1. Bài đánh giá số 1
Với một đoạn thơ ngắn chỉ hai khổ, nhà thơ Hữu Thỉnh đã tạo nên một bức tranh ấm áp về cuộc sống, hương vị quê hương trong mùa thu. Bức tranh của ông chứa đựng những hình ảnh độc đáo và tươi tắn về mùa thu quê nhà.
So với mùa xuân, mùa thu trong thơ Hữu Thỉnh lại được miêu tả tự nhiên và gần gũi. Đoạn thơ mở đầu bằng hình ảnh của hương ổi phả vào gió se, đưa người đọc đến với không khí trong lành của quê hương. Hương ổi dễ nhận biết và thân thuộc, khiến cho người đọc ngửi thấy mùi của quê nhà ngay từ những từ ngữ đầu tiên.
Điều thú vị ở đoạn thơ này là sự sáng tạo trong cách diễn đạt cảm xúc. 'Bỗng nhận ra hương ổi' như một sự khám phá, nhưng lại mang đến sự ấm áp, quen thuộc. Sự xuất hiện bất ngờ của hương ổi làm bùng nổ một loạt cảm nhận về mùa thu, từ hương vị đến hình ảnh, tạo nên một không khí mùa thu đặc trưng.
Bài thơ tiếp tục mô tả về sự thay đổi của thiên nhiên khi mùa thu đến. Sông trở nên dềnh dàng, chim bắt đầu vội vã, và đám mây mùa hạ vẫn còn tồn tại, nhưng đã bắt đầu chuyển mình sang thu. Những hình ảnh này không chỉ là mô tả khô khan mà còn là sự sống động, tô điểm thêm cho bức tranh mùa thu.
Đoạn kết của bài thơ lại mang đến một sự bất ngờ và thú vị. 'Vắt nửa mình sang thu' là một hình ảnh tinh tế, mô tả đám mây mùa hạ không rời đi hoàn toàn, mà chỉ chuyển động một phần, tạo nên sự kết hợp độc đáo giữa mùa hạ và mùa thu.
Tổng thể, bài thơ 'Sang thu' của Hữu Thỉnh không chỉ là sự diễn đạt tình cảm với mùa thu mà còn là một cách nhìn nhận sâu sắc về vẻ đẹp thiên nhiên và cuộc sống quê hương. Bằng những hình ảnh đơn giản nhưng chân thực, ông đã chứng minh tài năng sáng tạo của mình trong nghệ thuật thơ.


2. Đánh Giá Số 3
Mỗi mùa đều ẩn chứa một vẻ đẹp riêng biệt và mùa thu không phải là ngoại lệ. Nhà thơ Hữu Thỉnh đã nắm bắt được vẻ đẹp và bản sắc riêng của mùa thu. Trong hai khổ đầu tiên của bài thơ, ông thể hiện rõ sự chuyển biến của mùa thu:
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Thơ Hữu Thỉnh đột ngột cảm nhận mùa thu qua hương thơm của trái ổi. Mùi hương đặc trưng ấy, nhẹ nhàng nhưng đầy mê hoặc, đưa người đọc đến với không khí thuần khiết của quê hương. Cùng với làn gió thu se lạnh, từng đợt sương mỏng nhẹ đi qua con ngõ. Những hình ảnh này tạo nên bức tranh tinh tế về sắc thu, với sự hiện diện bất ngờ của mùi hương ổi.
Bài thơ tiếp tục mô tả về sự thay đổi của môi trường xung quanh khi mùa thu bắt đầu. Sông trở nên dịu dàng, những chú chim bắt đầu hối hả, và những đám mây mùa hạ vẫn còn lưu luyến nhưng đã chuyển sang bên thu. Những hình ảnh này không chỉ là mô tả thông thường mà còn là sự sống động, tô điểm cho bức tranh thu của nhà thơ.
