1. Bài tham khảo số 1
Đản à, hôm nay là tròn mười năm kể từ lúc mẹ con mất. Ta quyết định chia sẻ cái chết oan ức của mẹ con. Mẹ con là một người phụ nữ tuyệt vời, hy sinh cho gia đình và luôn giữ khuôn phép hạnh phúc dù trong khó khăn. Ngày cha đi lính, mẹ con đơn thân nuôi con và chăm sóc mẹ già của ta. Nàng hiếu thảo, chu đáo và thậm chí làm cha nuôi tận tâm. Nhưng số phận không công bằng khi mẹ già qua đời, mẹ con bị ta đuổi ra khỏi nhà và tự vẫn.
Tâm hồn ta đau đớn khi nhận ra sự vô tình và đa nghi của mình. Ta thất hứa với mẹ con, không nghe giảng về niềm tin và đã giết chết hạnh phúc gia đình nhỏ còn lại. Sự mất mát này không thể đền bù, và ta sẽ phải sống cô đơn với sự hối hận suốt cuộc đời. Ngày giải oan đã đến, nhưng nàng biến mất như hạt sương giữa làn sương trắng.
Mọi lời xin lỗi đều quá muộn, và ta sẽ phải chịu quả báo đắng cay mà ông trời dành cho mình.

2. Bài tham khảo số 3
Tôi là Vũ Thị Thiết, hay được biết đến là Vũ Nương, xuất thân từ một gia đình nghèo ở Nam Xương. Mọi người trong làng khen ngợi tính tình thùy mị, nết na của tôi, cùng với vẻ ngoại hình duyên dáng, đã thu hút sự chú ý của nhiều chàng trai. Trong số đó, chàng Trương Sinh, con nhà giàu, đã xin cưới tôi với một số vàng lớn. Nhưng cuộc hôn nhân này mang đến cho tôi nhiều khó khăn và bi kịch. Cuộc sống thăng trầm và số phận không công bằng của phụ nữ trong xã hội phong kiến là những điều tôi phải đối mặt.
Chồng tôi, một người đa nghi và ghen tuông, đã tạo ra những rắc rối không đáng có. Khi chồng bị gọi đi lính, sự chia lìa và mất mát đã đến với gia đình chúng tôi. Cuộc sống trở nên khó khăn hơn khi tôi đơn thân nuôi con và chăm sóc mẹ chồng già yếu. Mẹ chồng tôi, người mẹ hiền lành, đã rất chu đáo khi tôi đi lính. Nhưng số phận không trọn vẹn, và khi mẹ chồng qua đời, cuộc sống của tôi trở nên trống vắng hơn.
Khi chồng trở về, niềm vui hạnh phúc tràn ngập gia đình chúng tôi. Tuy nhiên, sự hiểu lầm và ghen tuông của chồng khiến cuộc sống gia đình tan vỡ. Chàng Trương Sinh, trong một cơn mất kiểm soát, đã đánh đuổi tôi ra khỏi nhà, và cuộc sống của tôi trở nên đen tối. Với tấm lòng đau đớn, tôi đã quyết định tìm đến cái chết.
Nhưng sự oan trái của tôi đã được giải quyết bởi những lực lượng siêu nhiên. Được đưa đến thủy cung của Lương Phi, tôi được chứng kiến một thế giới tuyệt vời và nhận được sự giúp đỡ từ những người tốt lành. Phan Lang, người làng của tôi và ân nhân của Lương Phi, đã làm sáng tỏ mọi chuyện. Chồng tôi, Trương Sinh, đau lòng và hối hận khi biết về sự thật, nhưng đã quá muộn.
Tôi trở về thế giới sống với niềm biết ơn đối với sự giúp đỡ của những người thiện lương. Cuộc sống của tôi bây giờ có sự hiểu biết và tôn trọng lẫn nhau. Tôi mong rằng câu chuyện của tôi sẽ là bài học về tình yêu, sự hiểu lầm và hậu quả của ghen tuông. Chúng ta cần xây dựng một xã hội bình đẳng và tôn trọng, nơi hạnh phúc được xây dựng trên cơ sở tình yêu và lòng tin.

