và sự cải tiến kỹ thuật. Sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại đã giúp làng Đại Bái có một chỗ đứng mới trong nền kinh tế thị trường. Ngày nay, Đại Bái tiếp tục phát triển và tìm kiếm thị trường xuất khẩu với sự cải tiến về kỹ thuật và máy móc như máy cán, máy dập, máy đánh bóng...
Địa chỉ: xã Đại Bái, Gia Bình, Bắc Ninh


4. Làng nghề mộc, chạm, khắc Phù Khê
Phù Khê, một xã thuộc thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, cách Hà Nội 25km về hướng Nam. Làng có nguồn gốc từ thời An Dương Vương xây thành Cổ Loa, và phát triển mạnh trong việc chạm khắc từ đời Lý Thái Tổ. Những sản phẩm của làng nghề Phù Khê bao gồm chạm khắc Rồng, đồ thờ cúng, đồ gia dụng... Nghề mộc, chạm khắc ở Phù Khê không chỉ có lịch sử lâu đời mà còn đa dạng và phong phú, đạt đến trình độ tinh xảo và giá trị nghệ thuật cao. Mặc dù trong thời kỳ kháng chiến nghề chạm khắc có lúc giảm sút, nhưng từ năm 1990 đến nay, Phù Khê lại trở thành một trung tâm phát triển sáng tạo trong lĩnh vực mộc, chạm khắc.
Các sản phẩm không chỉ nổi tiếng trong nước mà còn được xuất khẩu ra nước ngoài. Làng nghề Phù Khê truyền nghề theo hình thức 'cha truyền con nối', và hiện nay, các nghệ nhân địa phương sẵn sàng chia sẻ kỹ thuật với những người đam mê nghệ thuật này.
Địa chỉ: Thị xã Từ Sơn, Bắc Ninh


5. Làng Gốm Phù Lãng
Làng gốm Phù Lãng nằm ở xã Phù Lãng, huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh, cách Hà Nội khoảng 60 km và sông Lục Đầu khoảng 4 km. Làng Phù Lãng có lịch sử làm gốm từ thế kỷ 13, với ông tổ gốm là Lưu Phong Tú, người học cách làm gốm trong chuyến đi sứ Trung Quốc.
Chất liệu gốm Phù Lãng là 'xương' đất đỏ hồng lấy từ vùng Thống Vát, Cung Khiêm, Bắc Giang. Nơi đây không chỉ sản xuất gốm cổ mà còn đổi mới với những dòng gốm mỹ nghệ, giữ vẻ mộc mạc và dân dã.
Gốm Phù Lãng không chỉ thu hút du khách bởi nét thanh nhã, bền đẹp của sản phẩm mà còn với không khí mộc mạc, dân dã. Là điểm đến lý tưởng cho du lịch và là địa điểm nổi tiếng khi đến Bắc Ninh.
Địa chỉ: Xã Phù Lãng, Quế Võ, Bắc Ninh


