Buzz
1. Bài viết 'Những điểm nổi bật của “đất vật” Bắc Giang' - mẫu số 4
I. Tổng quan về những đặc trưng của 'đất vật' Bắc Giang
Hoàn cảnh sáng tác
- Theo thông tin từ dulichbacgiang.gov.vn
Thể loại
Văn bản thông tin nhằm truyền tải các dữ liệu và kiến thức cụ thể. Đây là loại văn bản phổ biến và thiết yếu trong đời sống, bao gồm các dạng như thông báo, hướng dẫn, mô tả công việc, hợp đồng, bản tin, và nhiều loại khác. Loại văn bản này thường trình bày thông tin một cách khách quan, chính xác, không có yếu tố hư cấu. Mục tiêu là cung cấp cho người đọc cái nhìn rõ ràng và đúng đắn về chủ đề được đề cập.
Bố cục
Văn bản được chia thành hai phần:
- Phần 1 (từ đầu đến “trên thế gian này”): Giới thiệu về vật dân tộc
- Phần 2 (phần còn lại): Các quy tắc và luật lệ của hội vật
Giá trị nội dung
Văn bản này làm nổi bật các đặc điểm của hội vật Bắc Giang, giúp người đọc hiểu các quy định và luật lệ liên quan đến sới vật.
Đặc sắc nghệ thuật
- Ngôn từ phong phú
- Lối viết sinh động và cuốn hút
Chuẩn bị
Hiển thị nội dung
Đọc hiểu
* Nội dung chính: Văn bản trình bày ý nghĩa và các bước quan trọng của hội vật ở Bắc Giang, từ việc chuẩn bị, nghi lễ bái tổ, các động tác “xe đài” cho đến khi bắt đầu trận đấu.
* Trả lời câu hỏi giữa bài:
Câu 1 (trang 110 SGK Ngữ văn lớp 7 Tập 1): “Sới vật” là gì? Ý nghĩa của sới vật hình tròn đặt trước sân đình hình vuông là gì?
Trả lời:
- Sới vật là khu vực đất trống dùng để tổ chức đấu vật.
- Ý nghĩa của sới vật hình tròn đặt trước sân đình hình vuông là: Sới vật hình tròn đặt giữa sân đình hình vuông thể hiện quan niệm dân gian về sự kết hợp giữa trời (tròn) và đất (vuông). Hình tròn còn biểu tượng cho Mặt Trời và sự dương khí. Qua các trận đấu, người dân hy vọng sẽ có mùa màng bội thu, thời tiết thuận lợi.
Câu 2 (trang 110 SGK Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Chú ý những quy định của keo vật thờ
Trả lời:
- Quy định của keo vật thờ:
+ Lựa chọn đô vật: Đô vật phải là người nổi tiếng và có danh tiếng trong khu vực, có phẩm hạnh và thời gian cống hiến cho phong trào vật.
+ Nghi lễ bái tổ: Đô vật được giới thiệu trang trọng, thực hiện các nghi lễ trước khi đấu. Khi trống chầu vang lên, đô vật đứng nghiêm trang và thực hiện các nghi lễ bái tổ theo quy định.
+ Nghi thức “xe đài”: Các động tác biểu diễn như “đại bàng tung cánh, sư tử vờn cầu” hoặc các tư thế uốn lượn như “dòng sông Cầu nước chảy lơ thơ”.
+ Diễn biến keo vật thờ: Các động tác đấu vật diễn ra chậm rãi, cho phép người xem cảm nhận từng động tác như miếng bốc, miếng gồng, và các kỹ thuật khác. Trận đấu kết thúc khi cả hai đô vật đều lấm lưng trắng bụng.
Câu 3 (trang 111 SGK Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Nghi thức “xe đài” ở hội vật Bắc Giang có gì đặc sắc?
Trả lời:
- Nghi thức “xe đài” tại Bắc Giang bao gồm các tư thế như “đại bàng tung cánh, sư tử vờn cầu” hoặc các động tác uốn lượn như “dòng sông Cầu nước chảy lơ thơ”, “dòng sông Thương nước chảy đôi dòng”.
Câu 4 (trang 111 SGK Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Mục đích của keo vật thờ là gì?
Trả lời:
- Keo vật thờ nhằm giới thiệu các phương pháp tấn công và phòng thủ trong đấu vật. Đây là trận đấu khai mạc của hội vật, chỉ mang tính nghi lễ và diễn ra một cách đẹp mắt và vui vẻ.
* Trả lời câu hỏi cuối bài:
Câu 1 (trang 112 SGK Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Nhan đề Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang cho người đọc biết gì về nội dung chính được nói tới trong văn bản? Em hãy phân biệt “sới vật” và “hội vật”
Trả lời:
- Nhan đề Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang cho biết nội dung văn bản đề cập đến các đặc điểm nổi bật của hội vật ở Bắc Giang.
- Sới vật là nơi tổ chức hội vật, là khu đất trống dùng để đấu vật.
- Hội vật là lễ hội truyền thống tổ chức các trận đấu vật.
Câu 2 (trang 112 SGK Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Theo văn bản để tổ chức một hội vật, cần chuẩn bị những nghi lễ, nghi thức nào?
Trả lời:
- Để tổ chức một hội vật, cần chuẩn bị các nghi lễ và nghi thức sau:
+ Lựa chọn đô vật
+ Nghi lễ bái tổ
+ Nghi thức “xe đài”
+ Keo vật thờ
Câu 3 (trang 112 SGK Ngữ văn lớp 7 Tập 1): “Keo vật thờ” diễn ra theo trình tự như thế nào và có những quy tắc gì?
Trả lời:
- “Keo vật thờ” diễn ra theo các bước: Lựa chọn đô vật, thực hiện nghi lễ bái tổ, nghi lễ “xe đài” và sau đó là trận keo vật thờ.
