Buzz
Trong tác phẩm 'Sống chết mặc bay' được xem là 'bông hoa đầu mùa' trong văn học ngắn Việt Nam hiện đại, nhà văn đã điểm qua nhiều giá trị mới về nội dung và nghệ thuật.
Nội dung truyện xoay quanh sự kiện vỡ đê, tập trung vào viên quan phủ. Câu chuyện được chia thành ba cảnh, diễn biến theo trình tự thời gian: Cảnh 1 là trời mưa gió, nước lũ dâng cao, đê sắp vỡ, dân chúng cố gắng giữ đê. Cảnh 2 là đám quan lại mải mê đánh tổ tôm trong đình. Cảnh 3 là đê vỡ. Tác giả thực hiện bức tranh tương phản giữa sự xa hoa của quan lại và sự cố gắng, thê thảm của dân chúng. Đồng thời, tác giả bày tỏ sự thương cảm trước nỗi đau, hoạn nạn của đồng bào.
Mở đầu tác phẩm là tình hình nguy hiểm của đê sông Nhị, được miêu tả chi tiết và sống động, thể hiện không khí căng thẳng, lo lắng của hàng trăm nghìn người cố gắng giữ đê. Tuy nhiên, ngược lại với điều đó là không khí nhàn hạ, hưởng lạc trong đình của viên quan phủ, thể hiện sự thối nát, vô trách nhiệm của giai cấp thống trị.
Câu trả lời đắng cay về sự không chấp nhận trách nhiệm của quan: 'Đang ở trong đình kia, cách đó chừng bốn năm trăm trước. Đình ấy cũng ở trên mặt đê, nhưng cao và vững chãi, dù nước to thế nào, cũng không việc gì'. Tên quan phủ thể hiện sự hời hợt, vô trách nhiệm, sống chết mặc bay, thậm chí lúc đe dọa mạng sống của dân chúng, hắn vẫn mải mê chơi bài và thể hiện sự thâm hại qua việc mỉa mai, châm biếm.
Hình ảnh của viên quan phủ được vẽ nét rõ ràng thông qua cử chỉ, lời nói và tâm trạng của nhân vật. Sự đam mê cờ bạc và tiền bạc khiến hắn mất hết lương tri, thậm chí mặc kệ nguy cơ đê vỡ. Tác giả sử dụng hình ảnh tương phản để làm nổi bật sự vô lương tâm của kẻ cầm quyền đối với cuộc sống đau khổ của nhân dân.
Đến đoạn cuối, tác giả sử dụng ngôn ngữ miêu tả và biểu cảm để diễn đạt tình cảm của mình đối với cảnh đê vỡ và lòng thương cảm trước khốn khó của nhân dân. Tác phẩm là một lời phê phán gay gắt đối với thái độ thối nát, vô nhân đạo của bọn quan lại đương thời.
7. Tài liệu tham khảo số 6
Trong truyện ngắn “Sống chết mặc bay” của Phạm Duy Tốn, tác giả tài tình miêu tả sự đối lập giữa nhân dân và quan lại khi đối mặt với nguy cơ đê vỡ. Khung cảnh hỗn loạn, nhân dân vất vả cứu đê trong khi quan phụ mẫu mải mê chơi tổ tôm ở đình. Sự độc ác, vô liêm sỉ của quan lại được thể hiện qua đoạn văn về việc ù bài cờ bạc khi đê vỡ, khiến nhân dân chìm trong nước. Câu chuyện kết thúc buồn, làm nổi bật bức tranh đau thương của cuộc sống dưới bàn tay tài năng của tác giả.
