Buzz
1. Bài tham khảo số 1
Nếu 6 câu đầu là bức tranh mùa hè trong tâm tưởng được sáng tác trong tù, cảnh đẹp đó đang say đắm lòng người, làm náo nức trái tim yêu đời, yêu cuộc sống, yêu tự do của người tù cách mạng. Đó là sản phẩm của trí tưởng tượng, của những cảm nhận tinh tế, nhạy cảm của một tâm hồn yêu đời, yêu cuộc sống, khao khát tự do. Qua đó thể hiện tình yêu quê hương, đất nước với tâm hồn trẻ trung, phóng khoáng của nhà thơ - người chiến sĩ trẻ.
'Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Ngột làm sao, chết uất thôi
Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu'.
Nhân vật trữ tình trở lại với thực tại. Đó chính là nỗi đau khổ, tâm trạng ngột ngạt uất ức vì bị giam cầm trong bốn bức tường u tối. Nhịp thơ thay đổi bất thường 6/2 (câu 8), 3/3 (câu 9), kết hợp với nhiều động từ mạnh: đạp tan phòng, chết uất thôi và nhiều từ cảm thán. Tất cả làm nổi bật được nỗi đau khổ đến tận cùng đồng thời qua đó cảm nhận được khát vọng muốn thoát khỏi cảnh tù đày u ám để trở về với cuộc sống tự do của người chiến sĩ cách mạng. Cho ta thấy cuộc vượt ngục bằng tinh thần của người chiến sĩ cộng sản thật mạnh mẽ.
Đó là cuộc vượt ngục bằng tấm lòng nhiệt tình cách mạng, sống có lí tưởng đẹp đẽ với một tinh thần bất khuất không cam chịu. Đó là cuộc vượt ngục từ bóng tối ra ánh sáng. Thân thể ở trong lao, tinh thần ở ngoài lao. Cái tôi cá nhân hòa vào cái ta của dân tộc.
2. Bài tham khảo số 3
Quay về thực tại đau thương, chỉ qua bốn câu thơ cuối, tác giả đã thể hiện tâm trạng nổi loạn, phẫn uất:
'Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Ngột làm sao, chết uất thôi
Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu'.
Khao khát vươn lên vượt lên trên tình cảnh tù ngục, muốn “đạp tan phòng”. Mùa hè trở thành sự hấp dẫn, nơi tác giả thể hiện tâm hồn. Cảm giác ngột ngạt trong tù cấm tận cùng khi nhà thơ than thở: “Ngột làm sao, chết uất thôi”.
Sự ngột ngạt không chỉ là sự chật chội của phòng giam, mà là sự phẫn uất của tác giả và mong muốn tự do, mong muốn trở về với cuộc sống hoạt động cách mạng đầy sôi nổi. Các từ như “ôi”, “thôi”, “làm sao”,... tăng cường cảm giác ngột ngạt đó.
Tiếng “Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!” như một lời nhắc nhở, tiếng kêu của tự do. Tiếng chim tu hú tuyên bố mùa hè chuyển sang mùa khác, là dấu hiệu của thời gian, đối với người chiến sĩ cộng sản, vấn đề không chỉ là việc bị giam giữ, mà là thời kỳ cách mạng đang đến gần. Do đó, thời gian đang đòi hỏi sự hành động ngay lập tức, nhưng người chiến sĩ lại bị hạn chế trong nhà lao.
Cách ngắt nhịp 6/2 hay 3/3 cũng nhấn mạnh tâm trạng nổi loạn, phẫn uất (“Mà chân muốn đạp tan phòng/ hè ôi”, “Ngột làm sao/ chết uất thôi”). Tiếng chim tu hú một mặt báo hiệu sự chuyển dịch của thời gian, mặt khác làm thúc đẩy, thúc giục người thanh niên cách mạng đang bị giam hãm trong nhà lao phải nhanh chóng thoát khỏi đó để tham gia vào phong trào, để cùng với nhân dân chiến đấu cho tự do, độc lập.
Nếu tiếng chim ở đoạn đầu bài thơ là tiếng chim thông báo thay đổi mùa, thì tiếng chim ở cuối bài là tiếng gọi tự do.
3. Bài tham khảo số 2
Cuối bài Khi con tu hú, bốn câu thơ cuối không chỉ là sự nhớ về mùa hè mà còn là biểu tượng của sự uất hận nổi loạn. Năng động, mời gọi, thôi thúc đổ dồn vào những góc khuất tăm tối của ngục tù, tràn ngập trong tâm hồn của người cộng sản trẻ, biến thành mong muốn hành động: “muốn đạp tan phòng”.
'Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Ngột làm sao, chết uất thôi
Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu'.
Mùa hè đã qua đi, âm thanh 'dậy bên lòng” đã thôi thúc, giục giã: 'muốn đạp tan phòng' những góc nhỏ chật chội. Không chịu đựng nổi cuộc sống trong ngục tù! Lòng uất hận nổi lên muốn phá vỡ chốn giam cầm chật chội và ngột ngạt. Câu thơ 'Ngột làm sao / chết uất thôi' với nhịp 3/3, cảm xúc như đè nén bỗng trào lên thể hiện tinh thần kiên cường. Quyết sống vì tự do! Quyết chết vì tự do! Bắt đầu bài thơ là tiếng chim tu hú 'gọi bầy', kết thúc bài thơ là tiếng chim tu hú ''ngoài trời cứ kêu'. Tiếng chim không chỉ gợi lên ký ức, mà còn là động viên, thúc đẩy lên đường chiến đấu.
Bài thơ khép lại nhưng âm thanh tu hú vẫn “cứ kêu”, không ngừng kêu...
Bài thơ là bức tranh tâm hồn của người cộng sản trẻ. Chiến sĩ thép không chỉ mang trong mình một thế giới nội tâm phong phú, hồi hộp với nhịp sống, gắn bó mật thiết với quê hương xanh biếc, mà còn chứa đựng niềm khao khát tự do nồng cháy.'Khi con tu hú' là bản hòa nhạc tinh tế, là tiếng gọi đàn, hướng về quê hương và bầu trời tự do với tất cả tình yêu và khát khao hồi sinh. Bài thơ là hình ảnh rõ nét về tâm hồn của thanh niên cộng sản Tố Hữu thời kỳ ấy, để ta kính trọng và tin yêu.
4. Bài tham khảo số 5
Tố Hữu, chiến sĩ trẻ 19 tuổi, bị giam giữ trong nhà lao vì hoạt động cách mạng. Ôm ấp lý tưởng cộng sản, ông nghe tiếng chim tu hú báo hiệu mùa hè đến và sáng tạo nên bài thơ này trong tù.
Mùa hè sống động, tràn ngập niềm vui, nhưng người trẻ này lại bị giam cầm giữa bốn bức tường tối tăm, ngột ngạt, cách ly với thế giới bên ngoài. Tiếng chim tu hú đánh thức niềm khao khát, bản năng sôi nổi trong tâm hồn người cộng sản trẻ. Từ tiếng chim tu hú, Tố Hữu hồi tưởng đến cuộc sống tự do, nồng ấm của mùa hè ở ngoại ô.
Khi con tu hú gọi bầy
Lúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần
Vườn râm dậy tiếng ve ngân
Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào
Trời xanh càng rộng càng cao
Đôi con diều sáo lộn nhào từng không.
Có người cho rằng khổ thơ dẫn trên là một bức tranh phong cảnh, tận hưởng vẻ đẹp tinh tế trong tập thơ Từ ấy, trong cả thơ Tố Hữu. Thực tế, cảnh mùa hè được tả sống động, hồn nhiên. Mỗi chi tiết đều rực rỡ, đang phát triển. Tiếng ve “dậy”, nắng vàng “đầy” sân. Bầu trời rộng lớn, chiều cao tự do. Diều sáo “lộn nhào tầng không”.
Tiếng chim tu hú như là bản nhạc mở đầu. Từ đây, mùa hè tràn ngập sức sống, say đắm. Thực tế, đây không phải là bức tranh mùa hè dồn vào một khung hình. Hai câu đầu giống như một bức tranh, còn ba câu sau là những bức tranh riêng biệt. Đây không chỉ là tranh mà còn là sự tưởng tượng, hình dung theo tâm trạng. Tác phẩm này không chỉ là cảnh mùa hè mà còn là cảm xúc, tình thần của người trẻ tuổi.
Câu thơ cuối cùng: “Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu” như là tiếng đời, cuộc sống cách mạng. Tâm trạng này là tâm trạng của một chiến sĩ trẻ “say mùi hương chân lí”.
5. Bài tham khảo số 4
Tố Hữu, nhà thơ tượng trưng cho lí tưởng cộng sản, tạo ra những bức tranh lãng mạn về cách mạng trong thơ ông. Tâm trạng của chiến sĩ cách mạng trong bài Khi con tu hú là ví dụ tiêu biểu cho phong cách này.