- Quy định của keo vật thờ là:
+ Đô vật biểu diễn các động tác một cách nhịp nhàng và tinh tế để người xem hiểu được các kỹ thuật tấn công và phòng thủ.
+ Quy tắc của keo vật thờ yêu cầu cả hai đô vật đều phải kết thúc trận đấu với “lấm lưng trắng bụng”.
Câu 4 (trang 112 SGK Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Văn bản mang lại cho em những hiểu biết gì về hội vật? Hãy nêu một hội thi truyền thống của quê hương em hoặc các vùng miền khác có hình thức tương tự như hội vật ở Bắc Giang
Trả lời:
Văn bản cung cấp hiểu biết về quy trình chuẩn bị và các quy định của keo vật thờ, giúp hiểu thêm về đấu vật. Quê em cũng tổ chức lễ hội đấu vật gọi là hội vật ở Liễu Đôi, diễn ra trong 5 ngày vào thượng tuần tháng Giêng âm lịch. Sân đấu là một khoảng đất rộng giữa đình, các đô vật tham gia thường đóng khố và thân trần. Trước hội vật có nghi lễ rước Thánh, sau đó là màn mở đầu và đấu vật chính thức. Các đô vật tài năng thực hiện các động tác đẹp mắt và quyết liệt, người thắng sẽ nhận giải thưởng. Đây là một hoạt động văn hóa truyền thống của quê em, mang đậm bản sắc dân tộc và được gìn giữ đến ngày nay.
2. Mẫu bài soạn 'Những đặc điểm nổi bật của ‘đất vật’ Bắc Giang' - mẫu 5
I. Khám phá tác phẩm 'Những đặc điểm nổi bật trên ‘đất vật’ Bắc Giang'
- Thể loại: văn bản thông tin
- Xuất xứ:
- Nguồn từ PHÍ TRƯỜNG GIANG – dulichbacgiang.gov.vn
- Phương thức biểu đạt: Nghị luận
- Tóm tắt: Văn bản mô tả các quy định, nghi lễ của “keo vật thờ” tại hội vật Bắc Giang, cùng ý nghĩa truyền thống sâu sắc của hội vật dân tộc.
- Bố cục:
Chia văn bản thành 2 đoạn:
- Đoạn 1: Từ đầu đến “trên thế gian này”: Ý nghĩa của sới vật ở Bắc Giang
- Đoạn 2: Còn lại: Các quy định, nghi lễ, ý nghĩa của “keo vật thờ”
- Giá trị nội dung:
- Văn bản trình bày những nét đặc trưng và ý nghĩa sâu sắc của hội vật tại Bắc Giang
- Thể hiện niềm tự hào về phong tục văn hóa truyền thống đa dạng của Việt Nam
- Giá trị nghệ thuật:
- Bố cục văn bản rõ ràng, mạch lạc và dễ hiểu.
- Nội dung ngắn gọn, cô đọng.
- Ngôn từ trong sáng, giản dị.
II. Phân tích chi tiết tác phẩm 'Những đặc điểm nổi bật trên ‘đất vật’ Bắc Giang'
- Ý nghĩa của “sới vật” ở Bắc Giang:
Sới vật hình tròn đặt giữa sân đình hình vuông thể hiện quan niệm dân gian rằng vuông biểu thị cho đất, còn tròn biểu thị cho trời (trời tròn, đất vuông). Ngoài ra, hình tròn cũng là biểu tượng của Mặt Trời và dương tính, trong khi đô vật thường là nam giới, thể hiện mong muốn dương thịnh để có mùa màng bội thu, thời tiết thuận hòa.
- Các quy định, nghi lễ của “keo vật thờ”:
- Lựa chọn đô vật:
+ Đô vật cần phải là người nổi tiếng trong vùng, được công nhận về tài năng đấu vật.
+ Đồng thời, đô vật đó cần có phẩm hạnh tốt và có nhiều đóng góp cho phong trào vật tại địa phương.
- Nghi lễ bái tổ:
+ Khi hội vật bắt đầu, hai đô vật thực hiện keo vật thờ được giới thiệu một cách trang trọng với tên tuổi, thành tích và khả năng thi đấu.
+ Khi tiếng trống chầu vang lên, hai đô vật “mình trần đóng khố,” chân quỳ vai sánh, hai tay chắp sườn. Khi trống chầu điểm lần thứ ba, họ chắp tay và khom lưng “bái tổ” theo từng bước tiến và lùi.
- Nghi thức “xe đài”:
+ Nghi thức “xe đài” ở Bắc Giang gồm những tư thế “đại bàng tung cánh, sư tử vờn cầu,” hoặc hiền hòa như “dòng sông Cầu nước chảy lơ thơ”, “dòng sông Thương nước chảy đôi dòng”.
- Diễn biến keo vật thờ:
+ Các động tác trong keo vật thờ được thực hiện chậm rãi, giúp người xem cảm nhận từng nhịp thở: từ các miếng bốc, miếng gồng đến miếng mói, miếng sườn …
+ Cả hai đô vật biểu diễn nhịp nhàng và đẹp mắt, cho phép người xem hiểu được phương pháp tấn công và phòng thủ.
+ Quy định khéo léo của keo vật thờ là kết thúc với cả hai đô vật đều thua “lấm lưng trắng bụng”.
- Ý nghĩa hội vật ở Bắc Giang:
- Keo vật thờ là màn đấu mở đầu hội vật, mang tính nghi lễ và được thực hiện đẹp mắt và vui vẻ.
- Hai đô vật biểu diễn để người xem hiểu được phương pháp tấn công và phòng thủ, đồng thời thể hiện truyền thống văn hóa và tinh thần thượng võ của dân tộc.
