1. Bài viết 'Mã Giám Sinh mua Kiều' số 1
Bố cục:
- Phần 1 (mười câu thơ đầu): Mô tả ngoại hình, tính cách của Mã Giám Sinh
- Phần 2 (còn lại): Nỗi đau đớn, tình cảnh tội nghiệp của Thúy Kiều.
Hướng dẫn soạn bài
Câu 1 (Trang 99 sgk ngữ văn 9 tập 1)
Trong đoạn trích, Mã Giám Sinh từ ngoại hình tới tính cách, bản chất xấu xa được phác họa
- Ngoại hình: Bảnh bao, nhẵn nhụi
- Cử chỉ, hành động, cách nói năng: Ngồi tót sỗ sàng, đắn đo cân sắc cân tài, ép cùng cầm nguyệt, thử bài quạt thơ, cò kè bớt một thêm hai…
+ Tính cách: Thể hiện bản chất con buôn, bất nhân, coi con người như món hàng để mua bán, giả dối từ việc giới thiệu lí lịch, trình bày mục đích mua Kiều
Câu 2 (trang 99 sgk ngữ văn 9 tập 1)
Cuộc đời Kiều là hình ảnh của một cô gái tài hoa bạc mệnh, trải qua chuỗi bi thương đau đớn
- Tình cảnh tội nghiệp: Gia đình Kiều gặp nguy biến, Kiều phải bán mình để cứu cha
b, Nỗi đau đớn tới quặn lòng khi một cô gái khuê các, sống trong cảnh êm ấm bị ném vào cuộc đời đầy ô trọc, ngang trái, bất công
+ Nỗi đau đớn khi “thềm hoa một bước lệ hoa mấy hàng”, nỗi đau đớn khi phải chấp nhận bán mình
+ Trong lòng nàng nhiều mối lo lắng, sợ hãi: tình duyên dang dở, gia đình gặp nạn, vẫn phải đàn hát làm thơ cho Mã Giám Sinh vừa lòng, trong lòng chất chứa nỗi lo lắng cho thân phận, cuộc đời bất định của mình
Câu 3 (trang 99 sgk ngữ văn 9 tập 1)
Đoạn trích là tấm lòng nhân đạo sâu sắc của Nguyễn Du:
+ Tấm lòng cảm thương, xót xa trước thân phận nhỏ nhoi của con người, giá trị con người bị xem thường, chà đạp
+ Vạch trần bộ mặt, thực trạng xã hội đen tối, thế lực, đồng tiền lộng hành
Gián tiếp lên án thế lực phong kiến đẩy con người vào tình cảnh đau đớn, lên án thế lực đồng tiền bất nhân
- Thể hiện thái độ căm phẫn, khinh bỉ trước bọn buôn người giả dối, bất nhân

2. Bài viết 'Mã Giám Sinh mua Kiều' số 3
I. Tác giả, tác phẩm
1. Tác giả: Nguyễn Du
2. Tác phẩm
* Đoạn trích: Nằm ở đầu phần thứ hai (Gia biến và lưu lạc) khi gia đình Kiều bị vu oan và Kiều quyết định bán mình để cứu cha và gia đình.
* Bố cục: Chia làm 3 đoạn: 10 câu đầu khắc họa Mã Giám Sinh, 6 câu tiếp diễn tả nỗi đau của Kiều, 10 câu thơ còn lại vạch trần bản chất con buôn.
II. Hướng dẫn soạn bài
Câu 1:
Nhân vật Mã Giám Sinh:
Về ngoại hình: Lai lịch mập mờ, ngoại hình nhẵn nhụi bảnh bao không phù hợp với độ tuổi ngoài 40.
Về hành động: Ngồi tót sỗ sàng, hành động thô lỗ, cộc lốc, vô học, coi con người như món hàng, cò kè trả giá từng đồng bạc.
Về tính cách, bản chất: Bất nhân, keo kiệt, giả dối, không đáng mặt đấng nam nhi.