Khúc kết của bài thơ mang đến một sự bất ngờ thú vị. 'Vắt nửa mình sang thu' là một hình ảnh tinh tế, miêu tả đám mây mùa hạ không rời khỏi hoàn toàn, mà chỉ chuyển động một phần, tạo nên sự kết hợp độc đáo giữa mùa hạ và mùa thu.
Tổng cảnh, bài thơ 'Sang thu' của Hữu Thỉnh không chỉ là việc thể hiện tình cảm với mùa thu mà còn là cách nhìn sâu sắc vào vẻ đẹp của thiên nhiên và cuộc sống quê hương. Với những hình ảnh giản dị nhưng chân thực, ông đã chứng minh khả năng sáng tạo của mình trong nghệ thuật thơ.


3. Góc Nhìn Số 2
Trong bốn mùa đại diện cho sự thay đổi của thời gian, mùa thu luôn nổi bật với vẻ đẹp riêng, là chủ đề được nhiều nhà thơ truyền đạt. Hữu Thỉnh, một phần của dòng chảy văn học, đã tặng cho chúng ta bức tranh mùa thu Bắc Bộ Việt Nam qua bài thơ Sang Thu.
Mùa thu là khoảnh khắc khởi đầu, như bông hoa chớm nở, nét thu chưa rõ ràng, mùa hạ vẫn còn lưu luyến. Để thấu hiểu đầy đủ vẻ đẹp của mùa thu, cần một tâm hồn tinh tế, nhạy cảm. Hữu Thỉnh, với tâm hồn nhạy cảm, mở đầu bài thơ bằng hương thơm quen thuộc của quê hương - mùi hương ổi:
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Không sử dụng những biểu tượng truyền thống như hoa cúc, cây phong, Hữu Thỉnh chọn một hương thơm giản dị, thân thương - mùi hương ổi. Hương ổi đậm sánh, phả vào gió se, lan tỏa khắp không gian. Tác giả 'bỗng nhận ra' - một trạng thái bất ngờ, sáng tạo khi nhận thức mùi hương thu. Hương thơm ấy là tiếng kêu vang, hào hứng khi bất chợt nhận ra mùa thu đã về. Bằng cách nhìn nhận tinh tế, Hữu Thỉnh truyền đạt một vẻ đẹp bình dị, dân dã của mùa thu Bắc Bộ.
Sau sự ngỡ ngàng, tác giả nhận thấy một dấu hiệu khác của mùa thu, là làn sương mỏng, nhẹ chùng chình đi qua ngõ:
Sương chùng chình qua ngõ
Sương mỏng nhẹ, chậm chạp, như muốn kể cho thi nhân biết rằng mùa thu đã đến. Hình ảnh sương thu tạo nên không khí mát mẻ, huyền bí và bình yên trong không gian ngõ xóm. Sự nhân hóa của làn sương, khiến cho nó trở nên sống động, thể hiện sự đợi chờ và lưu luyến. Bằng sự nhạy cảm và tinh tế, Hữu Thỉnh truyền đạt đầy đủ dấu hiệu của mùa thu.
Sau những cảm xúc đầu tiên, tác giả mở rộng tầm nhìn để nhận biết sự thay đổi của từng hiện tượng khi mùa thu bắt đầu:
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Bức tranh mở ra với tầm nhìn rộng rãi hơn. Trong không gian đó, tác giả nhận ra sự biến đổi của mọi sự vật, hiện tượng khi mùa thu đến. Sông trở nên dịu dàng, chim vội vã, và đám mây mùa hạ chuyển mình sang thu. Hình ảnh này là sự tương phản giữa sự sống động của sông và sự hối hả của chim, thể hiện sự chuyển giao giữa hai mùa.
