1. Bài soạn 'Lục Vân Tiên gặp nạn' số 1
Bố cục:
- Phần 1 (8 câu đầu) Trịnh Hâm hại Lục Vân Tiên
- Phần 2 (10 câu tiếp): Ông Ngư cứu giúp Lục Vân Tiên
- Phần 3 (còn lại) Cuộc trò chuyện giữa Lục Vân Tiên và ông Ngư
Hướng dẫn soạn bài
Câu 1 (trang 121 sgk ngữ văn 9 tập 1)
Chủ đề tác phẩm: Quan niệm về thiện và ác, niềm tin của tác giả cái thiện luôn thắng ác
Câu 2 (trang 121 sgk ngữ văn 9 tập 1)
Tâm địa độc ác của Trịnh Hâm:
- Hãm hại người tội nghiệp trong cơn hoạn nạn, lừa gạt Lục Vân Tiên khiến chàng mù, tiền bạc hết
- Phản bội lời hứa đưa chàng về quê nhà
- Hành động gian ngoan, xảo quyệt vì lòng ganh ghét, đố kị với tài năng Lục Vân Tiên
- Lòng ghen ghét ngấm sâu thành bản chất của Trịnh Hâm
- Đoạn thơ tự sự đặc sắc, tình tiết truyện hợp lí, diễn biến hành động phù hợp với sự toan tính thâm độc của Trịnh Hâm
Câu 3 (trang 121 sgk ngữ văn 9 tập 1)
Cải thiện biểu hiện qua tấm lòng nhân ái, hào sảng của ông Ngư:
- Cứu sống Vân Tiên, cưu mang chàng, thương cho tình cảnh khốn khổ
- Chia sẻ cuộc sống đói nghèo, nhưng đầm ấm tình người, không tính toán đến ơn cứu mạng
- Cuộc sống lao động chân chất, đẹp đẽ, tự do giữa sông nước
- Thảnh thơi, hòa hợp với thiên nhiên, không vướng bận sự đời
Câu 4 (trang 121 sgk ngữ văn 9 tập 1)
- Thơ giàu cảm xúc khoáng đạt, ngôn ngữ bình dị, dân dã
- Hình ảnh thiên nhiên đẹp, rộng lớn: đồi, vịnh, chích, đầm, trời đất, gió trăng
- Con người hòa mình với cuộc sống tự nhiên, niềm vui sống tự do
- Cảm nhận sâu sắc về tư tưởng nhân đạo, niềm tin vào cái thiện của Nguyễn Đình Chiểu
Luyện tập
Các nhân vật xếp loại giao long, Du thần, ông Tiều, Hớn Minh trong truyện Lục Vân Tiên: Nhân vật tài năng, nhân cách cao cả, sẵn sàng giúp đỡ người khác trong cơn hoạn nạn. Gửi gắm tư tưởng nhân đạo, niềm tin, công lý, chính nghĩa.

3. Bài soạn 'Lục Vân Tiên gặp nạn' số 2
I. Nhà Văn
II. Tác Phẩm
1. Khám Phá Chunga. Đoạn Trích vị tríĐoạn trích 'Gặp Nạn Bên Bờ Sông' là một phần tuyển tập truyện ngắn của Hồi Quang. Trong đó, tác giả chấm dứt những khía cạnh xã hội và tâm lý của con người bằng cách sử dụng những hình ảnh và ngôn ngữ tinh tế.
2. Phân Tích Chi Tiết
a. Tội Ác của Quỳnh Trang- Hoàn cảnh của nhân vật chính: Quỳnh Trang, một cô gái trẻ mồ côi, đối mặt với những khó khăn trong cuộc sống.- Hành động của Quỳnh Trang: Mặc dù đang phải đối mặt với nhiều gánh nặng, nhưng cô không từ bỏ lòng nhân ái và sẵn sàng giúp đỡ người khác.- Những tình tiết trong đoạn trích làm nổi bật tính cách đầy mạnh mẽ và tình yêu thương của Quỳnh Trang trong hoàn cảnh khó khăn.
b. Hành Động Nhân Văn Của Cộng Đồng- Sự giúp đỡ và ủng hộ từ cộng đồng: Những người xung quanh Quỳnh Trang, mặc dù cũng đối mặt với khó khăn, nhưng vẫn không ngần ngại giúp đỡ cô.- Hình ảnh những người dân hiền lành và sẵn lòng chia sẻ trong cộng đồng nâng cao giá trị nhân văn và tạo nên một bức tranh xã hội tích cực trong tác phẩm.
c. Giá Trị Nội Dung* Giá trị thực tế: Tác giả không chỉ mô tả những khía cạnh khó khăn của cuộc sống mà còn nhấn mạnh giá trị của sự đồng cảm và giúp đỡ lẫn nhau trong xã hội.* Giá trị nhân văn: Đề cao lòng nhân ái và tình yêu thương giữa con người, tạo ra một khung cảnh tích cực và lạc quan về con người và xã hội.
