
'Học Ít, Học Thông Minh'
Phương pháp học tập với học sinh/sinh viên luôn là một thách thức, và ai cũng phải đối mặt với khó khăn khi tìm kiếm kiến thức và phát triển bản thân, đặc biệt là khi học những kiến thức phức tạp trên lớp, những công thức dài dòng, những từ ngữ chuyên môn khó hiểu, khó nhớ. Tuy nhiên, nếu bạn dành thời gian khám phá, bạn sẽ tìm thấy những phương pháp học không cần nhiều thời gian, nhưng rất hiệu quả và giúp não bộ ghi nhớ thông tin lâu dài nhất. Hãy cùng TopTip khám phá một số phương pháp như vậy!
1. Phương pháp lặp lại ngắt quãng (Spaced-repetition).
Vào cuối thế kỷ 19, nhà tâm lý người Đức Hermann Ebbinghaus đã nghiên cứu khái niệm lặp lại ngắt quãng. Ông phát hiện rằng chúng ta có khả năng ghi nhớ thông tin tốt hơn nếu chúng ta xem lại thông tin đó trong khoảng thời gian dài hơn. Ông đã tạo ra các danh sách các âm tiết vô nghĩa để nghiên cứu sự lặp lại cách quãng. Ông là người đầu tiên mô tả 'đường cong lãng quên' vào cuối thế kỷ 19.
Đường cong lãng quên mô tả sự suy giảm tự nhiên về khả năng lưu giữ thông tin theo thời gian. Ông phát hiện rằng đường cong lãng quên cao nhất trong vài ngày đầu sau khi biết thông tin, nhưng giảm dần khi ông xem lại thông tin trong khoảng thời gian tăng dần. Công trình của Ebbinghaus đã đặt nền móng cho sự phát triển của các kỹ thuật, như lặp lại cách quãng nhằm chống lại sự suy giảm trí nhớ và cải thiện khả năng ghi nhớ dài hạn.

Phương pháp lặp lại ngắt quãng là một kỹ thuật hiệu quả giúp cải thiện trí nhớ bằng cách xem lại thông tin trong khoảng thời gian dài dần. Mục tiêu là xem lại thông tin trước khi nó bị quên, từ đó giữ kiến thức lâu dài. Trong việc học từ vựng, việc sử dụng lặp lại ngắt quãng giúp bạn nhớ từ vựng tiếng Anh mà không cần phải xem đi xem lại hoặc học thuộc.
Để thực hiện, bạn có thể tuân theo các bước sau:
Bước 1 - Xác định tài liệu bạn muốn học: Chọn những từ vựng bạn muốn học và lưu lại những kiến thức mà bạn gặp khó khăn, như phát âm, nghĩa, ngữ cảnh...
Bước 2 - Tạo flashcards: Ghi thông tin bạn muốn học vào một mặt của flashcards và định nghĩa/giải thích ở mặt còn lại.
Bước 3 - Xem lại flashcards: Bắt đầu xem lại flashcards mỗi ngày. Khi cảm thấy bạn đã nhớ thông tin tốt hơn, hãy tăng thời gian giữa các lần xem lại. Ví dụ: Mỗi ngày, mỗi ba ngày...
Bước 4 - Điều chỉnh thời gian xem lại dựa trên hiệu suất học: Nếu bạn gặp khó khăn trong việc nhớ một thẻ nào đó, hãy xem lại thẻ đó thường xuyên hơn. Nếu bạn nhớ một thẻ tốt hơn, hãy giãn thời gian xem lại.
Bước 5 - Tiếp tục lặp lại: Tiếp tục thực hiện các bước trên. Xem lại các thẻ flashcard với khoảng thời gian ngày càng dài cho đến khi bạn nhớ từ vựng lâu dài.
Spaced-repetition không chỉ giúp bạn ghi nhớ kiến thức lâu dài mà còn giúp cải thiện trí nhớ và tối ưu hóa thời gian học. Hãy thử áp dụng phương pháp này để học hiệu quả nhé!
2. Sự gợi nhớ chủ động (Active Recall).
Nếu phương pháp đọc lại đưa thông tin vào đầu, thì active recall đòi hỏi bạn phải trích thông tin ra khỏi đầu bằng cách trả lời một loạt câu hỏi về bài học.
Để thực hiện active recall, bạn cần tạo ra các câu hỏi về bài học. Đơn giản là tạo ra những câu hỏi giống như việc làm những bài tập cuối chương trong sách giáo khoa. Hãy bắt đầu với câu hỏi tổng quan như “Active recall là gì?” rồi tiến dần vào các câu hỏi chi tiết về kiến thức trong bài học.
Việc tự gợi nhớ thông tin đã học để trả lời câu hỏi sẽ hiệu quả hơn so với việc đơn giản là đọc lại bài giảng.
.png)
Sau đó, tự kiểm tra bản thân với bộ câu hỏi đó. Để phát huy hiệu quả của phương pháp này, bạn có thể học nhóm và thảo luận câu hỏi với nhau. Hoặc xem thêm 12 cách thực hành active recall tại đây:
https://www.youtube.com/watch?v=MSq-KGj_cnY
3. Sáng tạo từ chữ, kết hợp từ
Bạn có bao giờ tự hỏi tại sao bạn nhớ lời bài hát hoặc thơ nhanh hơn là những khái niệm khô khan trong sách không? Đó là vì những câu thơ đó có âm nhạc, có vần, khi não nhận được chúng, nó tạo ra một loại lặp lại nhất định, giúp não ghi nhớ nhanh hơn. Vậy tại sao chúng ta không biến những định nghĩa, khái niệm trong sách thành những câu thơ có vần, có nghĩa gần gũi với cuộc sống hơn?
Một ví dụ rõ ràng cho phương pháp này là:
“K, Na, Ca, Mg, Al, Zn, Fe, Ni, Sn, Pb, (H), Cu, Hg, Ag, Pt, Au” => Khi cần nàng may áo giáp sắt nhớ sang phố hỏi cửa hàng Á Phi Âu, và còn nhiều ví dụ khác như:
Hóa học chưa bao giờ đơn giản với bạn đến như vậy phải không? Hãy sáng tạo với những câu thơ hay, đóng vai trò quan trọng trong việc giải trí mà vẫn giúp bạn nhớ được kiến thức được ghi vào trong những câu thơ ấy nhé.
4. Phòng trưng bày kí ức (memory palace).
Có những người ghi nhớ chủ yếu dựa vào hình ảnh. Họ sẽ học nhanh và ghi nhớ sâu hơn thông qua hình ảnh, không gian thực tế hoặc được vẽ minh họa, thậm chí từ trí tưởng tượng.
Với phương pháp này, chúng ta sẽ hình dung lại những địa điểm, không gian mà quen thuộc với mình. Đó có thể là căn phòng của bạn, góc cà phê mà bạn thích,... Điều quan trọng là bạn có thể dễ dàng hình dung không gian đó.
Sau đó, bạn tưởng tượng bất kỳ vật thể nào gợi nhớ thông tin bạn muốn ghi nhớ và “đặt” chúng vào không gian đó.

