Top 6 Bài luận Đề Xuất Khoa luật (Ngữ Văn 11) Tuyệt vời

Bố cục

- Phần 1 (từ đầu … quốc dân giết): Trình bày trách nhiệm và vị thế của luật pháp trong xã hội

- Phần 2 (tiếp … chất phác): Quan hệ giữa luật pháp và Nho giáo, văn chương

- Phần 3 (còn lại): Liên kết giữa luật pháp và đạo đức

Câu 1 (trang 73 sgk Ngữ văn 11 tập 1)

Theo Nguyễn Trường Tộ, nội dung của luật bao gồm: kỉ cương, uy quyền, chính lệnh của quốc gia

Theo Nguyễn Trường Tộ, luật pháp bao gồm: “kỉ cương, uy quyền, chính lệnh của quốc gia, bao gồm tam cương ngũ thường đến hành chính của sáu bộ là đầy đủ”

- Đất nước để tồn tại cần có kỉ cương, để nhà nước có thể thống trị dân chúng cần phải có uy quyền và chính lệnh

- Tác giả mô tả thực tế thực hiện luật ở các nước phương Tây

- Tác giả cao quý luật pháp, đánh giá cao những người hiểu biết về luật và có khả năng sử dụng luật để điều khiển công việc của quốc gia

Câu 2 (trang 73 sgk Ngữ văn 11 tập 1)

Theo Nguyễn Trường Tộ, kỉ cương, uy quyền, chính lệnh là những yếu tố quan trọng để duy trì sự tồn tại của đất nước

- Tác giả khẳng định: “Dù là quan hay dân, tất cả mọi người đều cần phải nắm vững luật nước”

- Luật pháp định hình mọi khía cạnh của cuộc sống, nếu không có luật, kỉ cương phép nước không thể được duy trì

- Quan hay dân, tất cả đều cần hiểu và tuân thủ luật pháp, điều này vẫn đúng và đặc biệt là đúng cho đến ngày nay

Câu 3 (Trang 73 sgk Ngữ văn 11 tập 1)

Nho học truyền thống không tôn trọng luật pháp

+ Hiểu rằng đạo làm người không gì vượt qua trung hiếu, không có gì quan trọng bằng lễ nghĩa

+ Sách Nho chỉ viết lý thuyết trên giấy mà không thực hiện trong thực tế, không có hình phạt cho những vi phạm, cũng không có thưởng cho những hành động đúng

+ Do đó, dù học nhiều nhưng ít người có thể thay đổi tâm tính và sửa lỗi

- Tác giả chỉ ra rằng, suốt lịch sử, những người cai trị quốc gia đều hiểu biết về luật, không phải là sách vở khác

+ Nếu không có luật, thậm chí nếu có hàng nghìn quyển sách cũng không thể kiểm soát và quản lý dân chúng

Câu 4 (Trang 73 sgk Ngữ văn 11 tập 1)

Quan điểm của tác giả về mối quan hệ giữa đạo đức và luật pháp:

+ Lời văn ca ngợi luật pháp, luật pháp và đạo đức liên kết chặt chẽ với nhau

+ Tác giả khẳng định: “Nếu nói luật chỉ là phương tiện để cai trị mà không có đạo đức tinh tế, đó là không hiểu biết rằng việc phạm luật là tội, việc tuân thủ luật là đạo đức”

+ Nếu sử dụng công bằng trong luật làm nền tảng đạo đức, thì đó là đúng đạo đức, và công bằng chính là đạo đức lớn nhất

Câu 5 (Trang 73 sgk Ngữ văn 11 tập 1)

Tác giả giới thiệu quan điểm về luật của Nho giáo: “Từ tam cường ngũ thường đến hành chính của sáu bộ là đầy đủ”

+ Tam cường ngũ thường là luật pháp bao trùm cả xã hội và gia đình trong chế độ phong kiến, đó là cột mốc quan trọng giữa kỉ cương của chế độ phong kiến

+ Tác giả phê phán đạo lý của Nho giáo là vô ích, chỉ là lý thuyết không có hiệu quả thực tế

+ Vì thế, cần phải có luật và luật phải đi kèm với thực tế hành động của con người, là hành động theo luật pháp