Câu 1 - Trang 121 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1: Tìm chủ đề của đoạn trích.
Trả lời:
Chủ đề của đoạn trích 'Gặp Nạn Bên Bờ Sông': Sự nhân ái và tình yêu thương giữa con người trong cuộc sống khó khăn.
Câu 2 - Trang 121 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1: Hãy phân tích tâm địa độc ác của nhân vật Quỳnh Trang qua hành động giúp đỡ người khác. Em có nhận xét gì về giá trị nghệ thuật của đoạn trích này?
Trả lời:
Tâm địa độc ác của Quỳnh Trang: - Mặc dù đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, nhưng cô không ngần ngại giúp đỡ người khác, thể hiện lòng nhân ái và tình yêu thương mạnh mẽ.- Tác giả thông qua những hành động của Quỳnh Trang đã tạo ra một tác phẩm sống động và đầy cảm xúc.
Câu 3 - Trang 121 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1: Đối lập giữa cái ác, cái thiện được biểu hiện như thế nào qua đoạn trích?
(Gợi ý phân tích:– Hành động của Quỳnh Trang.– Sự giúp đỡ từ cộng đồng.)Đoạn trích nói lên thái độ, tình cảm của tác giả đối với nhân dân lao động như thế nào?
Trả lời:
Đối lập với cái ác, cái thiện trong đoạn trích được thể hiện qua hành động của Quỳnh Trang, sự giúp đỡ từ cộng đồng:- Hành động của Quỳnh Trang thể hiện tính cách nhân văn và lòng nhân ái trong cuộc sống khó khăn.- Sự giúp đỡ từ cộng đồng là minh chứng cho tình yêu thương và lòng nhân ái tồn tại rộng rãi trong xã hội.- Tác giả gửi gắm thông điệp về sự đoàn kết và giúp đỡ nhau giữa con người trong bối cảnh khó khăn.
Câu 4 - Trang 121 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1: Hãy chọn những câu mà em cho là hay nhất trong đoạn trích rồi trình bày những cảm nhận của em về cảm xúc của tác giả và ngôn ngữ miêu tả, biểu cảm trong những câu thơ ấy.
Trả lời:
Trong đoạn trích 'Gặp Nạn Bên Bờ Sông', những câu chọn lọc như 'Quỳnh Trang bước ra từ cuộc đời hạnh phúc' thể hiện tâm hồn lạc quan và tích cực của nhân vật chính. Ngôn ngữ miêu tả tinh tế và biểu cảm của tác giả truyền đạt được sự chân thành và ấm áp của tình cảm nhân văn trong cuộc sống.
Luyện Tập
Câu Hỏi – Trang 121 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1: Trong truyện ngắn của Hồi Quang, còn có những nhân vật nào có thể xếp vào cùng một loại với Quỳnh Trang ở đoạn trích này? Họ có những đặc điểm chung gì? Tác giả muốn gửi gắm ý tưởng nào thông qua các nhân vật đó.
Trả lời:
- Trong truyện ngắn của Hồi Quang, những nhân vật có thể xếp vào cùng một loại với Quỳnh Trang như bà cụ Hương, anh Đức... - Họ đều thể hiện lòng nhân ái và sẵn sàng giúp đỡ người khác trong hoàn cảnh khó khăn. - Đặc điểm chung của những nhân vật này là tích cực và lạc quan, tạo nên bức tranh về sự đoàn kết và lòng nhân ái trong xã hội.

3. Bài soạn 'Lục Vân Tiên gặp nạn' lần 2
Đáp câu 1 (trang 121 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
Chủ đề nổi bật tại đoạn trích.
Giải đáp chi tiết:
Chủ đề trong đoạn thơ là sự đối đầu giữa thiện và ác, tác giả thể hiện lòng tin vào những giá trị tốt lành trong cuộc sống.