Nhưng điều đặc biệt nhất chính là đám mây. Trái ngược với những mô tả truyền thống, đám mây của Hữu Thỉnh mang đến sự hồn nhiên, tinh tế khi vẫn còn nửa ở mùa hạ, nửa đã bước sang mùa thu. Tác giả tinh tế sử dụng từ 'vắt' để miêu tả khoảnh khắc chuyển mùa, đám mây vắt mình giữa giới hạn mong manh của hai mùa, để cuối cùng chỉ còn lại vẻ đẹp thu rực rỡ. Câu thơ là sự phát hiện, sáng tạo và tưởng tượng thú vị của Hữu Thỉnh về thời tiết chuyển mùa.
Với thơ năm chữ đầy năng động kết hợp với hình ảnh nhân hóa độc đáo, Hữu Thỉnh đã mang đến cho chúng ta một mùa thu tuyệt vời, đẹp mắt, được cảm nhận qua con mắt tinh tế của nghệ sĩ yêu đời, yêu thiên nhiên và yêu cuộc sống.


4. Góc Nhìn Số 5
Mỗi năm, quãng thời gian chia thành 4 mùa với những cảnh sắc biến đổi theo từng khoảnh khắc. Mỗi mùa mang một vẻ đẹp riêng, một tâm trạng khác nhau, nhưng có lẽ mùa thu là khoảnh khắc tuyệt vời nhất, là thời điểm gần gũi và tình cảm nhất. Vì vậy, nhiều nhà văn, nhà thơ đã để mắt đắm chìm trong vẻ đẹp thu và tạo nên những tác phẩm đặc sắc. Bài thơ 'Sang thu' của Hữu Thỉnh chính là một minh chứng cho điều đó. Hai khổ thơ đầu tiên của bài thơ đã tuyệt vời hóa bức tranh thiên nhiên chuyển mình sang mùa thu đầy gợi cảm.
'Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Hương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về'
Ổi, quả thơm dân dã, quen thuộc ở mỗi miền quê. Khi mùa thu bắt đầu, ổi nở hoa, đậu quả, mang theo hương thơm dịu dàng, nồng nàn, gợi nhớ những kỷ niệm trong lòng mỗi người qua làn gió se. Gió thoảng nhẹ nhàng, làm bật lên vị thuần khiết và cảm xúc yêu thương. Như ta cảm nhận được hương ổi đang nhẹ nhàng bay trong gió, câu thơ còn kích thích tưởng tượng về hình ảnh nhà thơ đứng ẩn mình nơi đâu đó, sử dụng khứu giác để trải nghiệm và thưởng thức hương thơm ổi quyến rũ. Hương thơm ổi không quá đậm đà, phả nhè nhẹ trong gió, tăng cường cảm giác khắc khoải và yêu thương. Từ 'bỗng' ở đầu câu thơ như là một bất ngờ khi mùa thu đến, người thơ cũng có lẽ đã từng chờ đợi khoảnh khắc ấy nên khi nhận ra, anh ta cảm thấy ngạc nhiên và hạnh phúc. Cụm từ 'hình như' truyền đạt sự mơ hồ, không chắc chắn nhưng câu thơ 'Hình như thu đã về' lại như một khẳng định về khoảnh khắc sang thu, chứa đựng cảm xúc yêu thương, hứng khởi của người thơ.
