Toyota đang đứng ở vị trí nào trong cuộc đua xe điện? Chuyên gia phê phán: 'Tiến triển chậm chạp'

Mặc dù Toyota là nhà sản xuất ô tô hàng đầu thế giới, nhưng lại đang 'đuối sức' trong cuộc đua phát triển xe điện.

Gần đây, tổ chức InfluenceMap về khí hậu đã công bố một bảng xếp hạng đánh giá mức độ cam kết của các hãng ô tô lớn đối với chính sách về khí hậu trên toàn cầu. Bảng xếp hạng này sử dụng dữ liệu từ IHS Markit và các nghiên cứu để đánh giá 12 thương hiệu ô tô lớn nhất tại 10 khu vực tiêu thụ ô tô lớn nhất trên thế giới.

Theo bảng xếp hạng này của InfluenceMap, Toyota hiện đang ở vị trí thấp nhất với điểm xếp loại D (trên thang điểm từ A đến F, với A là cao nhất, F là thấp nhất). Trong khi đó, Tesla được xếp loại hàng đầu với xếp loại B.

Không chỉ riêng Toyota, 2 hãng xe khác của Nhật Bản là Nissan và Honda cũng đạt điểm khá thấp, cùng xếp loại D+. Khi nhìn vào thực tế các hoạt động của các hãng xe Nhật Bản, dễ dàng nhận thấy rằng chúng có vẻ chưa chuẩn bị đầy đủ cho việc chuyển đổi sang loại phương tiện không phát thải.

Có thể kể đến việc Honda dự kiến sản xuất mẫu Honda e:Ny1 vào năm 2024 nhưng dự tính sẽ chỉ phân phối ở một số thị trường nhất định như châu Âu. Trong khi đó, Toyota hiện chỉ có một mẫu xe điện thuần túy là Toyota bZ4X; tuy nhiên, mẫu xe này thực chất lại là sản phẩm được phát triển chung bởi Subaru. Dự báo của InfluenceMap cho đến năm 2029, chỉ có khoảng 14% sản lượng toàn cầu của Toyota là xe điện thuần túy, của Honda là 18%, Nissan là 22%. Theo Bloomberg, vào năm 2021, Toyota được xếp hạng là thương hiệu xe có doanh số lớn nhất trên toàn cầu.

Đáng chú ý, Toyota và Nissan là 2 hãng xe đưa ra những mẫu xe lai và thuần điện đầu tiên trên thế giới, với Toyota Prius và Nissan Leaf. Tuy nhiên, đến nay, 2 hãng xe này lại thụt lùi trong cuộc đua xe điện; chuyên gia Sophie Vorrath từ tờ Renew Economy đã nhận định Toyota là 'chậm tiến'.

ĐƯỜNG HƯỚNG CỦA TOYOTA

Hiện nay, Toyota đang tập trung vào xe sử dụng hydro và xe lai điện.

Nghiên cứu của InfluenceMap chỉ ra rằng dòng xe sử dụng hydro không phải là lựa chọn tối ưu, mặc dù Toyota đã đầu tư nhiều công sức vào đó. Theo nghiên cứu này, xã hội dường như nhận thấy rằng dòng xe hydro không thể thay thế hoàn toàn cho xe điện. Hiện nay, gần như chỉ có Toyota là nhà sản xuất cung cấp mẫu xe sử dụng hydro phổ biến - Toyota Mirai.

Đối với dòng xe lai điện*, đây cũng không phải là giải pháp tốt của Toyota. Chuyên gia Ben Youriev từ InfluenceMap phát biểu với tờ Bloomberg rằng: 'Toyota vẫn tiếp tục đẩy mạnh dòng xe lai điện - ngay cả ở thị trường phát triển như Nhật Bản hay Mỹ - bất chấp việc Ủy ban Liên chính phủ về Biến đổi Khí hậu [IPCC, thuộc Liên hợp quốc] đã cảnh báo rằng, nếu xét theo vòng đời của sản phẩm [từ khai thác nguyên liệu đến khi bị loại bỏ], các mẫu xe điện sử dụng nguồn điện ít phát thải mang lại tiềm năng lớn cho việc giảm lượng carbon trong giao thông đường bộ.'

Chuyên gia Ben Youriev cũng cho biết: 'Việc Toyota và Nissan bị đánh giá thấp phản ánh mối quan hệ giữa việc không tuân thủ chính sách về khí hậu và triển vọng sản xuất xe điện ít. [...] Dự báo này cho thấy rằng ngành công nghiệp ô tô của Nhật Bản đang bị đẩy lùi so với các đối thủ từ Hàn Quốc, châu Âu và Mỹ. Báo cáo cũng chỉ ra rằng khoảng cách này có thể tiếp tục tăng lên trừ khi các hãng xe Nhật Bản điều chỉnh chiến lược sản xuất của mình.'

Trong bảng đánh giá của InfluenceMap, Tesla đang ở vị trí gần như hoàn toàn trái ngược với các hãng xe khác. Tesla được đánh giá với điểm B nhờ vào nhiều hoạt động ủng hộ và tuân thủ Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu.

Dựa trên hướng phát triển hiện tại, InfluenceMap ước tính rằng ngành công nghiệp xe hơi cần tăng sản xuất xe điện lên đến 80% trong vòng 12 tháng từ năm 2029 đến đầu năm 2030 để kiềm chế nhiệt độ tăng cao dưới mức 1,5^oC.

Trong khi đó, từ nay đến năm 2029, phần lớn các xe con vẫn sử dụng động cơ đốt trong, chiếm khoảng 68%. Chuyên gia Ben Youriev chỉ ra rằng chính sách về khí hậu của các quốc gia và khu vực trên thế giới sẽ quyết định tốc độ chuyển đổi của ngành công nghiệp xe hơi sang các loại xe không phát thải.