- Phần xấu: Do lòng đố kỵ, ganh ghét tài năng của Lục Vân Tiên, Trịnh Hâm trở nên độc ác, tàn nhẫn hại Lục Vân Tiên khiến chàng bất hạnh, đang lang thang nơi đất xa xôi.
- Phần tốt: Lục Vân Tiên được ông Ngư cứu giúp. Đây là hành động nhân đức và cuộc sống trong sạch của ông Ngư.
Đáp câu 2 (trang 121 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
Phân tích tâm hồn độc ác của Trịnh Hâm qua việc hại Lục Vân Tiên. Cảm nhận về giá trị nghệ thuật của đoạn thơ tự sự này?
Giải đáp chi tiết:
- Hành động độc ác, tàn nhẫn:
+ Trịnh Hâm hại một người đang trong cảnh hoạn nạn, không nơi nương tựa, không có gì để chống đỡ.
+ Hành động bất nhân, bất nghĩa vì Lục Vân Tiên là bạn của hắn, từng có tình cảm và hứa hẹn.
- Hành động có toan tính, âm mưu, kế hoạch kỹ lưỡng:
+ Thời điểm và không gian gây tội ác được chọn kỹ lưỡng.
+ Trịnh Hâm che đậy tội ác của mình bằng cách kể bịa và xây dựng một kế hoạch tinh vi.
Đáp câu 3 (trang 121 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
Thể hiện cái tốt như thế nào qua đoạn trích?
Giải đáp chi tiết:
- Hình ảnh ông Ngư vớt Vân Tiên lên và gia đình chạy chữa cho chàng một cách ân cần, chu đáo.
- Tấm lòng nhân ái, bao dung, hào hiệp của ông Ngư: Ông Ngư không ngần ngại cứu giúp Lục Vân Tiên, chia sẻ cuộc sống với chàng.
- Cuộc sống lao động của ông Ngư: Một cuộc sống tự do, hòa mình với thiên nhiên, tự do làm chủ cuộc sống.
- Gửi gắm niềm tin vào cái thiện và con người bình thường.
Đáp câu 4 (trang 121 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
Chọn câu thơ hay nhất trong đoạn và chia sẻ cảm nhận về cảm xúc của tác giả và ngôn ngữ miêu tả, biểu cảm.
Giải đáp chi tiết:
“Ngư nói: Lòng lão chẳng mơ,
Tắm mưa chải gió trong vời Hàn Giang”.
Đoạn thơ tỏ ra rộng lớn và sâu sắc, ngôn ngữ thanh thoát, hình ảnh thơ đẹp, gợi cảm, diễn đạt niềm vui sống và niềm tin vào cuộc sống của tác giả.
Luyện tập
Còn những nhân vật nào trong Lục Vân Tiên có thể được so sánh với ông Ngư ở đoạn trích này? Họ có điểm chung gì? Tác giả muốn truyền đạt điều gì qua những nhân vật này?
Trả lời:
+ Trong truyện, những nhân vật như Giao Long, Du Thần, Ông Tiều, Hớn Minh cũng có những phẩm chất giống ông Ngư. Họ đều là những người có lòng nhân ái, sẵn lòng giúp đỡ người khác trong lúc khó khăn.
+ Những nhân vật này đại diện cho tinh thần nhân đạo, niềm tin vào công bằng và chính nghĩa, là minh chứng cho tình cảm con người trong cuộc sống.
+ Tác giả muốn truyền đạt ý tưởng về những giá trị tích cực của con người, lòng nhân ái và niềm tin vào cái thiện trong xã hội.
Cấu trúc
Cấu trúc: 2 phần
- Phần 1: 8 câu đầu nói về tội ác của Trịnh Hâm.
- Phần 2: Các câu còn lại tập trung vào hành động nhân đức của ông Ngư và cuộc sống hòa mình với thiên nhiên.
Nội dung chính
Đoạn thơ thể hiện sự đối nghịch giữa thiện và ác, đồng thời ca ngợi lòng nhân đạo và tình cảm con người trong cuộc sống.

4. Bài soạn 'Lục Vân Tiên gặp nạn' số 5
A. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
Trong đoạn trích 'Lục Vân Tiên gặp nạn,' tác giả thể hiện sự đối lập giữa thiện và ác, ca ngợi niềm tin vào những giá trị tốt đẹp của cuộc sống và nhân cách cao cả. Đây là một đoạn thơ giàu cảm xúc, ngôn ngữ sâu sắc, dân dã.
B. BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN GIẢI
Câu 1: (Trang 121 - SGK Ngữ văn 9) Tìm chủ đề của đoạn trích.
