1. Bánh xèo
Mùi thơm từ những chiếc bánh xèo khiến thực khách khó cầm lòng trong tiết trời ẩm ướt. Những chiếc bánh xèo nóng hổi, giòn rụm ăn kèm sống, pha ít nước chấm đậm đà giúp món ăn tròn vị và ít ngấy hơn. Vào những ngày trời mưa ẩm ướt, có chút se lạnh ngồi thưởng thức miếng bánh xèo Quảng Nam nóng hổi, thơm lừng, vừa mới đúc xong, cảm giác đã vô cùng.
Không như bánh xèo ở Sài Gòn nhỏ, mỏng nhiều nhân bên trong, hay bánh xèo miền Tây to và nhân gần như bao phủ toàn bộ bánh, mà bánh xèo Quảng Nam có kích thước tròn vừa, mềm mại và dày. Ăn cái nào là cảm thấy đã cái đó. Cái tên bánh xèo người ta đặt cho loại bánh này bởi khi đúc bánh, người làm để chảo nóng, cho dầu vào đợi dầu sôi, cho bột gạo vào thì sẽ nghe tiếng xèo rất vui tai.
Nguyên liệu:
- 200g bột bánh xèo
- 50ml nước cốt dừa
- 300g tôm sú
- 300g thịt ba chỉ
- 300g nấm rơm
- 2 củ hành tây
- 1 củ cà rốt
- 1 củ cải trắng
- Xà lách, rau cải xanh, rau thơm, giá đỗ, hành lá
- Gia vị: hạt nêm, bột ngọt, muối, nước mắm, bột nghệ, giấm
Cách làm:
- Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
- Mua thịt ba chỉ tươi, miếng thịt sáng màu, sờ vào không dính tay và có độ đàn hồi tốt. Thịt ba chỉ mua về rửa sạch, cắt thành miếng mỏng.
- Khi mua tôm, bạn chỉ nên chọn những con còn sống, vỏ trơn bóng, sống giữa thân tươi và trong, đó là những con tôm tươi, chắc thịt. Tôm sú lột bỏ vỏ, cắt phần râu cứng, rút chỉ đen ở lưng rồi rửa sạch.
- Cho tôm, thịt ba chỉ vào tô sạch, ướp với ½ muỗng hạt nêm, 1 muỗng tiêu, trộn đều cho thấm gia vị và ướp trong khoảng 15 phút.
- Hành tây bóc vỏ, rửa sạch, thái mỏng.
- Hành lá nhặt gốc, rửa sạch, thái nhỏ.
- Cà rốt, củ cải trắng gọt vỏ, rửa sạch, bào sợi.
- Rau thơm, giá đỗ rửa sạch, ngâm với nước muối loãng khoảng 15 – 20 phút rồi vớt ra để ráo.
- Bước 2: Hòa bột làm vỏ bánh xèo
- Hòa tan nước cốt dừa cùng 400ml nước, sau đó cho bột bánh xèo vào, thêm 1 muỗng bột nghệ, một ít hạt nêm, muối, rắc hành lá vào rồi khuấy đều đến khi bột mịn và không còn vón cục. Để bột nghỉ khoảng 20 – 30 phút cho bột nở hoàn toàn
- Do bột bánh xeo đóng gói thường được nêm nếm sẵn nên bạn không cần nêm thêm quá nhiều gia vị. Chú ý không nên pha bột quá đặc sẽ khiến vỏ bánh bị dày, khó chín. Bạn có thể thêm vào 1 chén bia vào hỗn hợp bột để khi chiên lớp vỏ bánh sẽ giòn ngon hơn. Đây là cách làm bánh xèo giòn lâu được nhiều người đúc kết lại và áp dụng.
- Bước 3: Xào nhân bánh xèo
- Bắc chảo dầu lên bếp, khi dầu sôi bạn cho thịt vào xào săn với lửa nhỏ. Khi thịt đã chín thì vớt ra, tiếp tục cho tôm vào, xào trong khoảng 5 phút đến khi tôm chín thơm.
- Bước 4: Cách đổ bánh xèo ngon
- Cho 1 muỗng dầu ăn vào chảo chống dính, chờ dầu sôi. Đổ một vá bột vào, nghiêng chảo để tráng đều lớp bột. Thả tôm, thịt, hành tây và một ít giá vào, đậy vung khoảng 30 giây cho bột chín. Chiên bánh ở đến khi vỏ bánh vàng giòn, gập đôi bánh và chiên phần còn lại đến khi bánh giòn đều 2 mặt. Lần lượt làm cho đến khi hết lượng bột.