Nhan đề của bài thơ chỉ là một đoạn thời gian (vẫn chưa đầy đủ). Tên của bài thơ là một dấu hiệu vừa là thời điểm nở rộ của thiên nhiên và vừa là khao khát hoạt động của con người.
Tóm tắt nội dung bài thơ: Khi con tu hú kêu gọi bầy đàn (cũng là khi mùa hè đang đến), tâm trạng của người tù cách mạng trở nên ngột ngạt hơn, cô đơn trong tù giam, nhưng cũng càng khao khát được sống tự do bay bổng ở ngoại ô.
Âm thanh của con tu hú ảnh hưởng mạnh mẽ đến tâm hồn của nhà thơ, vì nó là dấu hiệu của mùa hè rực rỡ sắp đến. Đồng thời, nó cũng là biểu tượng của sự tự do và bay bổng.
Khi con tu hú kêu bầy
Lúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần.
Không chỉ là tiếng chim đơn lẻ, mà là tiếng chim 'kêu bầy', là tiếng báo tin vui. Nghe tiếng tu hú, nhà thơ biết rằng 'lúa chiêm đã chín, trái cây đang ngọt dần'. Nhưng không chỉ vậy. Tiếng chim kích thích một thế giới đầy âm thanh, màu sắc và hình ảnh:
Vườn râm dậy tiếng ve ngân
Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào
Trời xanh càng rộng càng cao
Đôi con diều sáo lộn nhào từng không.
Đây là sắc màu, âm thanh của cuộc sống hàng ngày. Màu vàng của ngô, màu hồng của nắng nổi bật trên nền xanh của đất trời, kết hợp với tiếng ve ngân và hình ảnh 'Đôi con diều sáo lộn nhào từng không'. Không gian tràn ngập sự sống, đang phát triển, tràn đầy sinh lực.
Đọc kỹ những dòng thơ, ta phát hiện nhiều điều kì lạ. Các sự kiện không chỉ được mô tả ở trạng thái bình thường mà còn được làm nổi bật, đưa lên đến mức cao nhất có thể. 'Hạt bắp vàng' không chỉ là 'hạt bắp mà là 'bắp rây vàng hạt', nắng không chỉ là 'nắng' mà là 'nắng đào', màu sắc lộng lẫy nhất. Trời xanh không chỉ 'rộng' mà còn 'cao', tầm nhìn được mở rộng ra vô tận. Tiếng ve không chỉ 'ngân' mà còn 'dậy', sự kết hợp giữa hai từ này làm cho tiếng ve rất sống động. Cảnh đẹp đang diễn ra trước mắt nhưng chỉ qua tưởng tượng, kí ức và đặc biệt là tình yêu và khao khát mãnh liệt, tất cả được thể hiện một cách sôi động.
Trong phòng tù, màu ngô lúa hay màu nắng, màu trời xanh trở nên vô cùng quý giá. Những màu sắc và âm thanh bình thường trở nên lung linh, huyền bí, rực rỡ hơn bao giờ hết. Đoạn thơ này phản ánh tình yêu sâu sắc của nhà thơ đối với cuộc sống và quê hương.
Mộng tưởng càng tươi đẹp thì hiện thực lại càng đắng chát.
Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Ngột làm sao, chết uất thôi
Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!
Hiện tượng kết nối giữa hai đoạn thơ này có vẻ không chặt chẽ và bốn câu thơ không liên tục. Khi nhìn ra bên ngoài, nhà thơ tả cảnh vật nhưng khi hướng về bên trong lại tả tâm trạng. Thực ra, sự kết nối ấy là sự thông minh và tinh tế. Mối liên kết ấy chính là tiếng chim tu hú. Tiếng chim kêu gọi mạnh mẽ làm mở ra một thế giới rộng lớn và sống động. Nhưng thế giới ấy càng lớn, đẹp đẽ, nhưng cảm giác ngột ngạt và khao khát của người tù (đã bị tách biệt khỏi thế giới ấy) lại càng trở nên mạnh mẽ.
Tiếng chim tu hú xuất hiện ở đầu và cuối bài thơ không chỉ biểu tượng cho tiếng gọi thiết tha của tự do, cuộc sống ngoài kia đầy mê hoặc với người tù, mà tâm trạng của họ khi nghe tiếng tu hú còn đầy biến động. Ở câu thơ đầu, tiếng tu hú gợi lên hình ảnh cuộc sống tràn đầy mùi hương, thú vị, từ đó sinh ra khao khát về cuộc sống tự do. Nhưng, đến câu cuối, tiếng chim lại khiến người tù cảm thấy bực tức, đau khổ vì không thể thoát khỏi cảnh tù đày.