Bài làm: Chủ đề của đoạn trích là sự đối nghịch giữa cái ác và cái thiện, thể hiện lòng tin vào những giá trị tích cực trong cuộc sống.Câu 2: (Trang 121 - SGK Ngữ văn 9) Phân tích tâm địa độc ác của Trịnh Hâm qua hành động hãm hại bạn mình là Lục Vân Tiên. Nhận xét về giá trị nghệ thuật của đoạn thơ tự sự này?
Bài làm: Tâm địa độc ác của Trịnh Hâm được thể hiện khi hại Lục Vân Tiên trong lúc chàng đang gặp khó khăn. Đoạn thơ kết hợp nhanh gọn và ngôn ngữ bình dị để làm nổi bật tính cách đen tối của Trịnh Hâm.Câu 3: (Trang 121 - SGK Ngữ văn 9) Đối lập với cái ác, cái thiện được biểu hiện như thế nào qua đoạn trích? (Gợi ý: Cảnh ông Ngư và gia đình cứu vớt Vân Tiên. Lời nói của ông Ngư đối với chàng. Cuộc sống lao động của ông Ngư.) Đoạn thơ nói lên thái độ, tình cảm của tác giả đối với nhân dân lao động như thế nào?
Bài làm: Đối lập với tình thế đen tối của Trịnh Hâm, hình ảnh ông Ngư và gia đình cứu sống Vân Tiên là biểu tượng của lòng nhân ái và tình người. Tác giả thể hiện lòng tin vào cái thiện và con người bình thường thông qua mô tả cuộc sống lao động của ông Ngư.Câu 4: (Trang 121 - SGK Ngữ văn 9) Chọn những câu thơ hay nhất trong đoạn thơ và chia sẻ cảm nhận của em về cảm xúc của tác giả và ngôn ngữ miêu tả, biểu cảm trong những câu thơ đó.
Bài làm: Hình ảnh của những người lao động bình thường trong đoạn thơ làm nổi bật phẩm chất cao quý. Câu thơ 'Ngư nói: Lòng lão chẳng mơ, Tắm mưa chải gió trong vời Hàn Giang' thể hiện niềm vui sống và niềm tin vào cuộc sống.Luyện tập: (Trang 121 - SGK Ngữ văn 9) Trong Truyện Lục Vân Tiên, những nhân vật nào có thể được so sánh với ông Ngư ở đoạn trích này? Họ có điểm chung gì? Tác giả muốn truyền đạt điều gì qua những nhân vật này?
Bài làm: Trong truyện, những nhân vật như Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga, ông Tiễu... cũng mang những phẩm chất giống ông Ngư như lòng nhân ái, sẵn lòng giúp đỡ, và tác giả muốn truyền đạt ý tưởng về những giá trị tích cực của con người, lòng nhân ái và niềm tin vào cái thiện trong xã hội.
5. Bài soạn 'Lục Vân Tiên gặp khó khăn' số 4
I. Nền kiến thức cơ bản
- Địa điểm của đoạn trích: Diễn ra trong phần thứ 2 của truyện, khi Lục Vân Tiên đang phiêu bạt ở đất lạ. Trong tình thế hiểm nghèo, Trịnh Hâm, người bạn học xưa, lợi dụng cơ hội để hại Vân Tiên. Hắn mưu mô lừa tiểu đồng của Vân Tiên vào rừng, trói và đưa xuống thuyền để thực hiện âm mưu vào đêm tối.
- Chủ đề của đoạn trích: Tác giả, thông qua sự đối lập giữa thiện và ác, thể hiện lòng tin vào những giá trị tốt lành và những con người nhân nghĩa, đạo đức. Hình tượng của ông Ngư - Tiều được tạo ra để mô tả những người ẩn mình tránh xa cuộc sống xô bồ, đặc biệt là trong những thời kỳ khó khăn. Những nhân vật này thường được coi là những ẩn sĩ trốn lánh hiện thực, nhưng cũng đồng điệu với tình hình xã hội hỗn loạn. Tác giả sử dụng ngôn ngữ cổ điển để truyền đạt ý nghĩa này.
Họ là biểu tượng của sự trong sáng, thanh thản, chỉ trích sự đen tối, thâm độc, và sẵn sàng giúp đỡ những người gặp khó khăn với tấm lòng nhân ái. Mặc dù tác giả Nguyễn Đình Chiểu sử dụng ngôn ngữ cổ điển, nhưng cảm xúc của độc giả vẫn chưa đầy đủ hiểu được mọi khía cạnh.
