1. Đại Dịch COVID-19
COVID – 19 là tên viết tắt của Bệnh Coronavirus 2019 - một đại dịch truyền nhiễm do virus SARS-CoV-2 gây ra, gây ra viêm đường hô hấp cấp ở con người và có khả năng lây lan từ người sang người.
Việt Nam ghi nhận ca đầu tiên vào ngày 23 tháng 1 năm 2020, với hai trường hợp ở Thành phố Hồ Chí Minh, đều là những người từ thành phố Vũ Hán, tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc. Tính đến tháng 3 năm 2020, đại dịch này có hai giai đoạn lây nhiễm chính, với 22 ngày không có thêm ca nhiễm mới trên toàn quốc.
Từ ngày 6 tháng 3, Việt Nam bắt đầu ghi nhận nhiều ca mới hàng ngày, đa phần là những người từ các vùng có dịch trên thế giới. Sự lây lan trong cộng đồng cũng đang diễn ra. Cho đến ngày 4 tháng 4, Việt Nam ghi nhận tổng cộng 240 ca nhiễm, trong đó có 90 bệnh nhân đã xuất viện và không có trường hợp tử vong nào được ghi nhận.
Đại dịch ảnh hưởng đến xã hội và kinh tế, với nhiều biện pháp kiểm soát như hạn chế tự do di chuyển. Trong năm 2020, Việt Nam kiểm soát tốt dịch bệnh với tổng số 35 ca tử vong. Tuy nhiên, đến năm 2021, tình hình trở nên nghiêm trọng hơn với số ca mắc và tử vong tăng đột biến. Đại dịch lan rộng trên toàn bộ 63 tỉnh, thành phố Việt Nam. TP Hồ Chí Minh là nơi có nhiều ca nhiễm nhất, với 480.104 ca và 18.375 ca tử vong (đến ngày 7/12/2021). Bắc Kạn là nơi ít nhiễm nhất, với 29 ca mắc COVID-19, không có ca tử vong.
Các triệu chứng của COVID – 19:
- Các triệu chứng phổ biến: sốt, ho, mệt mỏi, mất vị giác hoặc khứu giác
- Các triệu chứng ít phổ biến: đau họng, đau đầu, đau nhức, tiêu chảy, da nổi mẩn hoặc ngón tay và ngón chân tấy đỏ hoặc tím tái, mắt đỏ hoặc ngứa.
Các biện pháp phòng ngừa COVID – 19:
- Hạn chế tiếp xúc trực tiếp với người bị bệnh hô hấp cấp tính
- Người có triệu chứng sốt, ho, khó thở không nên đi du lịch hoặc đến những nơi đông người
- Rửa tay thường xuyên với xà phòng và nước sạch ít nhất 30 giây
- Chỉ sử dụng thực phẩm đã nấu chín.
- Giữ ấm cơ thể, tăng cường sức khỏe qua chế độ ăn uống, nghỉ ngơi, hoạt động hợp lý, tập thể dục.
- Nếu có dấu hiệu sốt, ho, khó thở, đeo khẩu trang và thông báo ngay cho cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị kịp thời.


2. Bệnh Phong
Bệnh phong, còn được biết đến với tên gọi bệnh hủi, cùi hay bệnh Hansen, là một căn bệnh nhiễm trùng lâu đời. Nó gây tổn thương ngoại biên và suy kiệt cơ thể, làm hủy hoại bề ngoài. Bệnh lây truyền thông qua tiếp xúc gần với chất nhầy khi người bệnh hắt hơi hoặc ho.
Tại Việt Nam, bệnh phong đã cướp đi sinh mạng của rất nhiều người. Những người mắc bệnh thường phải đối mặt với sự xa lánh và đối xử không công bằng từ cộng đồng.
Cách điều trị bệnh phong:
- Các loại thuốc như Dapsone, Rifampin, Clofazimine, Ethionamide, Aspirin, Thalidomide, và Prednisone được sử dụng để kiểm soát và giảm viêm.
- Quan trọng là đến bác sĩ hoặc các trung tâm chuyên khoa ngay khi bạn nghi ngờ mình đã tiếp xúc với vi trùng gây bệnh phong.
Cách phòng tránh bệnh phong:
- Tránh tiếp xúc trực tiếp với dịch mũi, miệng của người mắc bệnh.
- Rửa tay thường xuyên và gründlich sau khi chăm sóc và tiếp xúc với bệnh nhân.
- Hiểu rõ về nguyên nhân, triệu chứng và diễn biến của bệnh.


3. SARS-CoV-2
Viêm đường hô hấp cấp tính nặng (SARS-CoV-2), thường được gọi là COVID-19, là một bệnh truyền nhiễm gây ra bởi loại virus SARS-CoV-2. Bùng phát từ tháng 11 năm 2002 đến tháng 7 năm 2003, dịch SARS-CoV-2 lan tỏa và gần như trở thành đại dịch với 8422 trường hợp và 916 người tử vong trên toàn thế giới (tỉ lệ tử vong 10,9%) theo Tổ chức Y tế Thế giới.
Ở Việt Nam, dịch SARS-CoV-2 đã lây nhiễm cho 44 y tá, bác sĩ tại Bệnh viện Việt Pháp, với 6 người chết (trong và ngoài nước). Cả bệnh nhân Johnny Cheng và bác sĩ Carlo Ubani cũng đã tử vong. Bệnh viện Việt Pháp đã phải đóng cửa và tiến hành khử trùng trong gần nửa năm.
- Nguồn lây: Những người bệnh và những người tiếp xúc trực tiếp với họ (nhân viên y tế, người nhà chăm sóc).
Loại virus SARS-CoV-2 có khả năng lây truyền qua 3 con đường:
- Tiếp xúc với các dịch tiết từ đường hô hấp chứa virus bám vào bề mặt môi trường.
- Lây qua giọt bắn khi người bệnh hoặc hắt hơi phát tán dịch tiết chứa virus trong khoảng cách dưới 1 m.
- Lây qua không khí khi những người bệnh thực hiện các thủ thuật đường hô hấp như phun khí dung, hút đàm nhầy, thở máy,...
Các nhà nghiên cứu Mỹ đã thành công trong việc phát triển vắc xin phòng virus SARS-CoV-2 cho khỉ, một bước quan trọng để chống lại đại dịch.