Câu 2:
Cảm nhận về hình ảnh của Thúy Kiều:
Về gia đình: Bị vu oan, phải bán mình chuộc cha, nỗi đau đớn tột cùng, tình duyên đứt đoạn, lo lắng về tương lai.
Câu 3:
Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du:
Niềm cảm thương trước thân phận nhỏ nhoi, lên án xã hội đen tối và thế lực đồng tiền lộng hành, thái độ căm phẫn trước bọn buôn người tàn nhẫn.

3. Bài viết 'Mã Giám Sinh mua Kiều' số 2
Giải câu 1 (trang 99 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
Phân tích nét về ngoại hình, tính cách để nổi bật bản chất xấu xa của Mã Giám Sinh.
Chi tiết lời giải:
- Ngoại hình: Mày râu nhẵn nhụi, áo quần bảnh bao
- Cử chỉ, hành động, cách nói năng: Ngồi tót sỗ sàng, đắn đo cân sắc cân tài, ép cung cầm nguyệt thử bài quạt thơ, cò kè bớt một thêm hai…
- Tính cách: thể hiện bản chất con buôn, bất nhân, coi con người như món hàng có thể mua bán, giả dối từ giới thiệu lí lịch đến mục đích mua Kiều: “Rằng: “Mua ngọc đến Lam Kiều – Sính nghi xin dạy bao nhiêu cho tường?”…
Giải câu 2 (trang 99 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
Em cảm nhận về hình ảnh Thúy Kiều.
Chi tiết lời giải:
Thúy Kiều ở vào tình cảnh tội nghiệp, phải bán mình, chấp nhận hi sinh tình duyên với chàng Kim:
Nỗi mình thêm tức nỗi nhà,
Thềm hoa một bước, lệ hoa mấy hàng.
- Thềm hoa một bước lệ hoa mấy hàng, Nét buồn như cúc, điệu gầy như mai. Đó là nỗi đau đớn đến tận cùng. Từ một cô gái khuê các, sống trong cảnh 'trướng gấm màn che' bỗng dưng nàng bị ném vào cuộc đời ô trọc, bầm dập.
- Trong lòng nàng lúc bấy giờ đang ngổn ngang trăm mối tơ vò: tình duyên đứt đoạn, cha và em bị đánh đập, cửa nhà tan nát thế nhưng nàng phải đánh đàn, phải làm thơ để cho Mã Giám Sinh vừa lòng, trong lòng thì lại chất chứa lo lắng vì số phận sắp tới của mình.
Giải câu 3 (trang 99 sgk Ngữ Văn 9 Tập 1):
Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du qua đoạn trích.
Chi tiết lời giải:
Đoạn trích thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc của Nguyễn Du:
- Tấm lòng cảm thương, xót xa trước thân phận nhỏ nhoi của con người, giá trị con người bị chà đạp;
- Vạch trần thực trạng xã hội đen tối, thế lực và đồng tiền lộng hành; Gián tiếp lên án thế lực phong kiến đã đẩy con người vào tình cảnh đau đớn, lên án thế lực đồng tiền bất nhân;
- Bày tỏ thái độ căm phẫn, khinh bỉ trước bọn buôn người giả dối, bất nhân.
Cấu trúc
Cấu trúc: 3 đoạn
- 10 câu đầu : Chân dung Mã Giám Sinh qua ngoại hình, hành động.
- 6 câu tiếp : Nỗi đau đớn tủi nhục của Kiều.
- 10 câu cuối : Bản chất con buôn của Mã Giám Sinh.
Nội dung chính
Phơi bày bản chất xấu xa, đê tiện của Mã Giám Sinh và lên án xã hội phong kiến, những thế lực chà đạp lên tài sắc và nhân phẩm của người phụ nữ.

4. Bài viết 'Mã Giám Sinh mua Kiều' số 5
Phần I: Tác giả
1. Hồ sơ ngắn
- Nguyễn Du (1765 – 1820), tên thật là Tố Như, hiệu Thanh Hiên.