II. Hướng dẫn viết bài về Lục Vân Tiên gặp nạn chi tiết
Câu 1 - Trang 121 SGK
Tìm chủ đề của đoạn trích.
Trả lời
Chủ đề của đoạn trích này là phê phán cái ác, tôn vinh cái thiện, đồng thời bày tỏ niềm tin vào những giá trị tốt lành trong cuộc sống
Câu 2 - Trang 121 SGK
Phân tích tâm địa độc ác của Trịnh Hâm và giá trị nghệ thuật của đoạn thơ tự sự.
Trả lời
Tâm địa độc ác của Trịnh Hâm:
Trịnh Hâm tận dụng hoàn cảnh khó khăn của Vân Tiên để thực hiện hành động tàn bạo. Hắn lừa dối tiểu đồng và thực hiện âm mưu đen tối, đặc biệt là khi Vân Tiên đang mù và hoạn nạn. Hành động phản bội, giả nhân giả nghĩa của Trịnh Hâm làm nổi bật tính chất ác độc, không nhân đạo của hắn. Giá trị nghệ thuật của đoạn thơ được thể hiện qua sự sắp xếp tình tiết hợp lý, diễn biến nhanh gọn, và lời thơ giữ được vẻ mộc mạc, giản dị với toàn bộ tác phẩm.
Câu 3 - Trang 121 SGK
Đối lập giữa cái ác và cái thiện trong đoạn trích. Thái độ của tác giả đối với nhân dân lao động.
Trả lời
Trong đoạn trích, Trịnh Hâm đại diện cho cái ác, trong khi ông Ngư là biểu tượng của cái thiện. Sự đối lập giữa tính ích kỉ, tội ác của Trịnh Hâm và lòng nhân nghĩa, tấm lòng cao cả của ông Ngư được thể hiện rõ. Tác giả muốn truyền đạt sự quý trọng và lòng tin của mình đối với những người lao động. Điều này được thể hiện qua hành động cứu giúp của ông Ngư khi gặp Vân Tiên trong tình trạng khó khăn.
Câu 4 - Trang 121 SGK
Chọn những câu thơ hay nhất và nhận xét về cảm xúc và ngôn ngữ trong chúng.
Trả lời
'Ngư rằng: “Lòng lão chẳng mơ,
....
Tắm mưa chải gió trong vời Hàn Giang”
(Nguyễn Đình Chiểu, Truyện Lục Vân Tiên,
Theo Nguyễn Đình Chiểu toàn tập, sđd)
Những câu thơ cuối đoạn là những câu thơ xuất sắc nhất. Chúng truyền đạt ý tứ phóng khoáng và sâu sắc về cuộc sống của ông Ngư. Ngôn ngữ thanh thoát, uyển chuyển, hình ảnh đẹp và sâu sắc. Các câu thơ này về mặt nghệ thuật là tuyệt vời, với lời văn hóa cổ truyền, nhưng cảm xúc vẫn không thể truyền tải đầy đủ cho độc giả hiện đại.
Luyện tập
Trong Truyện Lục Vân Tiên, còn có những nhân vật nào tương tự ông Ngư ở đoạn trích này? Họ có điểm chung gì và tác giả muốn truyền đạt điều gì thông qua họ?
Trả lời
Trong truyện, những nhân vật như ông Quán, ông Tiều, lão Bà, tiểu đồng... đều có tính cách cao thượng, nghĩa hiệp, và tốt bụng. Họ là những người lao động chất phát, thật thà, đồng thời là những trí thức ẩn mình, giữ gìn nhân cách, yêu tự do và cuộc sống cao quý. Họ đại diện cho lòng nhân ái và tình cảm đối với những người lao động, và tác giả muốn truyền đạt ý tưởng về giá trị của họ trong xã hội.
Tổng kết
Đoạn trích 'Lục Vân Tiên gặp nạn' thể hiện sự đối lập giữa cái ác và cái thiện, tôn vinh lòng nhân ái và tình cảm đối với những người lao động. Tuy sử dụng ngôn ngữ cổ điển, nhưng tác giả vẫn diễn đạt cảm xúc một cách giàu cảm xúc, dân dã.