- Nếu bạn không ăn được giá sống thì cho giá vào đảo qua với dầu hoặc trụng sơ cho chín. Bạn có thể dùng mỡ heo để chiên bánh xèo, bánh sẽ giòn hơn và thơm hơn. Chú ý khi làm bánh xèo không để lửa to, vỏ bánh dễ bị cháy sém, thịt sẽ dai và không ngon.
- Bước 5: Cách làm nước chấm
- Nước chấm bánh xèo được pha theo tỉ lệ sau: bạn hòa tan 3 muỗng đường với ½ chén nước mắm, ½ chén nước ấm, 1 muỗng nước cốt chanh. Cho thêm tỏi, ớt băm nhỏ vào là đủ vị.
- Bước 6: Làm đồ chua
- Cho củ cải trắng và cà rốt đã thái sợi vào tô, ướp với 2 muỗng đường, 5 muỗng giấm, 200ml nước lọc, trộn đều và để nguyên trong khoảng 10 phút để củ cải, cà rốt mềm ra.


2. Ốc hút
Vào những ngày mưa lạnh như thế này, người ta lại tìm đến những món ăn cay, nóng hổi để tìm một chút hơi ấm trong lòng. Ốc cay nồng vị ớt và thơm mùi sả, lại dai dai, giòn giòn rất ngon. Ốc hút không cần chế biến quá cầu kì nhưng nhất định phải tỉ mỉ thì mới ngon. Ốc phải được ngâm sạch bùn trong nước vo gạo và ớt tươi, sau đó rửa sạch rồi mới cho vào luộc chín. Ốc luộc xong thì có thể đem đảo sốt để ăn cho đậm đà. Đó là sự hòa quyện của hương vị chanh, sả, ớt, cốt me,...và bát nước chấm nhẹ nhẹ. Ăn ốc chỉ cần đập dập phần đầu nhỏ rồi hút một cái là cảm nhận được vị ngon rồi. Nhâm nhi đĩa ốc, uống chén rượu ấm thì còn gì tuyệt bằng nữa nhỉ.
Nguyên liệu:
- 1kg ốc hút
- 1 bó sả cây
- 1 nắm lá chanh non
- Vài trái ớt hiểm
- 1 trái dừa tươi
- Muối, đường, bột ngọt, dầu màu điều.
Cách làm:
- Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
- Ốc là nguyên liệu quan trọng nhất của món ăn này. Loại ốc để chế biến ốc hút thường là ốc gạo hoặc ốc bươu sống ở các mương rộng. Chính vì vậy trước khi nấu ốc phải được ngâm qua nước vo gạo từ vài tiếng đến 1 đêm để ốc nhả hết chất bẩn. Nếu muốn nhanh hơn, bạn có thể trong nước vo gạo kèm theo vài quả ớt hiểm xắt nhỏ. Với cách làm này, thời gian ngâm ốc sẽ rút ngắn chỉ còn khoảng 4 tiếng mà thôi.
- Rửa ốc thật sạch trước khi ngâm đê ốc trôi hết phèn và chất bẩn.
- Sau khi ốc ngâm xong, hãy rửa ốc nhiều lần để ốc trôi đi hết chất bẩn. Dùng kềm hoặc dao để bấm hoặc chặt trôn ốc. Thao tác này sẽ làm cho ốc thấm gia vị nhanh hơn và khi ăn chúng ta mới dễ dàng hút được thịt ốc.
- Sau khi sơ chế xong phần ốc, hãy chuẩn bị đến những nguyên liệu tiếp theo. Cắt sả cây thành khúc nhỏ khoảng 3-4 cm, đập dập ướp ốc. Cắt khoanh mỏng một ít sả để phi thơm khi xào ốc. Lá chanh non chỉ cần vò nhẹ cũng đã đủ mùi thơm. Ớt hiểm chúng ta xắt thành khoanh mỏng. Lượng ớt có thể điều chỉnh theo khẩu vị của bạn ( với món ăn này người Quảng nấu khá cay).
- Cho ốc vào nồi cùng sả cây đập dập, lá chanh non và 1/2 lượng ớt xắt khoanh. Chặt nước dừa cho vào nồi ốc cùng các gia vị như muối, đường, bột ngọt rồi trộn đều cho ốc thấm gia vị. Mùi vị đặc trưng của ốc cùng các nguyên liệu dân dã đưa hương thơm xộc lên mũi. Chưa nấu ốc nhưng bụng đã đói cồn cào.