- Cuộc đời ông đầy sóng gió, tạo nên tâm hồn sâu sắc và trải nghiệm phong phú.
2. Sự nghiệp sáng tác:
- Được đánh giá cao với cả chữ Hán và chữ Nôm.
- Mang đến tinh thần nhân đạo sâu sắc.
- Giữ giá trị nội dung và nghệ thuật ở đỉnh cao.
Phần II: Tác phẩm
1. Tổng quan
a. Vị trí đoạn trích
- Đầu phần thứ hai (“Gia biến và lưu lạc”).
- Mô tả thảm họa gia đình Thúy Kiều sau khi nàng bị vu oan và gia đình tan nát.
- Mã Giám Sinh xuất hiện, đánh dấu sự đau thương của Kiều kéo dài 15 năm.
b. Cấu trúc: 2 phần
- Phần 1: 10 câu đầu (Từ đầu đến … “giục nàng kíp ra”): Sự xuất hiện của Mã Giám Sinh.
- Phần 2: Đoạn còn lại: Hình ảnh mua bán người.
2. Phân tích chi tiết
a. Nhân vật Mã Giám Sinh
- Diện mạo và cử chỉ
- Sinh viên trường Quốc Tử Giám
- Khách ở xa
- Tên: Mã Giám Sinh
- Quê: huyện Lâm Thanh
- Tuổi: ngoại tứ tuần
- Cách ăn mặc: mày râu nhẵn nhụi, áo quần bảnh bao
- Nói năng: thô lỗ, vô lễ
- Hành động: ngồi ghế trên tót sỗ sàng
⇒ Vẻ ngoài không phù hợp, thái độ thiếu lịch sự, hỗn láo.
- Bản chất:
+ Giả dối về lai lịch, tướng mạo, tính cách
+ Con buôn, lưu manh
⇒ Sử dụng bút pháp và từ ngữ tượng hình, Mã Giám Sinh hiện lên là kẻ giả dối, vô học, mất lịch sự.
b. Hình ảnh tội nghiệp của Thúy Kiều
- Tình cảnh thảm họa của Kiều:
+ Nàng trở thành món hàng để trao đổi, mua bán.
+ Ý thức về nhân phẩm.
- Nỗi đau, thấu hiểu:
+ Buồn rầu, tủi hổ, ngại ngùng
+ Ê chề thẹn với lòng.
+ Đau đớn khi tình duyên tan vỡ.
+ Uất hận vì gia đình bị vu oan.
⇒ Tâm trạng đau khổ, xấu hổ, đan đớn.
c. Giá trị nội dung
- Phơi bày bản chất xấu xa, đê tiện của Mã Giám Sinh
- Lên án xã hội phong kiến, thế lực chà đạp tài sắc và nhân phẩm người phụ nữ. (Tố cáo sự tàn nhẫn của đồng tiền và những kẻ xấu xa chà đạp phẩm giá con người).
- Thể hiện sự cảm thông sâu sắc đối với số phận con người.
d. Giá trị nghệ thuật
- Khắc họa thành công nhân vật chính diện và phản diện
- Thể hiện sự am hiểu tâm lý nhân vật của Nguyễn Du trong tác phẩm.
Câu 1 (Trang 99 SGK) Phân tích nét ngoại hình và tính cách để làm nổi bật bản chất xấu xa của Mã Giám Sinh
Bài làm:
Ngoại hình:
Lừa dối còn được thể hiện qua cách ăn mặc: hắn thuộc loại quá niên trạc ngoại tứ tuần, thế nhưng “Mày râu nhẵn nhụi áo quần bảnh bao”
Cử chỉ, hành động, cách nói năng: Ghế trên ngồi tót sỗ sàng; Đắn đo cân sắc cân tài - ép cung cầm nguyệt thử bài quạt thơ; Cò kè bớt một thêm hai,…
Ghế trên là ghế dành cho các bậc bề trên cao tuổi. Mã Giám Sinh đi hỏi vợ là phận con cháu thế mà lại nhảy tót lên ngồi. Ngồi tót là tư thế ngồi bất nhã, đó là cách ngồi của những kẻ vô học, kém văn hóa, cách ngồi của kẻ cậy cửa, khinh người.
