Buzz
.png)
Nghề viết lách tự do, hay còn gọi là Freelance Writer, ngày càng trở nên phổ biến. Nhiều người trẻ thích thú với công việc này nhưng có thể đang phân vân liệu mình có đủ kỹ năng cần thiết để theo đuổi nó không? Hãy cùng tìm hiểu về những kỹ năng cứng và mềm cần có để trở thành Freelance Writer!
Mặc dù có khá nhiều tài liệu về chủ đề này trên mạng hay trong sách của các tác giả như Linh Phan, Hạ Chi, RioBook... Nhưng thực tế là tôi khá bất ngờ khi tìm kiếm thông tin và không tìm thấy đầy đủ những điều mình nghĩ rằng cần thiết để trở thành Freelance Writer. Vì vậy, tôi viết bài này. Hy vọng bạn sẽ có thêm góc nhìn chi tiết để đưa ra quyết định nghề nghiệp chính xác hơn.
A. Kỹ năng cứng – Hard skills
Kỹ năng cứng đơn giản là những kiến thức thực tiễn, kỹ thuật được tích lũy qua quá trình học và làm việc. Để trở thành Freelance Writer, các kỹ năng cứng cần có bao gồm:
1. Kỹ năng viết lách
Để theo đuổi nghề viết lách, bạn cần sở hữu những kỹ năng cơ bản này. Thực ra, trong thời đại hiện nay, kỹ năng viết là quan trọng cho bất kỳ ngành nghề nào. Bạn cần viết email, báo cáo, CV, đơn xin việc, kế hoạch... Người giỏi viết thường cũng có khả năng sắp xếp thông tin, tư duy logic và diễn đạt mạch lạc hơn.
Những kỹ năng viết lách bao gồm:
1. Sử dụng ngữ pháp thành thạo.
2. Có vốn từ vựng phong phú trong nhiều lĩnh vực.
3. Khả năng viết nhiều loại nội dung: bài viết trên mạng xã hội, blog, bài PR, ebook, kịch bản video, podcast...
4. Biên tập, chỉnh sửa, điều chỉnh thông tin sao cho phù hợp sau khi viết và dựa trên phản hồi từ khách hàng hoặc team nội bộ.
Đa dạng tông giọng: Khác với các tác giả sách cần có một phong cách viết riêng để nổi bật, những người làm viết tự do thường phải thích ứng với nhiều dự án, lĩnh vực và đối tượng khác nhau. Do đó, việc rèn luyện nhiều phong cách viết là cực kỳ quan trọng.
Bạn có thể nâng cao kỹ năng viết bằng cách đọc nhiều sách, báo, tham gia các khóa học hoặc đơn giản là viết thường xuyên hàng ngày. Bạn có thể tìm hiểu thêm về kỹ năng viết và tại sao nó quan trọng tại đây.
Những cuốn sách để nâng cao kỹ năng viết:
Thuật viết lách từ A-Z – Ngọc Trân
Lang thang trong chữ – Hồ Anh Thái
90 20 30 – Huỳnh Vĩnh Sơn
Con đường trở thành Freelance Writer – Linh Phan
2. Kỹ năng tìm kiếm thông tin
Trong thời đại thông tin 4.0, kỹ năng tìm kiếm và tổng hợp thông tin để tạo ra nội dung sáng tạo là rất quan trọng. Bạn cần biết cách tìm kiếm và tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn khác nhau như sách báo, chuyên gia, phỏng vấn, và đặc biệt là internet.
Bạn đã biết cách tìm kiếm trên Google đúng cách để có thông tin chính xác chưa? Hãy học cách tìm kiếm nâng cao trên Google để tận dụng mọi tài nguyên. Dưới đây là một số trang web hướng dẫn bạn các mẹo Tìm kiếm nâng cao Google. Hãy ghi chú lại và thử ngay nhé!
ở đây
ở đây
3. Kiến thức Content Marketing – Digital Marketing
Content Marketing là một phương pháp tiếp thị tập trung vào việc lên kế hoạch, xây dựng và phân phối nội dung có giá trị, nhất quán và phù hợp với đối tượng mục tiêu, nhằm thu hút sự chú ý của họ, tương tác và kích thích hành động, từ đó mang lại lợi ích cụ thể.
Tuy nhiên, việc viết tốt chưa chắc đã làm cho bạn trở thành chuyên gia Content Marketing. Content Marketing là một phương pháp tiếp thị. Do đó, bạn cần phải hiểu rõ kiến thức cơ bản để có thể thực hiện công việc một cách hiệu quả hơn:
Hiểu rõ thông tin - thấu hiểu sâu sắc về ý định hoặc nhu cầu của khách hàng. Trong thời đại “sáng suốt” của Marketing, các nhà tiếp thị không cần phải đoán suy nghĩ của khách hàng nữa, bởi mọi thông tin cần thiết giờ đây có thể được tìm thấy từ dữ liệu - Data.
Có kế hoạch nội dung chặt chẽ (Content Plan hoặc Content Direction) với thông điệp phù hợp với đối tượng mục tiêu.