Chuẩn bị soạn bài “Những nét đặc sắc trên ‘đất vật’ Bắc Giang”
Câu hỏi (trang 109, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Đọc trước văn bản “Những nét đặc sắc trên ‘đất vật’ Bắc Giang” và tìm hiểu thêm về hoạt động đấu vật dân tộc.
Lời giải
Đấu vật dân tộc là một trò chơi thể thao, vui khỏe thể hiện tài năng của nam giới và tinh thần thượng võ. Các trận đấu vật thường diễn ra trên sân rộng trước đình, trên bãi cỏ, gọi là “sới vật”. Các đô vật thường mặc khố màu, thân trần, đầu trần hoặc quấn khăn. Hội vật thường bắt đầu bằng lễ rước Thánh vào đúng sáng ngày đấu. Các đô vật đi vào đình làm lễ trước hương án, sau đó là màn “vật lễ” giữa các đô vật nhà để mở hội trước khi đến phần đấu vật chính thức. Giải thưởng cho các đô vật có nhiều loại, từ giải chính, giải cho từng hiệp đấu và giải chung cuộc dành cho người thắng suốt ngày hội.
Đọc hiểu bài “Những nét đặc sắc trên ‘đất vật’ Bắc Giang”
Trả lời câu hỏi giữa bài
Câu 1 (trang 110, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
“Sới vật” là gì? Ý nghĩa của sới vật hình tròn đặt trước sân đình hình vuông là gì?
Lời giải
- “Sới vật” là sàn đấu nơi diễn ra các trận đấu vật.
- Sới vật hình tròn đặt trước sân đình hình vuông mang tính biểu tượng cao, với hình tròn tượng trưng cho trời và dương tính, còn hình vuông tượng trưng cho đất và âm tính, kết hợp tạo thành trời đất, âm dương toàn vẹn. Đồng thời, các đô vật nam trên sới cũng tượng trưng cho phần dương, qua đó người dân mong dương thịnh để mùa màng bội thu.
Câu 2 (trang 111, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Nghi thức “xe đài” ở hội vật Bắc Giang có gì đặc sắc?
Lời giải
Hội vật ở mỗi vùng đều có các động tác “xe đài” đặc trưng. Tại hội vật Bắc Giang, đô vật thực hiện “xe đài” với các tư thế “đại bàng tung cánh, sư tử vờn cầu,” hoặc mềm mại như “dòng sông Cầu nước chảy lơ thơ,” “dòng sông Thương nước chảy đôi dòng”. Các tư thế này gắn bó chặt chẽ với phong tục và đặc điểm địa lý của vùng.
Câu 3 (trang 111, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Mục đích của keo vật thờ là gì?
Lời giải
Mục đích của keo vật thờ là giúp người xem hiểu được phương pháp tấn công và thủ pháp phòng ngự, từ đó biết cách phản công.
Trả lời câu hỏi cuối bài
Câu 1 (trang 112, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Nhan đề “Những nét đặc sắc trên ‘đất vật’ Bắc Giang” cho người đọc biết gì về nội dung chính của văn bản? Em hãy phân biệt “sới vật” và “hội vật”.
Lời giải
- Nhan đề “Những nét đặc sắc trên ‘đất vật’ Bắc Giang” cho người đọc biết nội dung chính của văn bản sẽ nói về hội vật tại Bắc Giang và các hoạt động đặc sắc của nó.
- Phân biệt “sới vật” và “hội vật”:
+ “Sới vật” là sàn đấu hình tròn đặt trước sân đình, nơi diễn ra các trận đấu vật.
+ “Hội vật” là một lễ hội bao gồm nghi thức như “keo vật thờ” và các trận đấu vật chính thức với sự tham gia của đông đảo khán giả.
Câu 2 (trang 112, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Theo văn bản, để tổ chức một hội vật, cần chuẩn bị và thực hiện những nghi lễ, nghi thức nào?
Lời giải
Để tổ chức một hội vật, cần chuẩn bị hai đô vật nổi tiếng trong vùng, có tài năng và đức độ để thực hiện keo vật thờ, phần nghi lễ mở đầu của hội vật.
Câu 3 (trang 112, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
“Keo vật thờ” diễn ra theo trình tự như thế nào và có những quy định gì?
Lời giải
Keo vật thờ diễn ra theo các bước sau:
+ Giới thiệu hai đô vật một cách trang trọng.
+ Trống chầu điểm lần một, hai đô vật vào tư thế quỳ vai sánh, tay chắp sườn.
+ Trống chầu điểm lần hai, hai đô vật khom lưng bái tổ, tiến ba bước rồi lùi ba bước.
+ Trống chầu điểm lần ba, hai đô vật thực hiện nghi thức xe đài với động tác đặc trưng của vùng.
+ Keo vật thờ chính thức diễn ra, hai đô vật trình diễn các miếng đánh một cách chậm rãi và nhịp nhàng.
+ Kết thúc keo vật, cả hai đô vật đều thua.
Câu 4 (trang 112, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Văn bản mang lại cho em hiểu biết gì về hội vật? Hãy nêu một hoạt động hội thi truyền thống của quê hương em hoặc các vùng miền khác có hình thức tương tự như hoạt động hội vật ở Bắc Giang.
Lời giải
- Văn bản giúp em hiểu về “sới vật” – sàn đấu của keo vật – và ý nghĩa văn hóa sâu sắc về âm dương đất trời. Bên cạnh đó, em cũng biết quy trình của “keo vật thờ” vừa có tính tâm linh kết nối với thần linh, vừa phản ánh nét đẹp văn hóa truyền thống của người dân.