Mã Giám Sinh xem Kiều như một đồ vật, mà: 'Đắn đo cân sức cân tài/ Ép cung cầm nguyệt thử bài quạt thơ'. Đắn đo, cân, ép, thử... đủ thứ trò để kiểm định chất lượng của 'món hàng' như thế nào. Qua đó thể hiện bản chất keo kiệt, bủn xỉn, là tay buôn người lọc lõi và xảo trá.
Tính cách:
thể hiện bản chất con buôn, bất nhân, xem con người chỉ như một món hàng hoá có thể mua bán, thậm chí cò kè bớt xén; giả dối từ việc giới thiệu lí lịch cho đến trình bày mục đích mua Kiều: 'Rằng: 'Mua ngọc đến Lam Kiều - Sính nghi xin dạy bao nhiêu cho tường?'…
Sau khi xác định được 'món hàng' là tuyệt hảo, đáng giá nghìn vàng, hắn mới bắt đầu trả giá: 'Cò kè bớt một thêm hai/Giờ lâu ngã giá vàng ngoài bốn trăm' Đáng giá nghìn vàng - mà chỉ trả với giá vàng ngoài bốn trăm. Hắn thừa biết gia cảnh của nàng Kiều hiện tại để bắt bí với giá rẻ mạt nhất. Qau đó thể hiện bản chất keo kiệt, bủn xỉn, là tay buôn người lọc lõi và xảo trá.
Câu 2 (Trang 99 SGK) Cảm nhận về hình tượng Thúy Kiều.
Bài làm:
Thuý Kiều ở vào tình cảnh tội nghiệp, phải bán mình cứu gia đình, chấp nhận hi sinh tình duyên với chàng Kim. Cuộc đời nàng từ đây rơi vào chuỗi những bi kịch:
Nỗi mình thêm tức nỗi nhà,
Thềm hoa một bước, lệ hoa mấy hàng.
Một người con gái tài sắc tuyệt trần như Kiều trở thành một món hàng trong một cuộc mua bán. Trong lòng nàng lúc bấy giờ đang ngổn ngang trăm mối tơ vò: tình duyên đứt đoạn, cha và em bị đánh đập, cửa nhà tan nát thế nhưng nàng phải đánh đàn, phải làm thơ để cho Mã Giám Sinh vừa lòng. Trong lòng nàng lúc này chất chứa lo lắng vì số phận sắp tới của mình.
Dù không miêu tả nhiều về tâm trạng của nhân vật, nhưng chỉ qua đôi câu thơ, Nguyễn Du đã thể hiện được tâm trạng của Thuý Kiều trong một tình cảnh đáng thương, tội nghiệp.
Câu 3 (Trang 99 SGK) Tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du thể hiện qua đoạn trích
Bài làm:
Đoạn trích thể hiện tấm lòng nhân đạo sâu sắc của Nguyễn Du đối với số phận của Thúy Kiều hay cũng chính là bi kịch của người phụ nữ trong xã hội phong kiến
Tấm lòng cảm thương, xót xa trước thân phận nhỏ nhoi của con người, giá trị con người bị chà đạp, trở thành một món hàng mua vui cho kẻ quyền thế, giàu có.
Lên án thực trạng xã hội đen tối, đồng tiền có quyền lực tối cao. Đồng thời, tác giả gián tiếp lên án thế lực phong kiến đã đẩy con người vào tình cảnh đau đớn, lên án thế lực đồng tiền bất nhân.
Thể hiện thái độ căm phẫn, khinh bỉ trước bọn buôn người giả dối, bất nhân bất nghĩa.

