
Totto-chan, một cô bé 6 tuổi vui vẻ, sôi nổi. Có những suy nghĩ và hành động độc đáo, lạ lùng, khác biệt so với các bạn cùng trang lứa. Chính tính cách đặc biệt này, chỉ sau vài ngày bước vào lớp một, cô đã bị trục xuất khỏi trường. Cô giáo than phiền vì Totto-chan gây rối cả lớp, cô bé mỗi khi vào lớp lại bật mở nắp bàn gây ồn. Cô còn gọi xe rong và trò chuyện với con chim nhạn. Rõ ràng, tính nghịch ngợm khiến cô không hợp với môi trường truyền thống. Không có lựa chọn nào khác, mẹ buộc phải chuyển cô đến một trường mới, trường Tomoe. Chính ở đây, cuộc sống của Totto-chan đã thay đổi, từ một cô bé năng động trở thành một người biết kiềm chế, giúp đỡ người khác.
Thầy giáo hiền lành
Điều đầu tiên gây bất ngờ, đó chính là thầy hiệu trưởng Kobayashi. Thầy là một người tài năng, với những phương pháp dạy học độc đáo và sáng tạo. Thầy luôn tôn trọng giáo dục tự do, không áp đặt áp lực lên học sinh, tập trung vào phát triển kỹ năng sống. Đặc biệt, thầy luôn lắng nghe những đứa trẻ của mình.
“Hãy kể cho thầy nghe, kể điều gì cũng được. Hãy kể hết những gì em muốn.”
Sau câu nói đó, Totto-chan cảm thấy thoải mái hơn, cô bé kể về mọi thứ không ngừng nghỉ. Từ việc đi tàu sáng nay cùng mẹ, việc soát vé của bác, cho đến việc kể về cô giáo cũ rất xinh đẹp. Cô còn kể về việc nói chuyện với con chim nhạn ở trường cũ, nhà cô có chú Rocky màu nâu biết xin lỗi, biết bắt tay, biết cảm ơn khi được ăn. Kể về thời mẫu giáo, cô đưa kéo vào miệng và bị cô giáo mắng. Cô còn tự hào kể về bố mình là người lặn biển giỏi, có thể lao từ trên cao xuống nước. Và cuối cùng, cô kể về việc hôm nay cô không mặc đồ mẹ may, vì những bộ đồ trước đó đã rách hết khi cô chui qua hàng rào. Nói chuyện với trẻ con thì không bao giờ có điểm dừng, chúng có thể nhớ mãi những kỷ niệm. Nhưng trong đó, chúng ta cũng có thể tìm thấy niềm vui. Thầy không chỉ lắng nghe mà còn rất quan tâm, ông đã ngồi lắng nghe cô bé suốt bốn tiếng đồng hồ. Đây là lần đầu tiên, có ai đó lắng nghe cô kể chuyện như vậy, Totto-chan cảm thấy hạnh phúc lắm. Lúc ấy, cô trở thành học trò của trường Tomoe.
“Này, giờ đây em đã là một học sinh của trường rồi”
Khuyến khích sáng tạo
Trong giờ ăn trưa, thầy thường nhắc bố mẹ chuẩn bị mỗi em một hộp cơm. Trong đó phải có đủ “món biển”, “món núi”. Nếu không đủ, thì thầy sẽ bổ sung thêm cho đủ. Đây là một cách giáo dục sáng tạo, thầy hiểu rằng trẻ em cần có hình ảnh minh họa cho mọi thứ nên thầy đã sử dụng hình ảnh của biển và núi để mô tả. Nhờ vậy, các em có thể nhận biết các món ăn, không cảm thấy chán ăn như trước. Ngoài ra, trẻ còn học được nhiều kiến thức hữu ích về tự nhiên, khuyến khích khả năng tư duy và đánh giá, đồng thời cũng hứng thú và thích thú hơn rất nhiều.
Tinh thần trách nhiệm
Người lớn thường nghĩ, trẻ con không thể tự làm được gì, nên làm hết cho trẻ. Nhưng suy nghĩ này khiến trẻ trở nên lười biếng, không chịu trách nhiệm. Nhưng với thầy Kobayashi, thầy dạy trẻ có trách nhiệm từ nhỏ, để khi lớn lên, trẻ tự hiểu mình phải làm gì.
Một lần, Totto-chan làm rơi ví xuống cống, cô lấy hết ra để tìm kiếm, cô sắp xếp lại mọi thứ trên sân sau. Trong lúc bận rộn tìm kiếm, cô không để ý thầy Kobayashi ở sau lưng và thầy chỉ nói một câu với cô “Làm xong thì đặt lại ở chỗ cũ nhé!”. Cô đã rất ngạc nhiên khi nghe thầy nói vậy, cô nghĩ thầy sẽ trách móc cô nhưng thực tế lại khác hoàn toàn so với suy nghĩ của cô. Từ đó, cô trở nên ngoan ngoãn hơn và yêu thầy Kobayashi rất nhiều.
Việc lắng nghe và hiểu trẻ con thật sự khó khăn, không phải ai cũng làm được. Trẻ em thích thú với việc vui chơi trong một môi trường tự nhiên. Một môi trường không bị gò bó, không áp lực. Trẻ cần sự lắng nghe và hiểu biết của chúng ta, để có thể phát triển một cách bình thường và vui vẻ. Phương pháp giáo dục của thầy Kobayashi có vẻ lạ lẫm nhưng thực sự là rất cần thiết cho tất cả mọi người.
“Totto-chan bên cửa sổ” với lối viết đơn giản, mộc mạc, đã thành công trong việc thu hút mọi người đến với thế giới giáo dục mới lạ. Nó sẽ trở thành người bạn đồng hành của những người yêu nước Nhật bằng con người, hệ thống giáo dục và bản sắc dân tộc không thể nhầm lẫn với bất kỳ quốc gia nào khác.
“Đừng ép buộc trẻ em học bằng sự cưỡng bức hoặc áp đặt; hãy khuyến khích trẻ em học thông qua sự hấp dẫn tâm hồn của chúng, để bạn có thể phát hiện ra những năng lực đặc biệt của trẻ.” – Plato
Tác giả: Lương Nguyễn Xuân An – Nguồn: Thế Giới Văn Học