3. Bài tham khảo số 2
Hơn một năm đã trôi qua, kể từ ngày chàng Trương lên đàn giải oan, tôi đã rời bỏ thế gian, để lại những kí ức đau buồn. Dưới thủy cung cùng Linh Phi và những nàng tiên, tôi tìm được sự bình yên. Tuy nhiên, trong tâm hồn, tôi vẫn giữ mãi hình ảnh quê hương, gia đình hạnh phúc, đặc biệt là đứa con tinh thần. Những kí ức đó luôn hiện về nhưng không làm đảo lộn lòng tôi nữa.
Tôi là Vũ Thị Thiết, quê ở Nam Xương. Xuất thân trong gia đình nghèo, từ nhỏ tôi được bố mẹ dạy dỗ chu toàn, biết những giá trị lễ nghĩa và cách ứng xử đúng mực. Ở tuổi 18, dù là nàng con gái có nhiều người theo đuổi, nhưng vì gia đình tôi không muốn tôi gặp khó khăn, họ đã đồng ý nhận 100 lạng vàng để gả tôi cho Trương Sinh, con nhà giàu trong làng. Cuộc sống gia đình khá êm đềm, nhưng tôi luôn cẩn trọng vì chồng có tính đa nghi, hay ghen.
Sau đó, đất nước bị giặc xâm lược, chồng tôi, mặc dù là con nhà giàu nhưng lại ít học, đã phải đi lính. Tôi và mẹ chồng đều buồn bã, nhưng trong buổi tiễn đưa, mẹ chồng tôi đã dặn dò tôi, và tôi cũng bày tỏ mong chồng sớm về. Chàng nghe xúc động không nói lời, chỉ rời đi. Sau 100 ngày, khi chồng vẫn đang ở chiến trường, tôi sinh hạ một đứa con trai tên Đản, và mong chờ ngày ông quay về để đoàn tụ gia đình.
Nhưng mẹ chồng tôi, vì nhớ con trai, đã qua đời. Tôi đã cầu nguyện, lễ bái thần phật, và khuyên bảo mẹ chồng giữ gìn sức khỏe. Nhưng vì tuổi già và bệnh nặng, bà qua đời. Trước khi ra đi, bà nói: 'Sau này, xét xử lòng lành, hưởng phúc và đức, con cháu nhiều, xanh tốt như cây cỏ xanh kia, quyết không phụ lòng mẹ cũng như con đã không phụ mẹ'. Tôi rất xót xa, nhưng vẫn chuẩn bị mâm cơm, lễ bái tổ tiên, để tạ ơn mẹ chồng và làm những gì có thể để bảo vệ tình cảm gia đình.
Sau chiến tranh, chồng tôi quay về bình yên, nhưng bé Đản chưa gặp cha nên không chấp nhận. Ngay khi chồng bế con ra thăm mẹ, tôi ở nhà chuẩn bị mâm cơm để cúng tổ tiên và thông báo chồng đã trở về. Nhưng chàng trở về với tâm trạng không vui. Chàng mắng tôi, tra hỏi về những điều kỳ lạ. Tôi giải thích, khóc lóc, nhưng chàng vẫn nghi ngờ, và cả làng xóm cũng không tin tôi.
Chàng mắng tôi, đuổi tôi ra khỏi nhà. Cuộc sống hạnh phúc của gia đình tan vỡ, danh dự bị hủy hoại. Tôi tuyệt vọng, không thể chấp nhận sự oan trái, và tìm đến cái chết. Trước khi rơi xuống sông, tôi than cầu thần linh chứng giám tấm lòng trong sạch của mình, rồi gieo mình xuống sông tự vẫn.