5. Bài viết về 'Mã Giám Sinh mua Kiều' số 4
Câu 1 - Trang 99 SGK
Tìm hiểu về những đặc điểm về ngoại hình và tính cách để nổi bật bản chất xấu xa của Mã Giám Sinh.
Trả lời
Mã Giám Sinh là hình mẫu của loại người buôn lậu với tính chất giả dối, bất nhân và vì lợi nhuận.
- Lừa dối từ nguồn gốc không rõ ràng: Giới thiệu là người xa lạ (viễn cảnh) nhưng lại nói là người quê gần. Tình trạng về tuổi tác, tên tuổi cũng là một sự lừa dối, với việc cố tình trình bày mình trẻ trung (mày râu nhẵn nhụi), diện mạo như người quý tộc (áo quần bảnh bao) mặc dù trước mọi người hành xử không tôn trọng, xấu xa.
- Từ gương mặt đến cách ăn mặc không tự nhiên, lòe loẹt, trẩu tre, thời trang.
- Cử chỉ, hành động vụng trộm, thô lỗ, ngôn ngữ thô tục, không có văn hóa
+ Ngồi trên ghế tót sỗ sàng.
+ Đắn đo cân nhắc cân sức lực.
+ Ép buộc cầm nguyệt kiểm tra bài thơ quạt.
- Bản chất bất nhân, vì lợi nhuận của Mã Giám Sinh xuất hiện trong quá trình mua bán Thúy Kiều. Bất nhân trong hành động, trong cách xử lý Kiều: nhìn nàng như là một vật phẩm để bán, đánh giá bằng cả vẻ đẹp và tài năng: “Đắn đo cân sắc, cân tài'. Bất nhân trong tâm trạng lạnh lùng, vô tình trước tình cảnh của Kiều và tâm trạng tự mãn, hạnh phúc: “Tiền lưng đã sẵn việc gì chẳng xong”.
Bản chất vì lợi nhuận trong hành động không khoan nhượng, đê tiện: “Cò kè bớt một thêm hai'. Nếu trước khi chiếm “ghế trên', Mã nhanh chóng “ngồi tót” thì khi mua Kiều, hắn lại chậm rãi, tính toán cẩn thận, không “đắn đo”, không “kiểm tra tài năng” mà “cò kè”, “thêm”, “bớt”. Câu thơ: “Cò kè bớt một thêm hai” mô tả cảnh người mua người bán đưa ra, túi tiền mở ra, thắt chặt, nâng lên và đặt xuống.
=> Mã Giám Sinh lòe loẹt qua ngôn ngữ sống động của tác giả, được tả bằng bút pháp hiện thực, đầy đủ về hình dáng và tính cách. Nhân vật Mã Giám Sinh được vẽ rõ ràng, sống động, đồng thời truyền đạt thông điệp tổng quát về một nhóm người giả dối, thiếu học thức, bất nhân.
Câu 2 - Trang 99 SGK
Em cảm nhận thế nào về hình ảnh của Thuý Kiều?
Trả lời
Kiều thực sự đáng thương vì đã tự nguyện hi sinh tình cảm cho lòng hiếu khách: “liều mình tấc cỏ quyết đền ba xuân”. Nàng dùng nước mắt để chấm dứt mối quan hệ với Kim Trọng, sau đó rời bỏ mái ấm gia đình, phải đối mặt với những tình cảnh đau thương.
Thúy Kiều thương tâm khi trở thành một món hàng bán đứng và trở nên đau lòng hơn khi nhận ra giá trị nhân phẩm của mình. Là một món hàng, Kiều đau khổ, nhục nhã, cảm thấy ngượng ngùng khi bước đi “ngại ngùng”, tự trách bản thân “thẹn” trước bức tranh hoa và “mặt dày' trước gương.