- Tác giả trích dẫn lời nói của Khổng Tử vì chính Khổng Tử cũng nhận ra nhược điểm của triết lý, đạo đức Nho giáo

⇒ Đây là cách thức lập luận “đánh đồng, đánh chặt” nhằm tác động trực tiếp lên tâm lý của người nghe

Bố cục

- Phần 1 (từ đầu … quốc dân giết): Đề cập đến trách nhiệm và tầm quan trọng của luật pháp trong xã hội

- Phần 2 (tiếp … chất phác): Mối liên quan giữa luật pháp, Nho giáo và văn chương

- Phần 3 (còn lại): Mối quan hệ giữa luật pháp và đạo đức

Tóm tắt: Đề Xuất Khoa luật

Câu 1 (trang 73 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Theo Nguyễn Trường Tộ, nội dung của luật bao gồm: kỉ cương, uy quyền và chính lệnh (chính sách và luật pháp) của quốc gia.

Nguyễn Trường Tộ khẳng định: “Mọi hình phạt trong nước đều tuân theo luật” và ông giới thiệu chứng cứ rõ ràng: “Ở các nước phương Tây, mọi người làm việc tại Bộ Tư pháp đều thăng trật, không bao giờ bị biếm truất. Dù là vua hay triều đình, họ không bao giờ bị giáng chức. Điều này là do họ đã được đào tạo về luật.” Từ những ví dụ này, có thể thấy tác giả tôn trọng và ca ngợi luật, cũng như những người hiểu biết về luật và có khả năng sử dụng luật để quản lý quốc gia.

Câu 2 (trang 73 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Theo Nguyễn Trường Tộ, kỉ cương, uy quyền và chính lệnh là những yếu tố quan trọng để duy trì sự tồn tại của đất nước. Vì thế, tác giả khẳng định: “Quan hay dân, mọi người đều cần phải nắm vững luật nước.” Luật pháp định hình mọi khía cạnh của cuộc sống, và nếu không có luật, kỉ cương phép nước không thể được duy trì. Quan hay dân, tất cả đều cần hiểu và tuân thủ luật pháp, điều này vẫn đúng và đặc biệt là đúng cho đến ngày nay.

Câu 3 (trang 73 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Theo tác giả, Nho học không tôn trọng luật pháp. Bởi vì: “Biết rằng đạo làm người không gì vượt qua trung hiếu, không có gì quan trọng bằng lễ nghĩa. Nhưng các sách Nho chỉ viết lý thuyết trên giấy mà không thực hiện trong thực tế, không có hình phạt cho những vi phạm, cũng không có thưởng cho những hành động đúng. Do đó, dù học nhiều nhưng ít người có thể thay đổi tâm tính và sửa lỗi.” Tác giả chỉ ra rằng suốt lịch sử, những người cai trị quốc gia đều hiểu biết về luật, không phải là sách vở khác. Nếu không có luật, thậm chí nếu có hàng nghìn quyển sách, cũng không thể kiểm soát và quản lý dân chúng.

Câu 4 (trang 73 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Mặc dù tác giả tỏ ra đánh giá cao luật pháp, nhưng theo ông, luật pháp và đạo đức là hai yếu tố liên kết chặt chẽ. Theo tác giả, luật không chỉ là phương tiện để cai trị, mà còn là đạo đức. Ông khẳng định: “Việc phạm luật là tội, việc tuân thủ luật là đạo đức” và “Có đạo đức nào lớn hơn chí công vô tư” (quan hệ giữa đạo đức và luật pháp nằm ở việc duy trì sự đồng nhất giữa việc tuân thủ luật và đạo đức. Công bằng, luật pháp là đạo đức. Đạo đức lớn nhất là chí công vô tư. Phạm luật cũng đồng nghĩa với việc vi phạm đạo đức).

Câu 5 (trang 73 sgk Ngữ Văn 11 Tập 1):

Để làm cho lập luận thuyết phục hơn đối với nhà vua, Nguyễn Trường Tộ trình bày quan điểm về luật của Nho giáo: “Từ tam cương ngũ thường cho đến việc hành chính của sáu bộ đều đầy đủ”. Luật pháp phải liên quan chặt chẽ với hành động thực tế của con người. Tác giả trích dẫn lời của Khổng Tử: “Ta chưa thấy ai nhận lỗi mình mà có khả năng tự trừng phạt”. Thực hiện hành động thay vì nói suông là cách lập luận “gậy ông đập lưng ông”. Do đó, theo tác giả:

- Nho giáo là một hệ thống luật pháp phong kiến với nội dung: không có gì quan trọng hơn trung hiếu, và không có gì quan trọng hơn lễ nghĩa.