Nàng tiên trong cung nước đã rẽ nước cho tôi xuống thủy cung, nơi tôi gặp Phan Lang, người đã có ơn với Linh Phi. Phan Lang kể lại câu chuyện của chồng tôi, về sự hối hận của chàng khi nhận ra oan trái của tôi, nhưng đã quá muộn.
Phan Lang khuyên tôi nên trở về, nhưng tôi từ chối. Tôi nhờ Phan Lang mang hoa và lời nhắn đến chồng, nói rằng tôi sẽ trở về một ngày nào đó. Khi thấy Trương Sinh giải oan, tôi cảm thấy nhẹ nhõm, nhưng tôi vẫn quyết định ở lại thủy cung, không muốn phục hồi mối quan hệ gia đình với chồng.
Ngày thứ ba, giữa sương mù mịt mùng, Linh Phi xuất hiện với 50 chiếc kiệu hoa giữa dòng sông. Tôi ngồi trên một chiếc kiệu, nói lời tạ từ và biến mất dần.
Đây là câu chuyện buồn của gia đình tôi. Dù quá khứ đã xa, nhưng những cảm xúc và oan trái vẫn còn đọng mãi trong tâm hồn. Tôi hy vọng không có gia đình nào phải trải qua bi kịch tương tự.

4. Tham khảo số 5
Tên tôi là Vũ Thị Thiết, được mọi người quý mến và thường gọi là Vũ Nương. Xuất thân từ gia đình nghèo, nhưng nhờ bố mẹ dạy bảo chu toàn, người xóm trọng danh xưng tôi là người phụ nữ thùy mị, nết na, và có vẻ ngoại hình dễ thương. Trong số những chàng trai trong làng, chàng Trương Sinh con nhà giàu đã đưa cuộc đời tôi sang một trang mới.
Chàng đã tỏ tình và cầu hôn với sự đồng ý của mẹ bằng cách mang theo trăm lạng vàng. Cuộc hôn nhân có vẻ như không mấy viên mãn, đặt tôi vào cuộc sống khó khăn. Số phận phụ nữ trong xã hội phong kiến đầy khổ cực bắt đầu hiện hình!
Trong gia đình chồng, tôi biết chồng có tính đa nghi và ghen tuông, nên tôi luôn giữ gìn khuôn phép vợ chồng để không có chuyện bất hòa. Cuộc sống êm đềm, và niềm vui trở nên kép khi tôi mang thai đứa con đầu lòng. Tuy nhiên, chiến tranh nổ ra, chồng tôi phải đi lính, làm cho hạnh phúc gia đình tan vỡ. Tôi chỉ biết rót chén rượu tràn đầy khi chồng xuất ngoại, mong chàng bình yên trở về, không cầu danh vọng, chỉ cầu hạnh phúc gia đình.
Sau thời gian dài, chồng tôi anh về, nhưng mẹ chồng của tôi lại qua đời vì nhớ mong con trai. Tôi cố gắng nuôi bảo sức khỏe cho mẹ chồng nhưng không thành công. Trước khi ra đi, bà nói những điều lừng lẫy về tương lai, kết thúc bằng lời chúc phúc cho tình cảm con cháu. Tôi xót xa, nhưng vẫn dành tình cảm và tôn trọng cho gia đình.
Sau chiến tranh, chồng tôi và con trai chưa gặp nhau, khi chồng đưa con ra thăm mẹ tôi, không ngờ chuyện kinh hoàng xảy ra. Chồng mắng tôi, đẩy ra khỏi nhà, hạnh phúc gia đình tan vỡ. Tôi không chấp nhận sự oan trái, và quyết định tìm kiếm cái chết. Trước khi rơi xuống sông, tôi cầu nguyện cho tấm lòng trong sạch của mình, rồi tự vẫn.
Nàng tiên trong thủy cung đưa tôi xuống dưới nước, nơi tôi gặp Phan Lang, người có ơn với Linh Phi. Phan Lang kể lại câu chuyện của chồng tôi, về sự hối hận và hiểu lầm của chàng. Tôi từ chối trở về và ở lại thủy cung, không muốn phục hồi mối quan hệ với chồng.