- Ở vùng cao Thanh Hóa, vào dịp Tết, người dân tộc Mường, Thái tổ chức lễ hội tung còn. Đây là dịp để người dân vui chơi, giao lưu và giao duyên. Trước khi thi đấu, trọng tài thường là một cụ cao niên đặt hai quả còn lớn lên mâm để cầu cho mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu. Sau phần lễ, hai đội nam nữ sẽ mặc trang phục truyền thống và thi tung còn trên bãi cỏ rộng.
3. Bài soạn 'Những đặc sắc nổi bật trên ‘đất vật’ Bắc Giang' - mẫu 6
1. Chuẩn bị
Đọc qua văn bản 'Những đặc sắc nổi bật trên ‘đất vật’ Bắc Giang' và tìm hiểu thêm về đấu vật dân tộc.
Gợi ý:
Mỗi trận đấu vật có sự tham gia của hai vận động viên (đô vật). Khi trận đấu bắt đầu, các đô vật bước ra chào khán giả, trọng tài phất cờ để trận đấu chính thức bắt đầu. Các đô vật sẽ đứng khom lưng, tay dang rộng để dò xét đối thủ. Sau đó, họ tiến lại gần và giữ vào vai đối phương. Nếu một đô vật bị quật ngã và không thể đứng dậy, người đó sẽ thua.
2. Đọc hiểu
Câu 1. “Sới vật” là gì? Ý nghĩa của sới vật hình tròn đặt trước sân đình hình vuông là gì?
- “Sới vật” là khu vực trống rộng trước đình, trên bãi cỏ mịn, nơi tổ chức các trận đấu vật.
- Ý nghĩa của sới vật hình tròn đặt trước sân đình hình vuông: Hai hình này biểu trưng cho sự kết hợp giữa trời và đất (trời tròn, đất vuông).
Câu 2. Nghi thức “xe đài” trong hội vật Bắc Giang có những điểm nổi bật gì?
Nghi thức “xe đài” ở hội vật Bắc Giang: Thực hiện các động tác như “đại bàng vỗ cánh, sư tử vờn cầu” hoặc mềm mại và uốn lượn như “dòng sông Cầu nước chảy lơ thơ”, “dòng sông Thương nước chảy đôi dòng”.
Câu 3. Mục đích của keo vật thờ là gì?
Giới thiệu cho khán giả hiểu được các kỹ thuật tấn công và phòng thủ để từ đó có thể phản công.
3. Trả lời câu hỏi
Câu 1. Nhan đề “Những nét đặc sắc trên ‘đất vật’ Bắc Giang” tiết lộ điều gì về nội dung chính của văn bản? Em hãy phân biệt “sới vật” và “hội vật”.
- Nội dung chính của văn bản: Những đặc điểm nổi bật của đấu vật tại Bắc Giang.
- “Sới vật”: là nơi tổ chức các cuộc đấu vật; “hội vật”: là lễ hội thi đấu vật.
Câu 2. Theo văn bản, để tổ chức một hội vật, cần chuẩn bị và thực hiện các nghi lễ, nghi thức gì?
- Chọn hai đô vật thực hiện keo vật thờ.
- Mở đầu hội vật với việc giới thiệu trang trọng hai đô vật.
- Sau nghi lễ bái tổ, thực hiện nghi thức xe đài.
- Khi nghi thức xe đài kết thúc, tiến hành keo vật thờ chính thức.
Câu 3. “Keo vật thờ” diễn ra theo trình tự như thế nào và có các quy tắc gì?
- Trình tự của “keo vật thờ”: Giới thiệu đô vật, nghi lễ bái tổ, nghi thức xe đài, keo vật thờ.
- Quy tắc:
- Giới thiệu trang trọng về hai đô vật.
- Trống chầu vang lên lần đầu, đô vật vào tư thế quỳ vai sánh, tay chắp sườn.
- Trống chầu vang lên lần hai, đô vật khom lưng bái tổ và tiến ba bước rồi lùi ba bước.
- Trống chầu vang lên lần ba, đô vật thực hiện nghi thức xe đài với các động tác đặc trưng của vùng.
- Keo vật thờ chính thức diễn ra, các đô vật thể hiện các kỹ thuật một cách chậm rãi, nhịp nhàng và đẹp mắt.
- Kết thúc keo vật, cả hai đô vật đều thua.
Câu 4. Văn bản giúp em hiểu gì về hội vật? Hãy nêu một hoạt động hội thi truyền thống tại quê em hoặc các vùng miền khác tương tự như hội vật ở Bắc Giang.
- Văn bản giúp em nắm rõ những đặc sắc của hội vật tại Bắc Giang.
- Hoạt động hội thi truyền thống: Bịt mắt đập niêu, Kéo co…
4. Bài soạn 'Những điểm đặc trưng trên ‘đất vật’ Bắc Giang' - mẫu 1
Nội dung chính
Văn bản trình bày sự đặc sắc của hội vật Bắc Giang, giúp người đọc hiểu rõ các quy tắc và luật lệ của sới vật.
Chuẩn bị
(trang 109, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Đọc trước văn bản Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang và tìm hiểu thêm về hoạt động đấu vật dân tộc.
Phương pháp giải:
Tham khảo sách, báo, Internet
Lời giải chi tiết:
Đấu vật dân tộc là một trò chơi thể thao, thử thách sức mạnh của nam giới, thể hiện tinh thần võ thuật. Các trận đấu vật thường diễn ra trên sân rộng trước đình, trên bãi cỏ mịn, gọi là “sới vật”. Các đô vật thường mặc khố, thân trần, đầu trần hoặc quấn khăn. Hội thường bắt đầu bằng lễ rước Thánh vào sáng ngày đấu. Các đô vật vào đình làm lễ trước hương án, sau đó là màn “vật lễ” giữa các đô vật để mở hội, rồi mới đến màn đấu vật chính thức. Giải thưởng cho các đô vật có nhiều loại, bao gồm giải chính, giải từng hiệp đấu và giải chung cuộc dành cho người chiến thắng suốt những ngày hội.