Thu đã về, và nó hiện hữu trên quê hương, trên mỗi cánh đồng, dòng sông, bầu không khí và cả những ngõ ngách của đường làng. Trong thơ, mùa thu xuất hiện qua sương mờ kín lối, lá vàng rơi từ cành cây, là gió heo may lành lạnh. Nhưng với Hữu Thỉnh, mùa thu mang một vẻ đẹp đặc biệt:
'Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu'
Mùa thu là thời kỳ chuyển giao, làm mới đất trời và cảnh vật xung quanh. Dòng sông không còn hối hả như trước, giờ đây trôi chầm chậm, dềnh dàng, mang theo hơi ấm của thu trong từng làn nước xanh. Dòng sông như làm cho tâm hồn độc giả nhẹ nhàng, yên bình. Chim bay vội vã hơn, dường như cảm nhận được sự lạnh lẽo của đầu thu, nên chúng bay về phương Nam tránh rét. Mọi thứ đều thay đổi khi mùa thu đến, tạo nên một không khí mới, nhẹ nhàng và êm dịu. Điều tuyệt vời nhất mà thiên nhiên ban tặng cho mùa thu chính là bầu trời với sắc màu riêng biệt, vừa dịu dàng lại vừa mạnh mẽ, như chùng chình, chậm rãi nhưng cũng vội vã, hối hả. Trước khoảnh khắc chuyển mùa, Hữu Thỉnh không thể không bị cuốn hút bởi vẻ đẹp ấy. Chúng ta còn nhớ câu thơ của Nguyễn Khuyến:
'Rời thu xanh ngắt mấy tầng cao'
hay thơ của Xuân Diệu, trời thu nhuộm màu áo 'mơ phai' đầy huyền bí:
'Đây mùa thu tới - mùa thu tới
Với áo mơ phai dệt lá vàng'
Thì Hữu Thỉnh lại cho chúng ta thấy đám mây của mùa thu có cái gì đó hồn nhiên, tinh tế:
'Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu'
Có lẽ những đám mây đó cũng đang háo hức khi mùa thu đến, muốn thể hiện vẻ đẹp và sự yêu thương của mình với thế giới, nhưng cũng có chút hối tiếc khi phải nói lời tạm biệt mùa hạ, muốn giữ lại chút gì đó của ánh nắng vàng ấm áp. Hai khổ thơ nhẹ nhàng, ngắn gọn đã mở ra một bức tranh thu sống động và thơ mộng. Có lẽ, sự nhạy bén trong cảm nhận và tài năng văn chương của Hữu Thỉnh đã tạo ra một tác phẩm thơ đẹp đến lòng người.


5. Tài Liệu Tham Khảo Số 4
Khoảnh khắc chuyển mùa có thể là điều tuyệt vời nhất mà tự nhiên ban tặng, làm lay động lòng người và tạo nên sự hòa mình, đồng âm với vẻ đẹp của thiên nhiên. Trước sự ngỡ ngàng của bài thơ 'tựa cửa nhìn xa nghĩ ngợi gì' của Xuân Diệu, ta lại được gặp Hữu Thỉnh, người biết cách chạm đến tận cùng tinh tế và sâu sắc thông qua bài thơ 'Sang Thu'.
Bức tranh thơ là những trải nghiệm, những rung động sâu sắc, bất chợt của tác giả trước vẻ đẹp và sự thay đổi kỳ diệu của tự nhiên trong khoảnh khắc giao mùa - điều được thể hiện rõ nhất qua 2 khổ thơ mở đầu. Mùa thu không đến bằng bức tranh sắc màu 'mơ phai' hay hình tượng 'con nai vàng ngơ ngác', mà thay vào đó là hương thơm quen thuộc của ổi trong vườn mẹ, một trải nghiệm tinh tế mà nhà thơ không khỏi chạm đến những giác quan tinh tế nhất:
Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se,
Câu thơ mang hương vị ấm áp của mùa thu tại quê nhỏ nơi tác giả lớn lên. Mùi hương đặc trưng của quê hương 'phả' qua gió, bay lượn trong không gian. Cảm giác bất ngờ tràn về tâm hồn nhà thơ: 'Bỗng nhận ra' - một điều bất ngờ đã đợi chờ từ lâu. Câu thơ không chỉ là mô tả, mà còn kích thích trí tưởng tượng về màu vàng ươm, hương thơm dịu dàng, hương vị giòn ngọt của trái ổi trong vườn quê. Và không chỉ thế, sương thu cũng trở thành một tình cảm, một không khí dịu dàng, chùng chình lan tỏa trên những con đường thôn quê:
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về
Sương thu trở thành một hiện thân, với hai từ 'chùng chình' diễn đạt sự bước đi chầm chậm của mùa thu. Nếu ở câu thơ đầu tiên, nhà thơ 'bỗng nhận ra' mùa thu đến một cách bất ngờ và đột ngột, thì sau khi trải nghiệm sương thu và gió thu, nhà thơ vẫn còn ngỡ ngàng nói lên lời thầm thì như tự đặt câu hỏi: Hình như thu đã về chưa? Tâm hồn tác giả nắm bắt những biến chuyển tinh tế, mong manh của thiên nhiên trong khoảnh khắc chuyển mùa cũng nhẹ nhàng, bâng khuâng như bước đi nhỏ nhẹ của mùa thu.