Ngày thứ ba, giữa sương mù mịt mùng, Linh Phi xuất hiện với 50 chiếc kiệu hoa giữa dòng sông. Tôi ngồi trên một chiếc kiệu, nói lời tạ từ và biến mất dần.
Đây là câu chuyện đầy bi kịch của cuộc đời tôi. Quá khứ có thể đã xa, nhưng cảm xúc và oan trái vẫn ẩn sau từng dòng hồi tâm. Tôi mong rằng không có gia đình nào phải trải qua những đau thương như tôi đã trải qua.

5. Tham khảo số 4
Tên tôi là Vũ Nương, xuất thân từ Nam Xương. Cả làng người đều tỏ lòng yêu mến với tôi, khen ngợi về sự nết na, thuỳ mị và vẻ đẹp của tôi. Mọi người mong đợi tôi sẽ có một hạnh phúc viên mãn với người chồng xứng đáng. Tôi đã gặp và kết hôn với chàng Trương. Chàng thật sự yêu thương tôi, nhưng đồng thời lại có tính đa nghi. Tôi cố gắng giữ cho mọi lời nói và hành động đều đúng khuôn phép để gia đình luôn ổn định và hạnh phúc.
Cuộc sống êm đềm của tôi bắt đầu bị ảnh hưởng khi chiến tranh bùng nổ, chồng tôi phải nhập ngũ. Lúc chia tay chồng ra trận, lòng tôi tràn ngập lo âu và lo lắng. Tưởng tượng về cuộc sống khó khăn, chồng đối mặt với nhiều khó khăn, tôi thương chồng vô hạn. Tôi không cầu chồng phải lập công để được thăng quan, chỉ mong anh trở về bình an là tôi đã hài lòng. Giây phút chia tay đã đến, chồng bước ra đi, tôi đứng nhìn theo bóng chồng, nước mắt tràn đầy, lòng tái tê chua xót.
Thời gian trôi qua khá khắc nghiệt. Trong tâm tư tôi, mùa xuân mang theo niềm vui nhưng cũng có mùa đông lạnh buốt, những đám mây che phủ núi chỉ là một, vì nỗi nhớ về chồng luôn hiện hữu, thường trực trong trái tim. Khi đến lúc sinh con, tôi hạ sinh một bé trai và đặt tên cho cháu là Đản. Nhưng mẹ chồng, vì nhớ con trai, mắc bệnh và qua đời. Tôi đau lòng và chấp nhận lo ma chay để giúp cho mẹ chồng.
Sau thời gian dài chờ đợi, Trương Sinh cuối cùng đã trở về. Hạnh phúc lớn lao và sung sướng tràn ngập tôi. Nhưng số phận không thể đoán trước. Khi chàng biết mẹ đã qua đời, chàng đưa con đi thăm mộ. Trở về, chàng bắt đầu tỏ ra giận dữ và la mắng tôi. Chàng cho rằng tôi đã phản bội, không giữ trung thành với tình yêu. Tôi bàng hoàng và xót xa. Nước mắt tôi rơi không ngừng. Tôi giải thích: 'Tôi là con gái nghèo, được lấy vào nhà giàu, vẫn giữ được sự nết na và thuỳ mị, lòng trung thuỷ. Chúng ta chia xa chỉ vì chiến tranh, không phải vì bất cứ lý do gì khác. Ba năm xa cách, tôi vẫn giữ gìn lòng trung thuỷ, không trang điểm, không đi chơi, chỉ nhớ và trung thuỷ với chàng. Xin chàng hãy tin tôi, đừng nghi ngờ vô căn cứ'. Nhưng mọi lời giải thích đều không làm chàng tin. Hàng xóm bênh vực tôi nhưng cũng không thay đổi gì. Chàng la mắng tôi và đuổi tôi ra khỏi nhà. Tâm hồn tôi đau đớn, xót xa, tràn ngập cảm giác tuyệt vọng.