Đọc hiểu 1
Câu 1 (trang 110, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
“Sới vật” là gì? Ý nghĩa của sới vật hình tròn đặt trước sân đình hình vuông là gì?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản từ đầu đến 'trên thế gian này'
Lời giải chi tiết:
- “Sới vật” là khoảng đất trống, sân rộng trước đình, trên bãi cỏ mịn - nơi diễn ra các cuộc đấu vật.
- Ý nghĩa của sới vật hình tròn đặt trước sân đình hình vuông là: Vuông và tròn theo quan niệm dân tộc là hai hình toàn vẹn, tượng trưng cho trời và đất (trời tròn, đất vuông).
Đọc hiểu 2
Câu 2 (trang 111, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Nghi thức “xe đài” ở hội vật Bắc Giang có gì đặc sắc?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản từ 'Sau nghi lễ bái tổ' ... 'đôi dòng'
Lời giải chi tiết:
Nghi thức “xe đài” ở hội vật Bắc Giang đặc sắc với sự đa dạng, mỗi vùng có phong cách riêng biệt:
- Miền núi thì xe đài giống như “hổ phục vồ mồi”
- Vùng đồng bằng, nơi có các làng nghề truyền thống thì xe đài uyển chuyển như người “xe tơ dệt vải”
- Vùng ven biển thì xe đài thể hiện như các động tác chèo thuyền “lúc khoan, lúc mau” như sóng “lúc hiền, lúc dữ”
- Vùng Bắc Kinh xưa và Bắc Giang hiện nay có phong cách xe đài chung là “đại bàng tung cánh, sư tử vờn cầu”; hoặc hiền hòa và uốn lượn như “dòng sông Cầu nước chảy lơ thơ”, “dòng sông Thương nước chảy đôi dòng”,...
Đọc hiểu 3
Câu 3 (trang 111, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Mục đích của keo vật thờ là gì?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ, chú ý đoạn cuối của văn bản
Lời giải chi tiết:
Mục đích của keo vật thờ là để giới thiệu cho người xem hiểu được phương pháp tấn công và thủ pháp chống đỡ để rồi phản công.
CH cuối bài 1
Câu 1 (trang 112, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Nhan đề Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang cho người đọc biết gì về nội dung chính được nói tới trong văn bản? Em hãy phân biệt “sới vật” và “hội vật”.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ nhan đề, liên hệ tới nội dung của văn bản
Lời giải chi tiết:
- Nhan đề Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang cho người đọc biết về các đặc trưng của hội vật dân tộc được trình bày trong văn bản.
- Phân biệt:
+ “Sới vật” là khoảng đất trống, sân rộng trước đình, trên bãi cỏ mịn - nơi diễn ra các cuộc đấu vật.
+ “Hội vật” là lễ hội đấu vật
CH cuối bài 2
Câu 2 (trang 112, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Theo văn bản, để tổ chức một hội vật, cần chuẩn bị và tiến hành những nghi lễ, nghi thức nào?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ phần (2) của văn bản
Lời giải chi tiết:
Để tổ chức một hội vật, cần chuẩn bị và thực hiện các nghi lễ, nghi thức sau:
- Lựa chọn hai đô thực hiện keo vật thờ
- Mở đầu hội vật, hai đô thực hiện keo vật thờ được giới thiệu rất trang trọng
- Sau nghi lễ bái tổ, hai đô thực hiện nghi thức xe đài
- Nghi thức xe đài hoàn tất, keo vật thờ diễn ra
CH cuối bài 3
Câu 3 (trang 112, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
“Keo vật thờ” diễn ra theo trình tự như thế nào và có những quy tắc gì?
Phương pháp giải:
Đọc kỹ phần (2) của văn bản
Lời giải chi tiết:
“Keo vật thờ” diễn ra theo trình tự: thời gian
- Giới thiệu hai đô
- Bái tổ
- Xe đài
- Keo vật
Quy định:
- Lựa chọn đô vật có tiếng, được đông đảo công chúng ghi nhận về tài năng đấu vật, có đức độ và cống hiến lớn lao.
- Mở đầu hai đô vật giới thiệu trang trọng
- Sau nghi lễ bái tổ, hai đô thực hiện nghi thức xe đài rồi mới bắt đầu trận đấu.
CH cuối bài 4
Câu 4 (trang 112, SGK Ngữ văn 7 tập 1)
Văn bản mang lại cho em những hiểu biết gì về hội vật? Hãy nêu một hội thi truyền thống của quê hương em hoặc các vùng miền khác có hình thức tương tự như hoạt động hội vật ở Bắc Giang.
Phương pháp giải:
Đọc kỹ văn bản
Lời giải chi tiết:
Văn bản cung cấp cho em hiểu biết về quy định và cách thức thực hiện hoạt động đấu vật. Một hoạt động hội thi truyền thống của quê hương em hoặc các vùng miền khác có hình thức tương tự như hội vật ở Bắc Giang: hội thi thổi cơm ở làng Chuông (Hà Nội).
5. Bài soạn 'Những điểm nổi bật trên “đất vật” Bắc Giang' - mẫu 2
I. Tác phẩm Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang
- Thể loại: Văn bản thông tin
- Xuất xứ: - Theo PHÍ TRƯỜNG GIANG – dulichbacgiang.gov.vn
- Phương thức biểu đạt: Nghị luận
- Tóm tắt tác phẩm Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang
Văn bản trình bày các quy định, nghi thức của “keo vật thờ” ở hội vật Bắc Giang. Ý nghĩa truyền thống sâu sắc của hội vật dân tộc.