Bài thơ ấn tượng ở những hình ảnh gần gũi, giản dị nhưng tràn đầy sức hút, ở sự linh hoạt, tự nhiên của thể thơ lục bát và đặc biệt là ở những cảm xúc chân thành, sâu sắc, làm nổi bật nguồn sống của người cộng sản.
6. Bài tham khảo số 7
Bốn dòng thơ cuối rõ nét vẽ lên tâm trạng đau khổ, uất ức của người tù Cách mạng. Không biểu hiện sự bi quan, chán nản, nhưng đầy biểu hiện lòng mạnh mẽ không chịu khuất phục. Nhà thơ chứng kiến vẻ đẹp của mùa hè bằng tinh thần mạnh mẽ, tình yêu quê hương sâu sắc và niềm khao khát cuộc sống tự do 'Ta nghe hè dậy bên lòng'. Nhịp thơ ổn định đến câu 8 và 9 bất ngờ bị ngắt 6/2, 3/3. Từ ngữ và hình ảnh tươi sáng đột nhiên trở nên mạnh mẽ, mãnh liệt: đập tan phòng, chết uất, ngột...
Tất cả nhằm mô tả tâm trạng u uất, ngột ngạt, bực bội và khát khao sống, khát khao tự do. Bài thơ mở đầu với tiếng chim tu hú và kết thúc cũng với tiếng chim tu hú. Mỗi kêu gọi có lẽ là một tín hiệu về cuộc sống tự do và số phận tù tội?. Tiếng chim tu hú ở đầu bài là tiếng gọi của mùa hè náo nhiệt, hân hoan. Tiếng chim tu hú ở câu thơ cuối cùng là tiếng kêu như đang đốt cháy, làm thức tỉnh khao khát tự do, thúc đẩy tâm hồn. Bài thơ kết thúc bằng cách mở cánh cửa cho tiếng chim tu hú vang lên 'như hối thúc những hành động sắp tới'.
7. Bài tham khảo số 6
Tình cảm sâu sắc của nhà thơ đối với cuộc sống và thiên nhiên. Nhưng mọng tưởng đẹp đẽ bấy nhiêu, thực tế đối với tác giả lại càng khắc nghiệt bấy nhiêu.
“Ta nghe hè dậy bên lòng
Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!”
Bài thơ “Khi con tu hú” ra đời trong bối cảnh tác giả đang ẩn mình trong nhà tù, dường như những bức tường kín đáo xung quanh không thể ngăn cản nhà thơ lắng nghe và tưởng tượng về thế giới bên ngoài. Tuy nhiên, khi tâm hồn mở ra, tiếng chim ở bên ngoài không gian rộng lớn đó càng trở nên quấn lấy, làm cho người tù cảm thấy cô lập, ngột ngạt, muốn “đập tan phòng”.
“Ngột làm sao, chết uất thôiCon chim tu hú ngoài trời cứ kêu!”
Thấy rõ rằng, dù ở đầu hay cuối bài thơ, tiếng chim tu hú vẫn là biểu tượng cho tiếng gọi mãnh liệt của cuộc sống tự do, nó đầy ám ảnh đối với người tù cộng sản. Nhưng ở từng khoảnh khắc khác nhau, tâm trạng của người tù khi nghe tiếng chim cũng biến đổi, ở đầu bài thơ, khi nghe tiếng chim, người tù hào hứng khao khát cuộc sống tự do, bay bổng. Nhưng tiếng chim tu hú cuối bài thơ lại khiến người tù cảm thấy ngột ngạt, bực tức, khó chấp nhận, chìm đắm trong nỗi đau vì chưa thoát khỏi tình cảnh tù đày, giam cầm “chết uất thôi”. Bên ngoài, tiếng chim tu hú vẫn tiếp tục vang lên, niềm oán giận trong tâm trí tác giả vẫn tiếp diễn.
Như vậy, chỉ trong bốn câu thơ cuối cùng của bài “Khi con tu hú”, nhà thơ Tố Hữu đã thể hiện một nguồn sống sôi động của người tù cộng sản. Những câu thơ gần gũi, giản dị với cảm xúc chân thành, sâu lắng đã tạo nên hình ảnh rõ nét về người tù cộng sản Tố Hữu.