Tôi đã hy sinh và hy sinh vì gia đình, mong muốn có một cuộc sống hạnh phúc. Nhưng giờ đây, giấc mộng tan vỡ, tình cảm vợ chồng nát tan. Mặc dù tôi vẫn yêu chồng và con, nhưng không còn sức mạnh để đối mặt với thế giới này nữa. Nghĩ về điều đó, tôi tắm sạch sẽ và đến bờ sông Hồng than rằng: 'Cuộc sống đầy đau thương, chồng con ruồng bỏ. Nếu tôi giữ trinh tiết và bị oan là thì khi chết, xin làm Mị Nương hoặc cỏ Ngu mĩ. Nếu tôi phản bội chồng con, xin hóa thành mồi cho cá, tôm, và chịu sự trùng tu'. Sau đó, tôi tự vẫn. Thần linh thấu hiểu và thương tình, đưa tôi vào thủy cung dưới sông, nơi gặp lại Phan Lang - người cùng làng. Phan Lang kể lại về cuộc sống của chồng tôi, nơi hoang vu và phần mộ mẹ cha, làm lòng tôi xót thương. Nghe rõ chồng đã hiểu và thương tôi, tôi an lòng và vui mừng. Mặc dù lòng còn nhiều nuối tiếc với thế giới ngoại ô, nhưng tôi đã thề với Linh Phi nên không thể trở về nữa. Tôi cám ơn chồng đã lập đàn giải oan và quay về thủy cung, dù lòng vẫn giữ một phần tình cảm với thế giới trần thế.

6. Tham khảo số 7
Tên tôi là Vũ Nương, xuất thân từ Nam Xương. Cả làng người thường khen ngợi về sự nết na, thuỳ mị và vẻ đẹp của tôi. Tôi đã gặp và trở thành vợ chàng Trương. Chàng rất yêu thương tôi, nhưng lại có tính đa nghi. Biết vậy, tôi cố gắng giữ cho mọi lời nói và hành động đều đúng khuôn phép để gia đình luôn được êm ấm.
Cuộc sống êm đềm của tôi bắt đầu bị ảnh hưởng khi chiến tranh nổ ra, chồng tôi, mặc dù con nhà giàu nhưng ít học, phải nhập ngũ. Khi chia tay chồng ra trận, lòng tôi đau đớn, lo sợ. Tôi chỉ mong chồng an lành trở về, không cầu chàng phải lập công để được thăng quan. Phút chia tay, tôi nhìn theo bóng chồng, nước mắt nhòa lệ, lòng đau xót.
Trong thời gian đó, tôi mang thai và sinh một bé trai tên Đản. Nhưng mẹ chồng, vì nhớ con mà qua đời. Tôi đã cố gắng lo lắng cho mẹ chồng và thay chồng hiếu kỳ. Sau 3 năm chờ đợi, Trương Sinh bình an trở về. Hạnh phúc tràn ngập, nhưng số phận có những điều không thể lường trước. Chàng biết tin mẹ mất, nổi giận và la mắng tôi mà chẳng hỏi thăm. Tôi không hiểu chuyện gì, cố giải thích nhưng chàng không lắng nghe, chỉ biết ghen tuông và đuổi tôi đi. Chàng nghĩ tôi phản bội trong thời gian chàng vắng mặt, mặc dù hàng xóm biện bạch nhưng chẳng có tác dụng.
Chịu đựng những lời mắng nhiếc, đau đớn và oan trái, tôi chẳng biết phải làm sao. Chỉ hy vọng chàng sẽ thấy được lòng chân thành của mình, nhưng mọi thứ không như tôi mong đợi.
Trong nỗi oan trái và đau xót, tôi quyết định ra bến Trường Giang, ngửa mặt lên trời thề rằng cuộc sống đầy đau thương, duyên phận đã hết. Tôi mong nước sông rửa sạch oan trái, khẳng định lòng trung thuỷ, trinh bạch, và tấm lòng luôn hướng về chồng con. Sau những lời nói đó, tôi tự vẫn. Chư tiên thương tình đưa tôi xuống thủy cung. Dù cuộc sống ở đây hạnh phúc, nhưng nỗi nhớ chồng con vẫn hiện hữu.