- Bố cục tác phẩm Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang
Chia văn bản thành 2 đoạn:
- Đoạn 1: Từ đầu đến “trên thế gian này”: Ý nghĩa của sới vật ở Bắc Giang
- Đoạn 2: Còn lại: Các quy định, nghi thức, ý nghĩa của “keo vật thờ”
- Giá trị nội dung tác phẩm Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang
- Văn bản đã trình bày những nét đặc trưng riêng biệt và ý nghĩa sâu sắc của hội vật ở Bắc Giang
- Thể hiện sự tự hào về phong tục văn hóa truyền thống đa dạng của đất nước Việt Nam
- Giá trị nghệ thuật tác phẩm Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang
- Bố cục văn bản mạch lạc, rõ ràng, dễ hiểu.
- Nội dung cô đọng, ngắn gọn.
- Ngôn từ trong sáng, giản dị.
II. Tìm hiểu chi tiết tác phẩm Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang
- “Sới vật” là gì?
- “Sới vật” là khoảng đất trống, sân rộng trước đình, trên bãi cỏ mịn - nơi diễn ra các cuộc đấu vật.
- Ý nghĩa của sới vật hình tròn đặt trước sân đình hình vuông là: Vuông và tròn theo quan niệm của dân tộc ta là hai hình toàn vẹn và là biểu tượng cho trời đất (trời tròn, đất vuông).
- Nghi thức “xe đài”
Nghi thức “xe đài” ở hội vật Bắc Giang đặc sắc ở chỗ đa dạng, vùng nào có vật là ở đó có phong cách xe đài đặc trưng riêng biệt:
- Miền núi thì xe đài tựa như “hổ phục vồ mồi”
- Vùng đồng bằng, nơi có những làng nghề truyền thống thì xe đài lại rất uyển chuyển như người “xe tơ dệt vải”
- Vùng ven biển thì xe đài lại là những động tác như thể chèo thuyền “lúc khoan, lúc mau” như như làn sóng “lúc hiền, lúc dữ”
- Vùng Bắc Kinh xưa và Bắc Giang ngày nay có phong cách xe đài chung là thế “đại bàng tung cánh, sư tử vờn cầu”; hay hiền hòa và uốn lượn như “dòng sông Cầu nước chảy lơ thơ”, “dòng sông Thương nước chảy đôi dòng”,...
- Giới thiệu về “keo vật thờ”
“Keo vật thờ” diễn ra theo trình tự: thời gian
- Giới thiệu hai đô
- Bái tổ
- Xe đài
- Keo vật
Quy định:
- Lựa chọn đô vật có tiếng, được đông đảo công chúng ghi nhận về tài năng đấu vật, có đức độ và cống hiến lớn lao.
- Mở đầu hai đô vật giới thiệu trang trọng
- Sau nghi lễ bái tổ hai đô thực hiện nghi thức xe đài rồi mới bắt đầu trận đấu.
Chuẩn bị
Hiển thị nội dung
Yêu cầu (trang 109 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Đọc trước văn bản Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang và tìm hiểu thêm về hoạt động đấu vật dân tộc.
Trả lời:
Vật là một bộ môn thể thao rất được ưa chuộng trong giới nông dân Việt Nam thời xưa. Những ngày đầu của mùa Xuân thuở thanh bình hay những buổi hội hè đình đám nơi thôn dã, dân làng thường tổ chức những cuộc vui như hát quan họ, thi nấu cơm, chọi trâu, đá gà, đánh đu, kéo co, bắùn nỏ, đánh gậy trung bình tiên, đấu vật, v.v... Nhất là đấu vật, mở hội ngày Xuân mà không có thi vật thì thật là thiếu thú vị của những ngày Tết.
Trống vật nổi lên là có sức thu hút mọi người, già, trẻ, gái, trai, đủ mọi tầng lớp nô nức đến bao quanh đấu trường; người ta bình luận say sưa, chê khen rành rọt từng thế, từng miếng vật, từng keo vật từng tác phong của mỗi đô. Bộ môn vật, ngoài tính cách giải trí vui chơi, còn là một môn thể thao hữu ích, giúp thanh niên trong làng thêm cường tráng, thêm nghị lực, lòng dũng cảm, để giữ làng, giữ lúa và giữ nước. Đấu vật đã trở thành một tục lệ, một truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.
Quanh năm, cứ xong việc đồng áng, được lúc nào rảnh rỗi, trai tráng trong làng thường rủ nhau tập dượt võ thuật hay vật, họ chỉ bào lẫn nhau, ai có miếng võ nào hay, ngón vật nào độc đáo thì lại truyền dậy cho anh em cùng tập. Những ngày giáp Tết Nguyên Đán, nếu trong làng có ông thày võ, họ đến tụ tập tại nhà ông thày để luyện tập thêm; làng nào không có thì cử người đi đón thày ở lò võ, lò vật các làng lân cận về để dạy.
Đấu vật ngày xưa như một thói quen của người dân mỗi mùa Tết đến xuân về, người ta xem nó như một điểm hò hẹn, một trò chơi để vui vẻ trong những ngày rảnh rỗi mùa xuân.
Đọc hiểu
* Nội dung chính: Văn bản trình bày ý nghĩa và các khâu quan trọng của hội vật ở Bắc Giang từ khâu chuẩn bị, nghi lễ bái tổ, những động tác xe đài cho đến khi vào trận.
* Trả lời câu hỏi giữa bài:
Câu 1 (trang 110 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): “Sới vật” là gì? Ý nghĩa của sới vật hình tròn đặt trước sân đình hình vuông là gì?
Trả lời:
- Sới vật là khoảng đất trống dành làm nơi đấu vật
- Ý nghĩa của sới vật hình tròn đặt trước sân đình hình vuông là: Sới vật hình tròn được đặt giữa sân đình hình vuông thể hiện quan niệm của dân gian vuông biểu hiện cho đất, tròn biểu hiện cho trời (trời tròn, đất vuông). Mặt khác, tròn là Mặt Trời, các đô vật thường là nam, biểu hiện cho tính dương. Thông qua đấu vật người ta mong dương vượng để có “mưa thuân gió hòa, mùa màng tươi tốt, bội thu”.