Không gian nghệ thuật của bức tranh thu mở ra, sự bỡ ngỡ ban đầu biến mất để nhường chỗ cho những rung động mãnh liệt trước vẻ đẹp thuần khiết:
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Dòng sông trôi êm đềm, 'dềnh dàng' như cố ý chậm lại, những đàn chim vội vã bay về phương nam... Không gian thu yên bình, gần gũi và đầy ý nghĩa, đặc biệt là hình ảnh:
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu
Câu thơ giúp người đọc hình dung về đám mây nhẹ nhàng, trắng mịn, kéo dài như tấm khăn voan tinh tế của người phụ nữ trẻ, nhẹ nhàng 'vắt nửa mình sang thu'. Câu thơ không chỉ tạo hình không gian mà còn chứa đựng ý nghĩa về sự chuyển động của thời gian: mùa thu bắt đầu, mùa hạ chưa kết thúc, mùa thu mới bắt đầu, nhẹ nhàng, êm đềm, mơ hồ như cả đất trời đang thay áo mới.


6. Tài Liệu Tham Khảo Số 6
Thiên nhiên luôn là nguồn cảm hứng bất tận cho những tâm hồn nghệ sĩ, là đề tài mà những người sáng tạo luôn muốn thể hiện qua bức tranh của mình. Hữu Thỉnh, một nhà thơ có tâm hồn mùa thu, biểu tượng của nỗi buồn man mác, nhưng mùa thu trong tâm ông lại là đẹp như một cô gái e thẹn, ngượng ngùng và đầy sức sống. Trong hai khổ đầu của bài thơ 'Sang thu', Hữu Thỉnh đã miêu tả một cách tinh tế sự giao thoa tuyệt vời giữa đất trời, tạo nên bức tranh thiên nhiên tuyệt vời, đẹp đẽ.
'Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về.'
Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.'
Xuất thân từ một cuộc sống nghèo đói và trải qua những thử thách khó khăn từ nhỏ, Hữu Thỉnh lấy cảm hứng từ những điều đơn giản, quen thuộc trong cuộc sống. Các tác phẩm của ông, từ thơ đến truyện ngắn, mang giọng điệu tự nhiên, hồn hậu, thể hiện tâm hồn sâu sắc và yêu đời. Những tác phẩm không chỉ là mô tả, mà còn chứa đựng những triết lý cuộc sống sâu sắc từ kinh nghiệm thực tế của ông. Thơ của ông luôn mang đậm dấu ấn quen thuộc nhưng độc đáo, bình dị mà đặc sắc, chứa đựng những bài học nhân văn sâu sắc.
Từ những dòng thơ đầu tiên, ta đã cảm nhận được hương sắc của mùa thu từng bước trải dài khắp nơi:
'Bỗng nhận ra hương ổi
Phả vào trong gió se
Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về.'