Không lâu sau, nghe Linh Phi kể về ân nhân cứu mình, tôi ngạc nhiên khi biết đó là Phan Lang - người cùng làng. Ông nhận ra tôi và kể lại cuộc sống của gia đình tôi. Chồng tôi đã hiểu rõ và ân hận, ông khuyên tôi nên trở về trần gian. Tôi gửi chiếc hoa vàng và dặn ông nói với chàng Trương rằng nếu chàng còn tình cảm, hãy lập đàn giải oan ở bến Trường Giang, tôi sẽ về. Làm theo lời dặn, Trương Sinh lập đàn tràng ba ngày đêm ở bến sông.
Nhìn thấy chồng con, tôi nghĩ rằng có lẽ tôi muốn trở lại trần gian. Nhưng liệu cuộc sống vợ chồng có thể như xưa, xã hội có thay đổi không? Đứng trên chiếc kiệu hoa giữa dòng nước, tôi nói: 'Thiếp cảm ơn đức Linh Phi, đã thề sống chết không bỏ. Cám ơn tình chàng, thiếp không thể trở về trần gian được nữa'. Giờ đây, tôi đã không thể trở lại trần gian được nữa! Tôi thấu hiểu rằng nhân gian oan nghiệt không còn chỗ nào cho thiếp dung thân.

7. Tham khảo số 6
Tên tôi là Vũ Nương, xuất thân từ gia đình nghèo khó nhưng được cha mẹ truyền đạt về lòng ân cần, đức hạnh. Đến một ngày, Trương Sinh, bởi vẻ đẹp của tôi, đã cầu hôn và cảm động cha mẹ bằng cách xin một lượng lớn vàng để cưới tôi.
Chồng tôi, Trương Sinh, là người luôn đa nghi và thận trọng với vợ. Tôi hiểu tính cách của chàng, nên giữ cho mọi mối quan hệ trong hôn nhân luôn hòa hợp. Nhưng niềm hạnh phúc không kéo dài khi chiến tranh nổ ra, và chồng tôi, mặc dù gia đình giàu có, nhưng vì ít học, buộc phải nhập ngũ vào hàng đầu đội ngũ.
Ngày chia tay chồng ra trận, tôi chỉ mong chồng an lành trở về, không cầu phú quý hay danh vọng. Tâm hồn tôi chỉ mong chàng được bình an, không phải là vị tướng lĩnh. Khi chia tay, tôi rót chén rượu tiễn đưa, chỉ mong giặc dữ sớm chịu thua, để chồng quay về. Những tháng ngày xa cách, nước mắt tôi rơi không ngừng.
Trong thời gian ấy, tôi mang thai và sinh một bé trai, Đản. Được có con, tôi nhẹ nhõm hơn về tâm hồn. Nhưng niềm hạnh phúc không kéo dài, mẹ chồng già yếu, nhớ con, cũng qua đời. Tôi cố gắng lo lắng cho gia đình nhỏ của mình. Khi giặc tan, chồng tôi trở về an lành. Nhưng một biến cố lạ, chồng tôi trách móc và oan trái tôi, không lắng nghe giải thích. Làng xóm bênh vực tôi, nhưng chàng vẫn đuổi tôi đi.
Tôi tuyệt vọng đến mức không còn lựa chọn nào khác ngoài cái chết để minh oan. Trên bến Trường Giang, tôi van xin thần linh chứng minh lòng trung thuỷ của mình, sau đó gieo mình xuống sông. Ngờ đâu, Linh Phi, vợ vua Thủy Tề, thấu hiểu nỗi oan của tôi và dẫn tôi xuống thủy cung, để tôi sống ẩn mình.