Là một người ý thức về nhân phẩm, Kiều đau lòng trước thực tế đau lòng, đau lòng khi suy nghĩ về “nỗi của mình' trong mối quan hệ dang dở, đau khổ bởi “nỗi nhà” bị buộc tội oan trái. Nỗi đau bao trùm tâm hồn Kiều được thể hiện qua trạng thái đau đớn, chảy nước mắt: “Thềm hoa một bước, lệ hoa mấy hàng”.
Câu 3 - Trang 99 SGK
Tâm hồn nhân đạo của Nguyễn Du thể hiện qua đoạn văn nào?
Trả lời
- Tác giả thể hiện thái độ khinh bỉ và căm phẫn sâu sắc đối với nhóm buôn người thông qua cách tả Mã Giám Sinh với cái nhìn châm biếm, chế giễu.
+ Áo quần bảnh bao là trang phục phô trương, không tự nhiên. “Hai chữ “bảnh bao” thường chỉ dùng để mô tả trang phục của trẻ em, ít khi áp dụng cho người lớn” - (Trần Đình Sử), Sự châm biếm càng trở nên đắng khi người “trạc ngoại tứ tuần” lại cố ý làm cho mình trông trẻ trung. Hành động của Mã Giám Sinh khi gật đầu chấp nhận món hàng: “Mặn nồng một vẻ một ưa” chẳng khác gì cử chỉ đê tiện “lẩm bẩm gật đầu” của Sở Khanh sau này.
Thái độ của Nguyễn Du là một lời tố cáo về quyền lực của đồng tiền làm biến đổi nhan sắc thành hàng hóa, đánh mất nhân phẩm, khiến người bán tận hưởng niềm hạnh phúc, hài lòng. Thế lực của đồng tiền và lực lượng lưu manh, thế lực của quan lớn đã cùng nhau hủy hoại gia đình Kiều, hủy hoại cuộc sống của Kiều.
- Nguyễn Du cũng thể hiện lòng bi thương sâu sắc trước thực trạng con người bị nhục nhã, bị đè nén. Nhà thơ như làm chính mình trở thành nhân vật để bày tỏ sự đau khổ, lòng tự trách của Thúy Kiều.
Kết luận
Qua bài viết 'Mã Giám Sinh mua Kiều' trên, các em hãy ghi nhớ:
Bằng cách mô tả ngoại hình, cử chỉ và ngôn ngữ đối thoại để phác họa tính cách của nhân vật, tác giả đã phơi bày bản chất xấu xa, không tốt của Mã Giám Sinh, qua đó lên án những thế lực tàn bạo chà đạp lên sắc tài và nhân phẩm của người phụ nữ.

6. Mua Kiều: Bức Tranh Đen Trắng
Câu 1. Tạo Hình Mã Giám Sinh: Khi Lừa Dối Gặp Vô Học
a. Mã Giám Sinh như bức tranh lừa dối, vô học:
- Lừa dối thông qua xưng danh mơ hồ, hành động niên trạc ngoại tứ tuần và lời đáp vụng trộm.
- Vô học hiện rõ qua cách trả lời vụng trộm và tư thế không trang trọng khi làm lễ hỏi.
b. Sự Tàn Nhẫn và Vô Lương Tâm của Mã Giám Sinh:
- Hắn lạnh lùng trước tình cảnh gia đình đang hoạn nạn và thậm chí không chớp mắt khi Kiều hi sinh tình cảm để chuộc giải cha.
- Mã Giám Sinh chỉ là kẻ buôn người lừa dối, bủn xỉn, chẳng có lòng tốt để giữ cho 'món hàng' của mình giá trị cao.
c. Mã Giám Sinh: Kẻ Buôn Người Bản Năng:
- Hắn như chuyên gia lão luyện khi chọn lựa và kiểm tra 'món hàng', chỉ trả giá ít so với giá trị thực sự.
- Đằng sau vẻ bảnh bao là một tay buôn lươn lẹo, keo kiệt, chỉ mở miệng khi có lợi nhuận.