- Nho học không tôn trọng luật pháp vì chỉ nói suông trên giấy, làm tốt không nhận được khen ngợi, làm kém không bị chỉ trích. Thậm chí Khổng Tử cũng nhận ra điều này.

Tóm tắt

Trong bản điều trần Tế cấp bát điều (Tám việc cần làm gấp), Nguyễn Trường Tộ mô tả sự cần thiết của luật pháp đối với xã hội, nhằm thuyết phục triều đình về việc mở khoa Luật.

Bố cục

Phần 1 (từ đầu đến “thì đó là quốc dân giết”): Đánh giá vai trò của luật pháp trong đời sống quốc gia.

Phần 2 (tiếp theo đến “chất phác?”): Phân tích hạn chế của Nho giáo trong thực hiện luật.

Phần 3 (đoạn còn lại): Thảo luận về mối quan hệ giữa luật pháp và đạo đức.

Câu 1 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1):

+ Luật bao gồm các lĩnh vực: Kỉ cương, uy quyền, chính lệnh, tam cương ngũ thương và các công việc hành chính của sáu bộ.

+ So sánh thực tế thực thi luật ở các nước phương Tây:

- Những người được giao nhiệm vụ điều tra, xét xử không bị áp đặt bởi bất kỳ ảnh hưởng nào.

- Họ chỉ thăng trật, không bị biếm truất.

- Ngay cả vua cũng không có quyền tự ý trừng phạt người mà thiếu sự xác nhận của họ.

Câu 2 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1):

+ Tác giả lên án: vua, quan và nhân dân đều cần tôn trọng và thực thi pháp luật.

+ Nêu rõ mục tiêu: xây dựng xã hội bình đẳng, công bằng và nghiêm túc.

Câu 3 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1):

Theo Nguyễn Trường Tộ, Nho học truyền thống chưa tôn trọng đúng mức luật pháp.

Câu 4 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1):

Mối liên kết giữa đạo đức và luật pháp:

+ Tuân thủ luật chính là đạo đức.

+ Luật pháp là đạo đức lớn nhất, là chí công vô tư, tương thích với đạo trời và người.

Câu 5 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1):

Tham chiếu đến Khổng Tử và các khái niệm về đạo đức, văn chương, tác giả sử dụng phương tiện lập luận ngược lại để chứng minh Nho giáo thực tế đối lập với lý thuyết họ đề ra.

⇒ Tăng tính sắc bén, tính chiến đấu cho văn bản.

Ý nghĩa

Văn bản cho thấy sự quan trọng của luật pháp đối với quốc gia và thể hiện tư tưởng tiến bộ của Nguyễn Trường Tộ, cũng như sự trăn trở và tình cảm của ông đối với vận mệnh đất nước qua ngòi bút nghệ thuật đặc sắc.

Trả lời câu 1 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1):

- Theo Nguyễn Trường Tộ, luật bao gồm các lĩnh vực: kỉ cương, uy quyền, chính lệnh, tam cương ngũ thường.

- Tác giả giới thiệu, việc thực hành luật ở các nước phương Tây:

+ Rất công bằng, vua cũng phải tuân thủ.

+ Có Bộ Hình riêng chuyên giữ việc thực hiện đúng luật

+ Những người nhập ngạch Bộ Hình xử đoán các vụ kiện tụng thì chỉ có thăng trật chứ không bao giờ bị biếm truất.

Trả lời câu 2 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1):

Trước pháp luật, tác giả chủ trương:

- Vua không dựa vào những việc ngũ hình để tỏ đạo nhân ái và công bằng.

- Quan dùng luật để trị, dân theo luật mà giữ.

=> Chủ trương như vậy nhằm giữ công bằng và nhân ái trong xã hội.