Một ngày, gặp Phan Lang - người từng có ơn với Linh Phi, tôi nghe câu chuyện của chàng kể về chồng tôi, ân hận muộn màng. Phan Lang khuyên tôi trở về. Tôi nhờ Phan Lang gửi chiếc hoa vàng và lời nhắn đến chồng, yêu cầu chàng lập đàn giải oan ở bờ Trường Giang.
Thấy chồng lập đàn, tôi xuất hiện, nhưng tôi biến mất sau khi giải oan. Mặc dù giải oan, nhưng quá khứ vẫn còn. Tôi không thể đối mặt với cuộc sống cay nghiệt và sự bất công, nên tôi chọn biến mất.
Hy vọng qua câu chuyện của tôi, mọi người có thể rút ra bài học về hạnh phúc gia đình. Hãy tin tưởng, chia sẻ và thấu hiểu lẫn nhau để duy trì mái ấm gia đình, dù khó khăn nhưng nó rất quý báu.

8. Tài liệu tham khảo số 9
Chàng Trương Sinh, người đồng hương với ta. Vì tình cảm sâu đậm, chàng đã dành tình yêu và kết nối với ta, hứa hẹn cuộc sống hạnh phúc bền vững. Biết chàng thường ghen, ta cố gắng giữ khuôn phép, không để bất kỳ xích mích nào xen vào hạnh phúc gia đình.
Năm ấy, giặc giãy phiền phức biên cương, chàng, mặc dù con nhà hào phú nhưng thiếu học vấn, nên tên bị ghi vào sổ lính. Trước khi xuất ngũ, mẹ chàng chăm sóc mọi việc một cách tỉ mỉ. Trong thời kỳ loạn lạc này, mẹ chỉ mong chàng giữ gìn bản thân, suy nghĩ kỹ lưỡng rồi mới hành động, và khi gặp khó khăn phải biết lùi bước. Ta rót chén rượu tiễn chàng, trong lòng bồi hồi khi nghĩ đến những khó khăn, nguy hiểm mà chàng sẽ phải đối mặt. Ta không ước ao làm phi tôi, chỉ mong chàng về với hai chữ bình yên, đủ là đủ. Lúc ấy, trong bụng ta là giọt máu của chàng. Sau khi chàng xa, chỉ một tuần sau, ta sinh ra một bé trai, đặt tên là Đản.
Thời gian trôi qua, không chờ đợi ai, cũng chẳng bao giờ thấu cảm cho ai. Khoảng nửa năm sau khi Trương ra đi, vì yêu con quá mức, cộng với tuổi già yếu đuối, mẹ chồng ta mắc bệnh nặng. Biết mẹ già không còn lâu, ta rất đau đớn, ngày đêm cầu nguyện, chăm sóc mẹ. Nhưng số trời khó đoán, sức khỏe suy giảm, mẹ ta rời bỏ cuộc sống. Trước khi ra đi, bà để lại lời cuối cùng, mong nhớ con và cảm ơn ta đã làm tròn bổn phận. Ta thật sự đau đớn và xót xa.
Sau đó, ta lo lắng cho lễ ma chay, như đã làm với cha mẹ ruột. Từ đó, ta đã hứa với lòng: phải nuôi dưỡng và chăm sóc con, luôn tràn đầy tình yêu cho chồng ở xa. Năm sau, giặc đầu hàng, cuộc sống dân dụ được an bình, chàng Trương cũng trở về.
Đến nhà, biết tin mẹ mất, chàng cùng con trai đi viếng mộ. Trưa về, đột nhiên chàng trở nên tức giận, không hỏi han một câu, chỉ la mắng và đuổi ta đi. Ta không hiểu tại sao, không kịp giải thích, chỉ biết khóc. Chàng nghĩ rằng trong thời gian chàng vắng nhà, ta đã làm điều xấu, không giữ chữ tốt đẹp của vợ chồng. Làng xóm bênh vực ta, nhưng chàng không tin. Ta cảm thấy tuyệt vọng, không muốn mang tiếng xấu, nên quyết định tự tử để minh oan. Đứng trên bờ sông, ta van cầu thần linh chứng minh trái tim chung thủy của mình, rồi tự đưa mình xuống sông. Linh Phi - vợ vua Thủy Tề, có lòng nhân ái, đưa ta vào thủy cung và để ta ở đó.