Với Xuân Diệu, mùa thu là sắc 'mơ phai' của tình yêu và mộng mơ 'Đây mùa thu tới, mùa thu tới / Với áo mơ phai dệt lá vàng', nhưng Hữu Thỉnh lại phát hiện mùa thu qua mùi hương. 'Hương ổi', mùi hương quê nhà, 'gió se', làn gió heo may của mùa thu Bắc Bộ. Mùi ổi dân dã, thanh thuần lan tỏa trong không khí, 'phả' vào gió, thấm vào tâm hồn. 'Bỗng nhận ra' như một bất ngờ đã lâu chờ đợi. Động từ 'phả' mạnh mẽ, quyết liệt, thể hiện sự nhanh chóng, dứt khoát. Mùa thu đã chiếm lĩnh không gian, mang theo hương ổi, cùng với sự se lạnh, làm phả vào tâm hồn người nghệ sĩ nhạy cảm, khiến ông rung động, ngạc nhiên. 'Sương chùng chình qua ngõ', hình ảnh của sương thu như một bức màn mỏng, 'chùng chình' chậm rãi len lỏi qua từng con phố, từng ngõ ngách. Từ 'chùng chình' gợi lên cảm giác nặng nề, kéo dài. Mùa thu từng bước, từng bước trải lên vạn vật một lớp sương mờ ảo, thêm chút gió se lạnh và hương ổi thơm dịu dàng. Để rồi, nhà thơ hỏi: 'Hình như thu đã về?'. Mọi dấu hiệu rõ ràng, nhưng tâm hồn vẫn ngập ngừng, mọi thứ chỉ 'hình như'. Thu về tự bao giờ, mang theo bao ngỡ ngàng, bối rối. Thu từ sương, từ gió, từ hương ổi hay từ nỗi nhạy cảm. Sự ngỡ ngàng đáng yêu như cô gái kín đáo, 'tình trong như đã mặt ngoài còn e', đã hiển nhiên đến thế mà lòng người vẫn đầy nghi ngờ.
Bỡ ngỡ ban đầu dần tan đi, nhường chỗ cho những rung động chân thật, mãnh liệt trước mùa thu:
'Sông được lúc dềnh dàng
Chim bắt đầu vội vã
Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.'
Với những bước chân đầu tiên của mùa thu, vạn vật cũng chuyển mình, sông trở nên dềnh dàng, chim bắt đầu hối hả chuẩn bị cho cuộc di cư về phương Nam tránh rét. Nếu mùa hạ là sức sống, mùa đông là sự lạnh lẽo, mùa thu lại mang sắc thái đối lập, phong phú. Nơi 'chùng chình', 'dềnh dàng', nơi lại 'vội vã', nhưng tất cả đều mang cảm giác mới mẻ, xao xuyến khi mùa thu về, xua đi cái nóng nực của mùa hạ. Thu dịu êm, mơ hồ và nhẹ nhàng, như một bước nhảy mới khi đông đến. Mùa thu là sự giao thoa giữa hai sắc thái đối lập, có lẽ vì vậy mà ta cảm nhận được trong mùa thu vừa có cái sức sống âm ỉ, lại vừa có sự u hoài, buồn bã.
Hình ảnh đẹp nhất của hai khổ đầu bài thơ 'Sang thu' là cảnh gợi tả đám mây:
'Có đám mây mùa hạ
Vắt nửa mình sang thu.'
Tựa bài thơ là 'Sang thu', nơi đây vẫn còn những vẻ đẹp mùa hạ giữ lại trong không khí. Đám mây mùa hạ như vẫn còn giữ lại, chưa chịu rời đi, 'vắt nửa mình sang thu'. Cách diễn đạt độc đáo, tài năng, với hình ảnh độc đáo và động từ phong phú, nàng thu trở nên giống như cô gái nông thôn Bắc Bộ, tràn đầy sức sống và dịu dàng, ẩn mình sau chiếc áo nâu mềm mại và vẻ đẹp dễ thương. Đứng cùng với Xuân Diệu và Nguyễn Khuyến, 'Sang thu:' của Hữu Thỉnh mang đến một làn gió mới, âm trầm và nhẹ nhàng của mùa thu Bắc Bộ, đẹp dịu dàng và làm chấn động tâm hồn người đọc.