6. Bài viết về 'Lục Vân Tiên gặp nạn' số 6
I. Tác giả, tác phẩm
1. Tác giả: Nguyễn Đình Chiểu.
2. Tác phẩm
* Nguồn gốc: Đoạn văn 'Lục Vân Tiên gặp nạn' được rút từ tác phẩm Truyện Lục Vân Tiên, nằm trong phần thứ hai của câu chuyện. Vân Tiên và đồng bọn đang lang thang ở quê người khi gặp Trịnh Hâm trở về từ cuộc thi. Với lòng đố kỵ và ganh ghét tài năng của Vân Tiên, Trịnh Hâm tận dụng cơ hội để hại chàng. Hắn lừa bịp đồng bọn, đưa Vân Tiên xuống thuyền và hứa sẽ dẫn về quê. Hành động đen tối được thực hiện vào đêm khuya vắng vẻ.
* Cấu trúc: Đoạn trích có thể chia thành 2 phần:
Phần 1: 8 câu đầu: Hành vi tội ác của Trịnh Hâm.
Phần 2: Các câu còn lại: Hành động nhân đức và nhân cách cao cả của ông Ngư.
II. Hướng dẫn viết
Câu 1:
Đề tài của đoạn trích xoay quanh sự đối lập giữa cái thiện và cái ác:
Cái thiện: Sự cứu giúp của ông Ngư đối với Vân Tiên => một hành động nhân đức thể hiện nhân cách cao quý của ông Ngư.
Cái ác: Trịnh Hâm, với lòng đố kỵ và ghen ghét tài năng của Lục Vân Tiên, đã trở thành một kẻ độc ác, tàn bạo hại chàng ngay cả khi Vân Tiên không còn đe dọa đến danh vọng của hắn.
Câu 2:
* Phân tích tâm trạng đen tối của Trịnh Hâm qua hành động hại bạn thân Lục Vân Tiên:
Lục Vân Tiên đang mù, mất hết tài sản, không khả năng tự vệ, nhưng Trịnh Hâm vẫn tàn ác hại một người đang trong tình cảnh đau khổ, lại tin tưởng nhờ vào sự giúp đỡ của hắn.
Trịnh Hâm phản bội bạn bè, không giữ lời hứa về việc đưa Lục Vân Tiên về nhà.
Chỉ vì lòng đố kỵ mà hắn thực hiện hành động tội ác với kế hoạch được tính toán: Chọn đêm tối vắng lặng để đẩy Vân Tiên xuống sông và giả vờ vô tội, không liên quan đến sự kiện này.
=> Một hành động của một kẻ tàn bạo, vô nhân đạo, tinh ranh. Đúng với bản chất đen tối của Trịnh Hâm là do lòng đố kỵ.
* Giá trị nghệ thuật của đoạn tự sự này rất xuất sắc, chỉ với một số câu ngắn, tác giả đã sắp xếp tình tiết một cách hợp lý, diễn biến nhanh chóng, có tính toán và đầy tâm trạng của Trịnh Hâm.
Câu 3:
Sự đối lập giữa cái ác và cái thiện qua đoạn trích: là sự đối lập giữa tính ích kỉ, nhỏ nhen, độc ác của Trịnh Hâm với tấm lòng cao cả, dung túng, nhân ái của ông Ngư.
Qua đoạn trích, chúng ta có thể thấy:
Ông Ngư và gia đình hết sức nhanh chóng, hết lòng cứu giúp Lục Vân Tiên, với sự lo lắng và chân thành, hy vọng cứu được người nạn nhân.
Thiết tha của ông Ngư với Lục Vân Tiên, dù gia đình ông cũng khó khăn, ăn mặc giản dị, nhưng vẫn sẵn lòng chăm sóc Vân Tiên.
Cuộc sống lao động của ông Ngư: gần gũi với thiên nhiên, tách biệt hoàn toàn với sự ồn ào và cuộc sống náo nhiệt.
Câu 4:
Theo em, những câu thơ tuyệt nhất trong đoạn trích là 14 câu thơ cuối:
Ngư nói rằng tâm não không có mộng
…
Tắm mình trong mưa, chải gió ở dòng sông Hàn Giang.
Đây là đoạn thơ với nhiều hình ảnh thơ mộng, gợi cảm, mở cửa ra một thế giới thiên nhiên rộng lớn với trời, đất, vịnh, đồi, cây cỏ, đầm, bầu, chơi trăng, tắm mưa, chải gió,... Có lẽ Nguyễn Đình Chiểu đang lạc quan hóa nhân vật để thể hiện khao khát sống và niềm tin yêu của mình đối với cuộc sống?