Một ngày, ta gặp Phan Lang, người đã từng được Linh Phi cứu giúp. Phan Lang kể về Trương Sinh, về tâm hồn còn lương thiện sau sự mất mát của ta. Nghe xong, ta cảm thấy thương xót cho bản thân và chồng con. Phan Lang khuyên ta quay về, nên đối diện với chồng, giải oan cho mình. Ta đồng ý và nhờ Phan Lang mang chiếc hoa và lời nhắn đến Trương Sinh, kêu gọi chàng giải oan ở bờ sông Hoàng Giang.
Chàng lắp đặt một dàn giải oan 3 ngày 3 đêm. Ta mong chàng nhìn thấy, Linh Phi cũng khuyên ta trở về. Ngày thứ ba, Linh Phi gửi 50 chiếc kiệu hoa ra dòng sông. Ta ngồi trên một chiếc kiệu, nói vọng về bờ sông: “Ta cảm ơn Linh Phi đã giúp đỡ, thề sống chết không bỏ. Cảm ơn tình cảm của chàng, ta không thể trở về trần gian nữa”. Bây giờ, ta sẽ dừng lại ở nơi làm mây cung nước, mãi mãi chôn vùi cuộc đời, không trở lại nhân gian vì ta hiểu rằng thế gian này không còn chỗ cho tấm lòng trong sáng.

9. Tài liệu tham khảo số 8
Tôi là người con nghèo, cha mẹ dạy bảo ân cần, đức hạnh. Trương Sinh yêu dung hạnh, xin mẹ trăm lạng vàng cưới tôi. Chồng tôi đa nghi, nhưng tôi giữ khuôn phép, không để bất hòa. Hạnh phúc chưa lâu, quân Chiêm quấy nhiễu, chồng bị gọi đi lính.
Tôi chỉ biết rót chén rượu đầy tiễn đưa. Chàng xông pha nơi trận mạc, tôi cầu mong chàng bình an về, không nguy hiểm mạng sống. Có con trẻ, tôi vơi bớt nỗi mất mát. Mẹ chồng già sinh bệnh nặng, tôi phục vụ mẹ bằng lời ngọt ngào.
Qua năm sau, giặc tan, chồng trở về. Nhưng bé Đản không nhận cha, chàng nặng lời tra hỏi tôi về chuyện xấu xa. Tôi giải thích, nhưng chàng không tin, đuổi đi. Tôi tuyệt vọng, cuộc đời vô ý nghĩa, quyết định lấy cái chết để minh oan.
Đứng trên bến Hoàng Giang, tôi cầu mong thần linh chứng giám tấm lòng thủy chung của mình, gieo mình xuống sông. May thay, Linh Phi cứu và giữ lại ở thủy cung.
Ngày sau, gặp Phan Lang, người có ơn với Linh Phi. Phan Lang kể chuyện chàng Trương hối lỗi và thấu hiểu nỗi oan của vợ. Tôi quyết định trở về, giải oan cho tình yêu tan vỡ.
Trương giải oan 3 ngày 3 đêm, chân thành hối lỗi. Linh Phi khuyên tôi quay về, nhưng tôi từ chối. Ngày thứ ba, Linh Phi cho 50 chiếc kiệu hoa, tôi ngồi trên một chiếc kiệu nói lời tạ từ với chồng con rồi biến mất.
Dù quá khứ đã lùi xa, nhưng những người trong cuộc vẫn bị ám ảnh. Bản thân tôi sống cuộc sống trần gian, nhưng tình yêu với chồng con vẫn còn đọng sâu trong tâm hồn.