Câu 2 (trang 110 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Chú ý những quy định của keo vật thờ
Trả lời:
- Những quy định của keo vật thờ:
+ Lựa chọn đô vật: để được chọn là đô vật cho keo vật thờ, đô vật phải là đô vật có tiếng trong vùng, được đông đảo công chúng ghi nhận về tài năng đấu vật. Ngoài ra, đô vật đó phải có tài năng đức độ, có bề dày thời gian cống hiến công lao cho phong trào vật trong vùng.
+ Nghi lễ bái tổ: Mở đầu hội vật, hai Đô thực hiện keo vật thờ được giới thiệu rất trang trọng về tên tuổi, địa chỉ, thành tích đã đạt được, những sở trường trong thi đấu… Khi tiếng trống chầu vang lên, hai Đô vật “mình trần đóng khố,” chân quỳ vai sánh, hai tay chắp sườn. Hiệu lệnh của trống chầu tiếp tục điểm, hai đô đứng vươn thẳng, hai tay vẫn chắp sườn nghênh diện. Tiếng trống chầu điểm lần thứ ba, họ chắp tay đồng thời khom lưng “bái tổ” theo thế 3 bước tiến lên, 3 bước lùi xuống.
+ Nghi thức “xe đài”: Nghi thức “xe đài” ở Bắc Giang đó là những tư thế “đại bàng tung cánh, sư tử vờn cầu”, hay hiền hòa và uốn lượn như “dòng sông Cầu nước chảy lơ thơ”, “dòng sông Thương nước chảy đôi dòng”.
+ Diễn biến keo vật thờ: Những miếng đánh trong keo vật thờ được thể hiện rất chậm, người xem cảm nhận được như từng nhịp thở: Đâu là miếng bốc, đâu là miếng gồng; hay bất chợt đây là miếng mói, đó là miếng sườn … Tất cả được 2 Đô biểu diễn nhịp nhàng và đẹp mắt. Cái hay của keo vật thờ chính là ở chỗ có thể giới thiệu cho người xem hiểu được phương pháp tấn công và thủ pháp chống đỡ để rồi phản công. Lệ của keo vật thờ thật là khéo léo, khi kết thúc keo vật cả 2 Đô cùng phải thua “lấm lưng trắng bụng”.
Câu 3 (trang 111 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Nghi thức “xe đài” ở hội vật Bắc Giang có gì đặc sắc?
Trả lời:
- Nghi thức “xe đài” ở Bắc Giang đó là những tư thế “đại bàng tung cánh, sư tử vờn cầu”, hay hiền hòa và uốn lượn như “dòng sông Cầu nước chảy lơ thơ”, “dòng sông Thương nước chảy đôi dòng”.
Câu 4 (trang 111 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Mục đích của keo vật thờ là gì?
Trả lời:
- 2 Đô biểu diễn nhịp nhàng và đẹp mắt nhằm giới thiệu cho người xem hiểu được phương pháp tấn công và thủ pháp chống đỡ để rồi phản công.
- Keo vật thờ là trận đấu mở đầu hội vật, chỉ mang tính nghi lễ, diễn ra đẹp mắt, vui vẻ
* Trả lời câu hỏi cuối bài:
Câu 1 (trang 112 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Nhan đề Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang cho người đọc biết gì về nội dung chính được nói tới trong văn bản? Em hãy phân biệt “sới vật” và “hội vật”
Trả lời:
- Nhan đề Những nét đặc sắc trên “đất vật” Bắc Giang cho người đọc hiểu được nội dung chính của văn bản sẽ nói tới những điểm đặc trưng, nổi bật ở hội vật nơi đây.
- Sới vật là địa điểm tổ chức hội vật, ở đây khoảng đất trống dành làm nơi đấu vật.
- Hội vật là lễ hội truyền thống của dân tộc ở lễ hội này sẽ tổ chức cuộc thi chính là đấu vật.
Câu 2 (trang 112 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Theo văn bản để tổ chức một hội vật, cần chuẩn bị tiến hành những nghi lễ, nghi thức nào?
Trả lời:
- Để tổ chức một hội vật, cần chuẩn bị tiến hành những nghi lễ, nghi thức sau:
+ Lựa chọn đô vật
+ Nghi lễ bái tổ
+ Nghi thức “xe đài”
+ Keo vật thờ
Câu 3 (trang 112 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): “Keo vật thờ” diễn ra theo trình tự như thế nào và có những quy tắc gì?
Trả lời:
- “Keo vật thờ” diễn ra theo trình tự sau: Các đô vật được lựa chọn bắt đầu nghi lễ bái tổ, nghi lễ “xe đái” và thực hiện keo vật thờ.
- Quy định của keo vật thờ là:
+ 2 Đô biểu diễn nhịp nhàng và đẹp mắt nhằm giới thiệu cho người xem hiểu được phương pháp tấn công và thủ pháp chống đỡ để rồi phản công.
+ Lệ của keo vật thờ thật là khéo léo, khi kết thúc keo vật cả 2 Đô cùng phải thua “lấm lưng trắng bụng”.
Câu 4 (trang 112 sgk Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Văn bản mang lại cho em những hiểu biết gì về hội vật ? Hãy nêu một hội thi truyền thống của quê hương em hoặc các vùng miền khác có hình thức tương tự như hội vật ở Bắc Giang
Trả lời:
- Văn bản giúp em hiểu rằng để tổ chức một lễ hội vật người ta phải trải qua rất nhiều công đoạn chuẩn bị tỉ mỉ, cẩn thận. Các hội vật được tổ chức mang ý nghĩa truyền thống văn hóa dân tộc sâu sắc, đậm đà.