Trả lời câu 3 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1):

Theo Nguyễn Trường Tộ, Nho học truyền thống không trọng luật pháp bởi:

- Chỉ nói suông trên giấy.

- Chỉ dựa vào sách vở mà sách vở thì có đúng có sai.

=> Hậu quả là khó khiến con người thân hành làm việc theo chuẩn mực.

Trả lời câu 4 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1):

Tác giả quan niệm, đạo đức và pháp luật có mối quan hệ chặt chẽ:

- Luật là phương tiện để tiện cho việc cai trị.

- Luật tốt cho đạo đức: nếu tận dụng cái lẽ công bằng ở trong luật mà xử sự thì mọi quyền, pháp đều là đạo đức, trái luật là tội, giữ đúng luật là đức.

Trả lời câu 5 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1):

Việc nhắc đến Khổng Tử và các khái niệm đạo đức, văn chương có tác dụng lập luận chặt chẽ. Bởi không chỉ có tác giả mà cả Khổng Tử (người có vai trò, ảnh hưởng lớn lao trong đạo Nho) cũng chỉ ra hạn chế của giáo lý, đạo đức Nho giáo: Chép những lời nói suông chẳng bằng thân hành ra làm việc.

=> Tác giả đã sử dụng phép lập luận phản đề.

Bố cục

Bố cục (3 phần)

- Phần 1 (từ đầu… quốc dân giết): Đánh giá vai trò của luật pháp đối với xã hội.

- Phần 2 (tiếp… chất phác): Mối quan hệ của luật pháp với Nho giáo.

- Phần 3 (còn lại): Mối quan hệ luật pháp với đạo đức.

ND chính

Với cái nhìn tiến bộ và đầy tinh thần trách nhiệm, Nguyễn Trường Tộ đã chỉ rõ vai trò của luật pháp đối với sự ổn định của xã hội. Tư tưởng ấy của ông dù được nói đến cách đây hàng trăm năm nhưng đến nay vẫn còn nguyên giá trị.

Bố cục

Phần 1 (từ đầu đến “thì đó là quốc dân giết”): Tầm quan trọng và ảnh hưởng của luật pháp đối với cộng đồng

Phần 2 (tiếp theo đến “chất phác?”): Liên kết giữa pháp luật, triết lý Nho, văn chương và nghệ thuật.

Phần 3 (đoạn còn lại): Kết nối giữa luật pháp và đạo đức.

Nội dung bài học

Đoạn trích nêu lên sự cần thiết của pháp luật trong cuộc sống con người, từ đó thể hiện lòng trung thành của Nguyễn Trường Tộ đối với hệ thống luật pháp quốc gia.

Hướng dẫn soạn bài

Câu 1 (trang 73 sgk Ngữ văn 11 Tập 1):

- Luật bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau: Kỉ cương, uy quyền, chính lệnh, tam cương ngũ thường...

- Thực hành luật ở các nước phương Tây:

+ Thực hành luật pháp ở các nước phương Tây rất công bằng, nghiêm túc.

+ Không ai (kể cả vua chúa) được miễn trách nhiệm, đứng trên luật pháp.

+ Hệ thống nhà nước xã hội phát triển dựa trên cơ sở của luật pháp

Câu 2 (trang 73 sgk Ngữ văn 11 Tập 1):

- Tác giả chủ trương: vua, quan và nhân dân đều cần phải tôn trọng và tuân thủ đúng luật pháp

- Chủ trương này nhằm tạo ra một xã hội công bằng

Câu 3 (trang 73 sgk Ngữ văn 11 Tập 1):

Theo Nguyễn Trường Tộ, Nho học truyền thống hạn chế vì thiếu luật pháp làm nền tảng

Câu 4 (trang 73 sgk Ngữ văn 11 Tập 1):

Mối quan hệ giữa đạo đức và luật pháp: Đạo đức là chí công vô tư, trong luật, mọi điều luôn công bằng, chí công vô tư nên giữ đúng luật là đạo đức

Câu 5 (trang 73 sgk Ngữ văn 11 Tập 1):

- Việc nhắc đến Khổng Tử và các khái niệm đạo đức, văn chương có tác dụng làm cho nghệ thuật biện luận ảnh hưởng đến tư duy và tâm lý của các nhà, giúp họ nhận thức rõ vấn đề quan trọng của luật pháp.