- Bước 2: Xào ốc và thưởng thức
- Cho dầu màu điều vào nồi phi thơm cùng sả xắt khoanh và 1/2 lượng ớt ban đầu. Múc phần ốc đã ướp cho vào nồi đảo nhanh tay với lửa lớn khoảng 1- 2 phút. Khi mùi thơm ngào ngạt tỏa ra, cho phần nước ướp vào nồi, xóc đều rồi nấu ốc cho thấm gia vị. Khi nấu ốc đậy vung nồi và hạn chế mở nắp để giữ được mùi thơm.
- Nấu khoảng 15 phút là nồi ốc hút của chúng ta đã hoàn tất rồi đây. Tắt bếp và múc ốc ra đĩa để thưởng thức thôi. Người Quảng Nam hay ăn kèm ốc hút và bánh tráng nướng. Cũng có nơi ăn kèm với đu đủ ngâm chua giòn giòn hấp dẫn. Và đây là thành quả của chúng ta.


3. Bánh chuối chiên
Bánh Chuối chiên là một món ăn thơm ngon được nhiều người yêu thích, với hương vị ngọt ngon và béo ngậy, cách làm lại vô cùng đơn giản. Không ai có thể cưỡng lại mùi thơm quyến rũ từ những chiếc bánh chuối chiên nóng hổi. Bánh chuối chiên ở đây được làm từ bột và chuối, có thêm vị bùi của khoai lang sợi và hương vị béo ngậy của dầu, làm tăng thêm sự ấm áp trong ngày trời lạnh. Thưởng thức miếng bánh chuối ấm nóng kèm theo sữa đặc là một trải nghiệm tuyệt vời.
Nguyên liệu:
- Chuối sứ chín: 10 quả.
- Bột mì: 50g.
- Bột gạo: 100g.
- Vani tạo mùi thơm: 2 ống.
- Gia vị: Đường, muối, dầu ăn...
- Dụng cụ: Bếp, chảo chống dính, dao - thớt, bát tô...
Cách làm:
- Bước 1: Pha bột
- Chuẩn bị một bát tô lớn, đổ bột mì và bột gạo lại trộn đều.
- Rót nước lọc vào tô bột thật chậm để khi trộn bột không bị vón cục, khuấy đều đến khi cảm thấy hỗn hợp bột đặc sệt.
- Sau khi trộn xong bột, cho ½ thìa cà phê muối, 1 muỗng canh đường, 2 ống vani vào khuấy đều và để bột nghỉ khoảng 30 phút ở nơi thoáng mát.
- Bước 2: Sơ chế chuối
- Chuối rửa sạch, bóc vỏ và cắt làm 2 nếu là quả lớn, nếu là quả nhỏ thì để nguyên.
- Tiếp theo, cho chuối vào bọc ni lông và bắt đầu ép nhẹ chuối bằng cây lăn sao cho chuối hơi bẹp ra.
- Lưu ý: Không nên ép mạnh tay để tránh làm chuối nát và không chiên được.
- Bước 3: Chiên bánh
- Nên sử dụng chảo lòng sâu và chống dính để hạn chế tình trạng bánh dính chảo và dầu bắn ra bên ngoài, giúp quá trình chiên dễ dàng hơn.
- Bật bếp và đổ ngập dầu vào chảo, đợi đến khi dầu sôi là được.
- Sau khi dầu đã sôi nóng, bạn gắp miếng chuối nhúng vào phần bột đã ủ trước đó sao cho chuối được bao phủ đầy bột, nhấc cao miếng chuối tẩm bột, chờ bột thừa rơi lại vào bát tô rồi cho vào chảo chiên.
- Khi chiên, cần để lửa nhỏ, tuyệt đối không để lửa to để tránh làm cháy bánh.
Nếu thấy bánh chuyển sang màu vàng ruộm, hãy vớt ra và để vào đĩa có giấy thấm dầu hoặc khay hứng dầu.


4. Ếch đồng xào cay
Miền Trung mưa nhiều lắm, cứ dầm dề, dai dẳng, trời lúc nào cũng chực tối sầm lại. Sau trận mưa, cánh đồng ngập tiếng kêu “ếch ộp, ếch ộp…”, là lúc cầm gậy đi bắt ếch. Ếch xào thơm, phá cơm với rượu hay ăn kèm cơm nóng. Món ếch xào cay ngon, bổ dưỡng cho gia đình. Thêm măng tăng hương vị là ý tưởng tuyệt vời.