- Lễ hội đua thuyền truyền thống và hội thi cá trăm sông Son
+ Lễ hội đua thuyền truyền thống và Hội thi cá trắm sông Son sẽ diễn ra tại trung tâm du lịch Phong Nha Kẻ Bàng trong 2 ngày vào khoảng cuối tháng 4 hàng năm.
+ Lễ hội đua thuyền truyền thống huyện Bố Trạch sẽ có 11 đội đua đến từ 8 xã, tham gia thi đấu ở hai nội dung: đua thuyền nam và đua thuyền nữ. Đây là hoạt động được tổ chức hàng năm nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hoá truyền thống của vùng quê huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình.
6. Phân tích 'Những điểm nổi bật của hội vật Bắc Giang' - mẫu 3
Chuẩn bị
Yêu cầu (trang 109 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 Tập 1):
- Đọc trước văn bản Những điểm nổi bật của hội vật Bắc Giang và tìm hiểu thêm về hoạt động đấu vật dân tộc.
Trả lời:
- Hoạt động đấu vật dân tộc: là một trò chơi thể thao truyền thống dành cho nam giới, thể hiện tinh thần thượng võ. Các cuộc đấu thường diễn ra trên sân rộng trước đình, trên bãi cỏ mịn, gọi là “sới vật”. Các đô vật thường mặc khố màu, thân trần hoặc quấn khăn trên đầu. Giải thưởng cho các đô vật gồm nhiều loại: giải chính, giải cho từng hiệp đấu và giải chung cuộc.
Đọc hiểu
* Nội dung chính Những điểm nổi bật của hội vật Bắc Giang: Văn bản nêu rõ ý nghĩa và các giai đoạn quan trọng của hội vật ở Bắc Giang, từ việc chuẩn bị, nghi lễ bái tổ đến các động tác xe đài và thi đấu.
* Trả lời câu hỏi giữa bài
Câu 1 (trang 110 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 Tập 1): “Sới vật” là gì? Ý nghĩa của sới vật hình tròn trước sân đình hình vuông là gì?
Trả lời:
- “Sới vật” là khu vực đất trống, sân rộng trước đình trên bãi cỏ mịn – nơi tổ chức các trận đấu vật.
- Ý nghĩa của sới vật hình tròn trước sân đình hình vuông: theo quan niệm dân gian, hình tròn và hình vuông là biểu tượng của trời và đất, thể hiện sự toàn vẹn.
Câu 2 (trang 110 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Những quy định về keo vật thờ là gì?
Trả lời:
Những quy định về keo vật thờ: đô vật phải là người nổi tiếng trong vùng, được công chúng công nhận về tài năng đấu vật. Họ cũng phải có đức độ, có thời gian cống hiến lâu dài cho phong trào đấu vật tại địa phương.
Câu 3 (trang 111 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Nghi thức “xe đài” trong hội vật Bắc Giang có đặc điểm gì nổi bật?
Trả lời:
Nghi thức “xe đài” ở hội vật Bắc Giang: bao gồm các thế “đại bàng vươn cánh, sư tử vờn cầu”; hay mềm mại, uốn lượn như “dòng sông Cầu nước chảy lơ thơ”, “dòng sông Thương nước chảy đôi dòng”.
Câu 4 (trang 111 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Mục đích của keo vật thờ là gì?
Trả lời:
Mục đích của keo vật thờ là để giới thiệu cho người xem hiểu rõ cách tấn công và các kỹ thuật phòng thủ để phản công.
* Trả lời câu hỏi cuối bài
Câu 1 (trang 112 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Nhan đề Những điểm nổi bật của hội vật Bắc Giang cho biết gì về nội dung chính trong văn bản? Hãy phân biệt “sới vật” và “hội vật”
Trả lời:
- Nhan đề Những điểm nổi bật của hội vật Bắc Giang cho biết thêm thông tin về hội vật ở Bắc Giang
- “Sới vật” là khu vực đất trống, sân rộng trước đình, trên bãi cỏ mịn – nơi diễn ra các trận đấu vật. “Hội vật” là lễ hội đấu vật.
Câu 2 (trang 112 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Để tổ chức một hội vật, cần chuẩn bị và thực hiện những nghi lễ, nghi thức nào?
Trả lời:
Để tổ chức một hội vật, cần chuẩn bị và thực hiện các nghi lễ, nghi thức sau:
- Chọn lựa hai đô vật để thực hiện keo vật thờ.
- Mở đầu hội vật với việc giới thiệu hai đô vật một cách trang trọng.
- Hai đô vật thực hiện nghi thức xe đài.
- Tiến hành keo vật thờ chính thức.
Câu 3 (trang 112 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Trình tự và quy định của “keo vật thờ” là gì?
Trả lời:
- “Keo vật thờ” diễn ra theo trình tự: giới thiệu đô vật, bái tổ, xe đài, keo vật.
- Quy định: đô vật phải là người nổi tiếng trong vùng, được công nhận về tài năng đấu vật. Họ cũng phải có đức độ và có thời gian cống hiến lâu dài cho phong trào đấu vật trong vùng.
Câu 4 (trang 112 sách giáo khoa Ngữ văn lớp 7 Tập 1): Văn bản cho em biết gì về hội vật? Nêu một hoạt động hội thi truyền thống ở quê em hoặc các vùng miền khác tương tự với hội vật ở Bắc Giang.
Trả lời:
Văn bản cung cấp thông tin về quy định và cách thức tổ chức hội vật ở Bắc Giang. Một hoạt động hội thi truyền thống tương tự là Hội thi thổi cơm ở làng Chuông (Hà Nội).
