Top 7 Điều quan trọng và cách phòng tránh virus Zika

Theo một số chuyên gia, triệu chứng nhiễm virus Zika có nhiều điểm tương đồng với triệu chứng sốt xuất huyết Dengue. Để phân biệt, bạn có thể nhận biết qua mức sốt, với virus Zika thường không cao, tối đa là 38oC. Hầu hết trường hợp, người nhiễm virus Zika có thể hồi phục hoàn toàn và các triệu chứng giảm sau 7 - 12 ngày. Tuy nhiên, trong trường hợp nghiêm trọng, cần điều trị tại bệnh viện do xuất hiện rối loạn thần kinh và tự miễn bệnh.

Một số người nhiễm virus Zika không có triệu chứng rõ ràng, nhưng cần chú ý đến các dấu hiệu phổ biến như sốt nhẹ, mệt mỏi, phát ban, đau các khớp nhỏ ở bàn tay và chân. Các dấu hiệu khác có thể bao gồm viêm kết mạc, đau cơ, nhức đầu, đau hố mắt và suy nhược. Một số ít người có thể gặp buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy, loét niêm mạc hoặc ngứa.

Hầu hết những người nhiễm Zika thường không có triệu chứng hoặc chỉ có những triệu chứng nhẹ như sốt nhẹ từ 37.8 - 38.5 độ C, đau đầu, phát ban, ngứa, và mệt mỏi. Một số người có thể gặp viêm kết mạc mắt và đau xương khớp (thường là khớp nhỏ ở tay chân). Các triệu chứng Zika ở bà bầu không khác biệt so với người khác. Bệnh không có thuốc điều trị đặc hiệu, người bệnh chỉ cần nghỉ ngơi, uống nhiều nước, và thuốc hạ sốt, giảm đau Paracetamol nếu cần. Những triệu chứng này thường tự giảm đi sau khoảng 2-7 ngày.

3. Cách virus Zika lây lan

Virus Zika được phát hiện lần đầu tiên trên một loài khỉ ở Uganda năm 1947, và tên của virus lấy theo khu rừng Zika - nơi phát hiện đầu tiên. Virus chủ yếu lây lan khi bị muỗi đốt. Loại muỗi chủ yếu truyền bệnh là Aedes Aegypti (muỗi vằn). Khi muỗi hút máu người nhiễm virus Zika, virus có thể truyền sang người khác qua vết đốt. Phụ nữ mang thai có thể truyền virus Zika sang thai nhi. Virus cũng có thể truyền qua đường tình dục và được phát hiện trong tinh dịch. Hiện vẫn chưa có báo cáo về truyền bệnh qua sữa mẹ hoặc qua đường truyền máu.

4. Cần xét nghiệm virus Zika cho trẻ sơ sinh?

Phụ nữ mang thai cần đặc biệt chú ý trong 3 tháng đầu thai kỳ khi virus Zika có nguy cơ ảnh hưởng cao. Trẻ sơ sinh cần xét nghiệm virus Zika nếu mẹ từng ở hoặc thăm vùng dịch, bởi nhiễm virus có thể gây suy giảm thị lực và thính lực cùng nhiều dấu hiệu khác. Hiện chưa có thuốc điều trị hoặc vắc xin đặc trị cho virus Zika, nên các biện pháp phòng tránh muỗi cực kỳ quan trọng cho phụ nữ mang thai và những người sống tại khu vực có dịch.

5. Hậu quả của nhiễm virut Zika

Nhiễm virus Zika dường như chủ yếu lây sang người qua vết cắn của muỗi nhiễm bệnh, đặc biệt là muỗi Aedes aegypti và Aedes albopictus. Phụ nữ cũng có thể truyền virus Zika cho thai nhi hoặc khi sinh nở. Mặc dù thường nhẹ và không phổ biến, virus Zika vẫn gây ra những biến chứng nghiêm trọng, đe dọa sức khỏe cộng đồng. Theo Trung tâm Kiểm soát và Ngăn ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), virus Zika thường được biết đến là loại virus gây tật đầu nhỏ ở trẻ sơ sinh khi phụ nữ mang thai nhiễm bệnh. Đây là dị tật bẩm sinh ở em bé có kích thước đầu nhỏ hơn so với nhiều trẻ em cùng giới tính và tuổi.

Căn bệnh này ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh, nói năng, vận động và tăng trưởng. Virus Zika cũng gây ra nhiều vấn đề khuyết tật khác ở trẻ sơ sinh, như vấn đề về mắt, mất thính giác, chậm phát triển. Ngoài ra, nó có thể gây hội chứng Guillain-Barré, một tổn thương thần kinh có thể dẫn đến tình trạng liệt. Đây là lý do WHO xem xét Zika như một mối quan ngại với cộng đồng, không chỉ vì tốc độ lây lan mà còn vì những biến chứng nguy hiểm của nó.

Hiện nay chưa có loại thuốc điều trị cụ thể cho bệnh do virus Zika gây ra. Các triệu chứng thường không quá nặng nề, vì vậy, bệnh nhân thường chỉ cần nghỉ ngơi, bồi dưỡng cơ thể và sự chăm sóc hỗ trợ. Người bệnh cần cẩn thận khi sử dụng Aspirin hoặc corticoid trước khi loại trừ được sốt xuất huyết Dengue. Hãy lưu ý theo dõi các biểu hiện như sự yếu đuối, liệt cơ sau khi bị bệnh để phát hiện và xử lý sớm hội chứng Guillain-Barré nếu có.

Nếu bạn có bất kỳ dấu hiệu hoặc triệu chứng nào, hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ vì mỗi người có cơ địa khác nhau. Vì vậy, hãy thảo luận với bác sĩ để chọn phương án thích hợp nhất. Một số cách tại nhà có thể giúp giảm các triệu chứng bao gồm nghỉ ngơi đầy đủ, uống nhiều nước để tránh mất nước, sử dụng thuốc giảm đau như paracetamol hoặc ibuprofen để giảm đau và sốt. Hãy tránh sử dụng bất kỳ loại thuốc aspirin hoặc thuốc chống viêm không steroid mà không có chỉ định của bác sĩ.

Biện pháp quan trọng nhất là hạn chế di chuyển tới các vùng có dịch Zika. Người sống trong khu vực có dịch hoặc đi/đến/về từ vùng dịch cần tự giác theo dõi sức khỏe. Nếu xuất hiện các triệu chứng, hãy đến cơ sở y tế để kiểm tra và tư vấn. Sử dụng bao cao su khi quan hệ tình dục hoặc tránh quan hệ trong ít nhất 28 ngày để ngăn chặn lây nhiễm qua đường tình dục. Virus Zika chủ yếu lây truyền qua muỗi, vì vậy việc tránh muỗi là cách hiệu quả nhất để ngăn chặn bệnh.

Biện pháp phòng chống muỗi bao gồm mặc quần áo dài, màu sáng, tránh mỹ phẩm có mùi, sử dụng kem chống muỗi, đeo màn khi đi ngủ, và loại bỏ môi trường sống của muỗi. Cách ly trẻ em khỏi nơi ẩm, sử dụng các phương tiện diệt muỗi, xịt chống muỗi theo hướng dẫn, và giữ vệ sinh môi trường để ngăn muỗi đẻ trứng. Loại bỏ nước đọng và vật dụng chứa nước để ngăn chặn sự phát triển của muỗi.