Nguyên liệu:
- Thịt ếch (loại làm sẵn): 500 gr
- Sả: 3 – 4 cây
- Ớt chuông: ½ quả
- Hành tím, tỏi khô: 1 – 2 củ
- Hành lá, ngò, ớt tươi
- Gia vị: dầu ăn, muối, tiêu, ớt, nước màu, đường, hạt nêm.
Cách làm:
- Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
- Ớt chuông: bỏ cuống, lõi, thái sợi, để ráo.
- Hành tím và tỏi lột vỏ, băm nhỏ.
- Hành lá và ngò rửa sạch, thái nhỏ.
- Thịt ếch: rửa sạch, ngâm nước muối, cắt khúc, để ráo. Nêm nếm gia vị: hạt nêm, tiêu xay, nước mắm, nước màu, hành, tỏi, ớt băm, ướp ếch 30 – 45 phút.
- Bước 2: Chế biến thịt ếch
- Phi dầu, hành tím, tỏi, sả, ớt băm cho thơm. Cho thịt ếch vào xào cùng.
- Xào thịt ếch, thêm nước, ớt chuông, nêm gia vị. Khi ớt chuông chín, thêm hành lá, ngò, tắt bếp.
- Bước 3: Trình bày món ếch xào sả ớt
- Cho ếch xào sả ớt ra dĩa, rắc tiêu xay, dùng kèm với nước tương và ớt. Ăn kèm cơm trắng hoặc cháo.


5. Gà kho sả ớt
Vị ngọt của thịt gà, thơm của sả và cay của ớt kết hợp với một chút béo của nước cốt dừa tạo nên hương vị đặc trưng cho món gà xào sả ớt. Phù hợp cho những ngày mưa lạnh, món ăn dân dụ của miền quê Quảng. Thịt gà mềm mại, thơm phức, kho cùng sả và ớt tạo nên một bữa ăn tuyệt vời.
Nguyên liệu:
- 500gr thịt gà đùi và cánh (chọn phần thịt có da)
- 3 nhánh sả
- 2 quả ớt sừng
- 2 quả ớt chỉ thiên
- Gừng, tỏi, hành tím
- 150ml nước cốt dừa tươi
- Ngò rí (rau mùi)
- Gia vị: nước mắm, đường, hạt nêm, bột canh, dầu ăn, hạt tiêu
Cách làm:
- Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
- Băm nhuyễn tỏi, hành tím, gừng tươi bóc vỏ.
- Ớt thái nhỏ, sả cắt khúc, đập dập rồi băm nhỏ. Phân chia sả thành hai phần.
- Bước 2: Ướp thịt gà
- Thịt gà sau khi rửa sạch, ướp cùng tỏi, hành tím, ớt tươi. Trộn đều và để thịt nghỉ khoảng 7 – 10 phút.
- Chuẩn bị nước cốt dừa bằng cách khuấy đều nước cốt dừa, nước lọc, muối.
- Bước 3: Nấu ăn
- Phi tỏi, hành, gừng trong dầu ăn cho thơm, thêm thịt gà vào xào cho thịt săn lại.
- Đổ nước cốt dừa vào, thêm đường, hạt nêm, bột canh, hạt tiêu, xào đều. Khi thịt gà chín, thêm sả và ớt.
- Nêm lại gia vị theo khẩu vị cá nhân, trang trí ngò rí.
- Bước 4: Mẹo nấu món gà kho
- Để có món gà kho sả ớt với hương vị đặc trưng miền Trung, nên dùng cơm trắng ấm bên cạnh.


6. Cá hố kho rim
Cá sau khi rửa sạch, cắt thành khúc vừa ăn, đặt vào nồi ướp gia vị gồm nước mắm, tỏi, củ nén, ớt giã nhuyễn, ít dầu phộng, đường và để cá ngấm 30 phút. Trong thời gian ướp, đảo đều để cá thấm gia vị. Để món rim thơm ngon, có thể thêm ít mỡ hành, tóp mỡ vào gia vị. Cá hố kho rim thường được ăn kèm với cơm trắng và dưa chua, mang lại hương vị đặc trưng với cá thơm, dưa rim mặn và chua.
Nguyên liệu:
- 400gr cá hố (chọn phần thân dày nhất, không lấy đầu và đuôi)
- 1 trái ớt đỏ
- 2 trái ớt xanh
- 1 củ tỏi nhỏ
- 1 mẩu gừng nhỏ
- Tinh bột ngô
- Gia vị: nước tương, rượu nấu ăn, nước mắm, đường, tiêu
Cách làm:
- Bước 1: Cá hố rửa sạch, cắt khúc, ướp với ít tiêu, rượu trong 15 phút.