4. Cúm H1N1
Bệnh cúm A H1N1 do vi rút cúm A H1N1 gây ra, xuất hiện vào năm 2009 và được biết đến với biệt danh 'cúm lợn'. Bùng phát mạnh mẽ vào những tháng cuối năm 2009, gây nên hàng nghìn ca nhiễm và nhiều người tử vong.
Ở Việt Nam, ca bệnh đầu tiên được ghi nhận vào ngày 26/5/2009. Virus cúm A H1N1 lây lan dễ dàng qua đường không khí khi người bệnh hoặc hắt hơi, cũng như qua tiếp xúc với các bề mặt nhiễm virus. Việc sử dụng chung đồ dùng cũng là nguyên nhân lây nhiễm.
Đặc điểm của dịch bệnh cúm A H1N1:
- Virus lây truyền nhanh chóng qua đường không khí và tiếp xúc với các bề mặt.
- Nguy cơ nhiễm virus tăng khi chia sẻ đồ dùng cá nhân với người bệnh.
- Vi rút có khả năng biến đổi, tạo ra các chủng mới gây khó khăn trong việc kiểm soát.
Phòng tránh cúm A H1N1:
- Rửa tay thường xuyên và tránh chạm tay vào mắt, mũi, miệng.
- Đeo khẩu trang khi tiếp xúc gần với người bệnh hoặc ở những khu vực có dịch.
- Sử dụng dung dịch sát khuẩn và thực hiện vệ sinh cá nhân đúng cách.
- Giữ ấm cơ thể, duy trì lối sống lành mạnh để tăng cường sức đề kháng.


5. HIV/AIDS
Loại bệnh kỳ diệu HIV/AIDS vẫn là mối đe dọa y tế lớn trên khắp thế giới, đặt ra nguy cơ trực tiếp đến sức khỏe và sự sống còn của con người. Mặc dù đã có những nỗ lực đáng kể, nhưng đại dịch này vẫn chưa thể được kiểm soát. Kể từ khi xuất hiện trong những năm 80, đại dịch HIV/AIDS đã lấy đi sinh mạng của hơn 35 triệu người trên toàn thế giới.
Chỉ trong 9 tháng đầu năm 2019, Việt Nam đã ghi nhận gần 7.800 trường hợp mới nhiễm HIV, với gần 3.000 bệnh nhân chuyển sang giai đoạn AIDS và hơn 1.400 trường hợp tử vong. Ước tính cho đến nay, có khoảng hơn 211.000 người nhiễm HIV tại Việt Nam.
- Nguồn lây nhiễm của HIV/AIDS: Máu, Quan hệ tình dục, Truyền từ mẹ sang con
Để đạt được mục tiêu ngăn chặn và đối phó với đại dịch HIV/AIDS, ngành y tế Việt Nam đã mở rộng và đa dạng hóa các dịch vụ xét nghiệm HIV, phát hiện gần 10.000 trường hợp mới thông qua các phương tiện xét nghiệm đa dạng như: xét nghiệm tại các cơ sở y tế, xét nghiệm cộng đồng, tự xét nghiệm và sử dụng phương pháp mới để phát hiện sớm nhiễm HIV. Việc điều trị bằng kháng retrovirus cũng giúp kéo dài tuổi thọ trung bình của bệnh nhân lên hơn 5 năm.


6. Cơn bão đậu mùa
Đậu mùa là một bệnh truyền nhiễm đặc biệt cho con người, gây ra bởi hai loại virus Variola major và Variola minor. Loại V major gây tử vong ở khoảng 30-35% bệnh nhân, trong khi V minor chỉ giết chết khoảng 1% bệnh nhân. Hậu quả thường là những vết sẹo trên da, có thể gây mù nếu vi khuẩn làm tổn thương giác mạc. Ngoài ra, nam giới còn có thể gặp vấn đề về hiệu suất sinh sản do bệnh.
Trong lịch sử Việt Nam, có nhiều kỳ dịch đậu mùa gây mất mát lớn. Có những nhân vật nổi tiếng như Hoàng tử Cảnh, con trai lớn của vua Nguyễn Thế Tổ (Gia Long), qua đời ở tuổi 22 vì bệnh đậu mùa. Vua Tự Đức cũng mắc bệnh này và bị vô sinh, nên phải nhận nuôi một người con làm người thừa kế, đó là vua Dục Đức.
Sử sách ghi lại hai đợt dịch lớn trước thời Pháp thuộc:
'Năm Canh Thìn (1820) tháng 11 (âm lịch), đợt dịch bệnh bắt đầu từ Hà Tiên lan ra Bắc Thành, khiến nhiều người tử vong. Nhà nước phải chi trả 73 vạn quan tiền để giúp dân.'
'Năm Canh Tý (1840) tháng 9 (âm lịch) tại Sơn Tây, từ mùa xuân đến mùa thu, có hơn 4.900 người chết vì dịch bệnh.'