Chọn lựa các dạng nội dung sáng tạo, liên quan, hữu ích và hấp dẫn như video, bài viết trên mạng xã hội, bài viết blog, podcast, hình minh họa, ebook, webinar…
Có khả năng viết nội dung đa dạng, đáp ứng đúng nhu cầu của khách hàng.
Lựa chọn các kênh phân phối nội dung hiệu quả như Facebook, Blog, Email…
Biết cách phân tích số liệu để đánh giá hiệu quả của kế hoạch nội dung.
Có kiến thức cơ bản về SEO, Digital Marketing và thiết kế hình ảnh để cùng làm việc với các bên khác như Designer, Đa phương tiện, SEO…
Bạn có thể khám phá chi tiết về Content Marketing trong bài viết này hoặc tìm hiểu thêm về Sự khác biệt giữa Content Writing và Copywriting trong bài viết này.
4. Năng lực ngoại ngữ
Ngày nay, sự thành thạo về ngoại ngữ, đặc biệt là Tiếng Anh, là điều cần thiết không chỉ cho công việc viết nội dung mà còn cho mọi lĩnh vực khác.
Có kiến thức vững vàng về Tiếng Anh, bạn có thể tìm kiếm và tổng hợp nhiều thông tin hữu ích. Bởi vì Tiếng Anh là ngôn ngữ phổ biến nhất trên thế giới, nên lượng thông tin sử dụng ngôn ngữ này cũng đa dạng và chất lượng hơn so với việc chỉ tìm kiếm bằng Tiếng Việt.
Với khả năng sử dụng thành thạo Tiếng Anh, bạn có thể mở ra cơ hội làm việc và dự án rộng lớn hơn, chuyên nghiệp hơn ở bất kỳ nơi nào trên thế giới. Bạn có thể ứng tuyển vào các vị trí Freelance Writer trên các trang tìm việc quốc tế như Fiverr hoặc Upwork với mức giá cao hơn. Việc giao tiếp với khách hàng trong quá trình làm việc cũng sẽ dễ dàng hơn.
Hơn nữa, việc thành thạo ngoại ngữ cũng giúp bạn dễ dàng tiếp cận kiến thức về Digital Marketing vì phần lớn tài liệu chuyên ngành thường được viết bằng Tiếng Anh. Bạn có thể học từ các trang lớn như Google Digital Garage, Coursera, Udemy… một cách dễ dàng.
5. Sử dụng công nghệ hiệu quả
Ngoài kiến thức chuyên ngành, Freelance Writer cần phải biết sử dụng các công cụ trực tuyến để hỗ trợ công việc. Ví dụ như:
Công cụ SEO: từ khóa tìm kiếm, công cụ đánh giá hiệu quả SEO như Google Keyword Planner, SEMrush, Google Ads, Google Analytics...
Công cụ quản lý dự án: như Trello, Asana, Monday.com, Jira... Các dự án Freelance đã từng thực hiện cả trong và ngoài nước đều thường được quản lý thông qua email và các công cụ này.
Công cụ thiết kế hình ảnh: Bạn có thể không cần phải thành thạo AI hoặc PTS như Designer, nhưng ít nhất bạn cần hiểu về nguyên tắc thẩm mỹ cơ bản và có thể sử dụng Canva.
Các công cụ soạn thảo, lưu trữ nội dung, họp trực tuyến: như Microsoft Office, Google Drive, Google Meeting, Zoom, Evernote...
Các hệ thống quản lý nội dung (CMS): WordPress...
Mạng xã hội: như Facebook, Instagram, Linkedin, Tik Tok... Mỗi nền tảng phù hợp với một nhóm đối tượng và có cách vận hành nội dung, quảng cáo khác nhau.
6. Hiểu biết về thủ tục và giấy tờ
Hãy xem công việc Freelance Writer như một doanh nghiệp thực thụ, không chỉ là một sở thích cá nhân. Để tự bảo vệ quyền lợi của mình, hợp đồng làm việc là cần thiết. Hoặc ít nhất, bạn nên thảo luận các điều khoản công việc một cách cụ thể qua email thay vì chỉ nói miệng hoặc chat.
Bạn cần hiểu biết cơ bản về các loại thủ tục, giấy tờ như:
- Hợp đồng lao động
- Danh sách giá cụ thể với các điều khoản rõ ràng cho dịch vụ bạn cung cấp
- Thỏa thuận bảo mật thông tin NDA (Non-disclosure agreement) (thường được yêu cầu khi làm việc với các công ty, thương hiệu lớn)
- Thuế thu nhập cá nhân
- Bảo hiểm xã hội tự nguyện
- Biên bản nghiệm thu công việc hoàn thành
- Hóa đơn thanh toán (Invoice)
- Phương thức thanh toán khác nhau
- Cách giải quyết các vấn đề không mong muốn như hoãn, hủy bỏ hoặc vi phạm hợp đồng
Hy vọng bài viết này đã cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan về các kỹ năng cần thiết để theo đuổi nghề Freelance Writer. Không có nghề nào không đòi hỏi nỗ lực. Nếu bạn chưa sở hữu đầy đủ kỹ năng, đừng quá lo lắng. Chúng có thể được rèn luyện theo thời gian. Quan trọng nhất là bạn phải đam mê và nghiêm túc, bạn sẽ tìm thấy con đường phù hợp cho mình.