- Bước 2: Rửa lại, phủ lớp tinh bột ngô mỏng lên cá.
- Bước 3: Ớt xanh, ớt đỏ băm nhỏ. Gừng thái miếng, tỏi bóc vỏ đập dập. Làm nóng dầu, xào tỏi, gừng.
- Bước 4: Cho cá vào chiên vàng hai mặt. Thêm nước tương, rượu, ớt băm và ít nước, đun 6-7 phút để cá ngấm gia vị.
- Bước 5: Thêm nước mắm, đường kho cho nước sền sệt khô lại.


7. Cá chuồn nướng Núi Thành
Cá chuồn là một nguyên liệu phổ biến ở vùng biển Nam Trung Bộ, đặc biệt nhiều ở Quảng Nam. Món cá chuồn xanh nướng cuốn với rau sống chấm nước mắm ớt là một đặc sản hấp dẫn. Để làm cá chuồn nướng, sau khi làm sạch, bỏ ruột, và rửa sạch, cá được phơi nhẹ để hơi quắt lại. Sau đó, ướp cá với sả ớt và nướng trên than hồng. Khi cá đã ngon vàng, rưới ít dầu phi củ nén lên cá để thêm hương thơm, sau đó nướng tiếp. Cuối cùng, cá chuồn nướng có thể được cuốn trong bánh tráng với rau sống chấm nước mắm ớt, tạo nên hương vị đặc biệt và khác biệt với các món cá nướng khác.
Nguyên liệu:
- Cá chuồn 2-3 con
- Gia vị: nghệ, tiêu, ớt, muối, đường, bột nêm, hành củ
Cách làm:
- Bước 1: Cá chuồn mua loại còn tươi, làm sạch, bỏ ruột, đánh vẩy, bỏ vi và rửa lại.
- Bước 2: Nghệ tươi băm nhỏ. Trộn nghệ với ớt, tiêu, muối, đường, bột nêm, hành củ…
- Bước 3: Mở bụng cá, cho gia vị vào trong bụng cá. Gia vị ướp vừa đủ, không quá mặn để giữ được vị ngọt của thịt cá.
- Bước 4: Gập đôi cá chuồn, dùng lá chuối tước hoặc hành lá buộc cá. Đun dầu, chiên cá đến khi vàng đều và thơm ngon.


8. Lẩu
Mùa mưa muốn tụ tập ăn chơi thì hãy thưởng thức lẩu, bất kể là lẩu gì. Cảm giác nồi lẩu nóng hổi khiến lòng người ấm áp. Lẩu cá kèo, lẩu mắm,... là những món lẩu nổi tiếng Quảng Nam, ăn ngon với vị cá, thịt kèm rau tươi.
Nguyên liệu:
- 500g thịt gà
- 300g tôm
- 500g mực
- 500g nghêu
- 200g thịt bò
- 3 bìa đậu phụ
- 3 quả trứng vịt lộn
- 1 trái ngô ngọt
- 1kg xương heo
- 1 củ hành khô
- 1kg bún
- Gia vị: Ớt, sa tế, sả, hạt nêm, mì chính, muối, dầu ăn.
- Rau ăn lẩu thập cẩm: Nấm kim châm, đậu bắp, ngải cứu, rau muống, cải cúc, cải ngồng, cà chua.
Cách làm:
- Bước 1: Sơ chế nguyên liệu thịt, hải sản
- Rửa sạch thịt gà, cắt thành miếng vừa ăn.
- Rửa sạch thịt bò, mực, tôm, cắt thịt bò thành lát mỏng, cắt mực thành khoanh nhỏ.
- Ngâm nghêu trong nước vo gạo 1-2 tiếng, vớt ra. Chuẩn bị tất cả nguyên liệu lên đĩa.
- Bước 2: Sơ chế rau ăn kèm
- Rửa sạch nấm kim châm. Chuẩn bị đậu phụ, hành tím, cà chua, ngô ngọt.
- Cắt đậu phụ thành miếng vuông nhỏ. Bóc vỏ hành tím, đập dập và băm nhỏ. Bổ cà chua thành múi cau. Cắt ngô thành khoanh ngắn. Cắt sả thành lát mỏng.
- Bước 3: Nấu nước lẩu
- Rửa sạch xương heo và chần qua nước sôi để khử mùi hôi. Nấu xương heo trong nước khoảng 30-45 phút.
- Đun dầu, phi hành tím, sả, cà chua. Đổ nước dùng, trứng vịt lộn, sa tế, nêm gia vị vừa ăn.