Câu 1 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1)

- Theo Nguyễn Trường Tộ, nội dung của luật bao gồm: kỉ cương, uy quyền, chính lệnh (chính sách và luật pháp) của quốc gia.

- Ông minh họa mô tả: “Ở các nước phương Tây, ai được giao nhiệm vụ xử đoán các vụ kiện tụng đều có địa vị cao, không ai bị kỷ luật. Thậm chí vua chúa cũng không thể giáng chức họ”. Từ những ví dụ này, tác giả nhấn mạnh vai trò quan trọng của luật, cũng như sự tôn trọng đối với những người hiểu biết về luật để quản lý công việc quốc gia.

Câu 2 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1)

- Theo Nguyễn Trường Tộ, kỉ cương, uy quyền, chính lệnh là cơ sở để duy trì sự sống còn của đất nước. Do đó, tác giả khẳng định: “Cả quan lẫn dân đều cần phải tuân thủ luật nước”. Luật đã đặt ra, làm thế nào để giữ vững kỉ cương quốc gia. Từ quan chức đến nhân dân đều cần phải hiểu rõ và tuân theo luật.

=> Chủ trương như vậy nhằm duy trì công bằng và lòng nhân ái trong cộng đồng.

Câu 3 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1)

- Theo Nguyễn Trường Tộ, Nho học truyền thống không coi trọng pháp luật. Thậm chí Khổng Tử cũng đã nhận ra điều này.

Dẫn chứng:

+ “Biết rằng đạo làm người không gì bằng trung hiếu, không gì cần thiết bằng lễ nghĩa. Nhưng các sách Nho chỉ nói suông trên giấy, không làm cũng chẳng bị ai phạt, có làm cũng chẳng được ai thưởng. Bởi vậy xưa nay học đã nhiều mà mấy ai thay đổi được tâm tính, sửa được lỗi lầm?”.

+ Hơn nữa, “Từ xưa đến nay các vua chúa nắm quyền thống trị cứu nước giúp đời đều nhờ hiểu luật, còn các sách chỉ là nguồn thông tin tham khảo. Nếu không có luật trong nước, dù có vạn quyển sách cũng không thể thống trị dân chúng được”.

=> Kết quả là khó thúc đẩy con người hành động theo chuẩn mực.

Câu 4 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1)

Quan điểm của tác giả về mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật:

- Luật pháp và đạo đức liên kết mật thiết.

+ Luật cũng chính là đạo đức, đạo lý 'trái luật là tội, giữ đúng luật là đạo đức' và “đạo đức lớn nhất là chí công vô tư”

+ Mối quan hệ giữa đạo đức và luật pháp nằm ở việc thống nhất giữa việc tuân thủ luật và thực hiện đạo đức. Công bằng, luật pháp trở thành đạo đức. Đạo đức lớn nhất là chí công vô tư. Vi phạm luật cũng là vi phạm đạo đức.

Câu 5 (trang 73 SGK Ngữ văn 11 tập 1)

- Việc đề cập đến Khổng Tử và các khái niệm đạo đức, văn chương có ảnh hưởng đến nghệ thuật biện luận trong đoạn trích: Không chỉ tác giả, mà cả Khổng Tử (người có tầm ảnh hưởng lớn trong triết lý Nho) cũng chỉ ra những hạn chế của giáo lý, đạo đức Nho giáo: Việc thực hiện hành động quan trọng hơn việc nói suông.

=> Phương pháp lập luận của tác giả có tính chặt chẽ, sử dụng ví dụ rõ ràng, độ thuyết phục cao.

=> Tác giả đã sử dụng lập luận phản đề một cách có hiệu quả.

Bố cục

Bố cục (3 phần)

- Phần 1 (từ đầu… quốc dân giết): Chỉ rõ trách nhiệm và vị thế của luật pháp đối với xã hội.

- Phần 2 (tiếp… chất phác): Mối liên kết của luật pháp với triết lý Nho giáo.

- Phần 3 (phần còn lại): Mối quan hệ giữa luật pháp và đạo đức.

Nội dung chính

Xin phân tích về sự cần thiết của luật pháp trong xã hội với mục đích thuyết phục triều đình về việc mở khoa luật.