Trong khi đối thủ dồn sức vào xe điện và cam kết loại bỏ xe xăng, Toyota vẫn đứng ngoài cuộc đua.
Cách đây 20 năm, Toyota đã trở thành lựa chọn hàng đầu của nhiều người ủng hộ môi trường tại Mỹ với dòng xe Prius Hybrid, tiết kiệm xăng và góp phần giảm khí thải. Mặc dù giá xăng tăng và nhiều hãng xe cạnh tranh trong dòng Hybrid, Prius vẫn là mẫu xe hàng đầu về tiết kiệm nhiên liệu và bảo vệ môi trường.
Trong bối cảnh ngành ô tô điện đang thay đổi cục diện và nhiều hãng xe chuyển đổi sang xe điện, Toyota vẫn chậm chân trong quyết định tham gia.

Toyota Prius Hybrid 2020
Tuần trước, Greenpeace xếp Toyota cuối cùng trong số 10 hãng xe lớn đang nỗ lực giảm khí thải. Mặc dù Prius từng được khen ngợi về môi trường, nhưng vẫn sử dụng xăng.
Theo Greenpeace, Toyota đang tiến hành chuyển đổi sang xe điện một cách chậm chạp so với các thương hiệu lớn khác. Doanh số bán các dòng xe không thải khí nhà kính như xe điện chỉ chiếm ít hơn 1% tổng doanh số của Toyota.
Trong vài năm gần đây, các hãng xe như GM hay Volkswagen đã đầu tư hàng tỷ USD vào xe điện. Thậm chí nhiều hãng đã cam kết ngừng sản xuất xe chạy xăng truyền thống để chuyển sang xe điện.
Tuy nhiên, Toyota - hãng xe lớn nhất thế giới, chỉ mới tuyên bố chuyển đổi đầu tư vào xe điện gần đây. Thậm chí, Toyota vẫn tiếp tục phát triển dòng xe chạy xăng như Prius thay vì đặt cược vào ô tô điện.
Hành động của Toyota đã gây ra nhiều thắc mắc về ý định thực sự của hãng trong bối cảnh nhiều đối thủ đang tập trung vào xe điện. Toyota cam kết giảm phát thải đến 0 vào năm 2050, nhưng vẫn chậm chân trong việc đầu tư vào xe điện.
Thực tế, Toyota không phải là hãng duy nhất trên thế giới thực hiện như vậy. Nhiều thương hiệu khác như Ford, Stellantis hay các hãng xe Nhật Bản cũng vẫn tiếp tục đầu tư vào xe xăng thay vì tập trung vào xe điện.
Toyota cho biết mặc dù họ đang tăng đầu tư vào xe điện nhưng chiến lược của họ cần phải được điều chỉnh để phù hợp, không thể đua theo các đối thủ. Họ cho biết không phải thị trường nào cũng sẽ nhận xe điện một cách rộng rãi như Trung Quốc hoặc Mỹ, phụ thuộc vào giá thành, cơ sở hạ tầng, trạm sạc... của từng quốc gia.

Toyota ra mắt mẫu xe điện bZ4x
'Thị trường thế giới vẫn chưa đủ chuẩn bị và còn quá sớm để chúng tôi đầu tư mạnh mẽ như vậy', Phó giám đốc kinh doanh Jack Hollis của Toyota khu vực Bắc Mỹ nhận định.
Không đặt tất cả trứng vào một rổ
Vào tháng 12/2021, Toyota đã thông báo kế hoạch đầu tư 4 nghìn tỷ Yên, tương đương 28 tỷ USD cho dòng sản phẩm xe điện. Tuy nhiên, công ty vẫn tiếp tục đầu tư vào xe xăng truyền thống. Cách đây vài tuần, hãng đã đầu tư 5,6 tỷ USD cho cả dòng xe Hybrid và xe điện ở Nhật Bản và Mỹ.
'Chúng tôi không muốn phân biệt đối xử với khách hàng', CEO Gill Pratt của Viện nghiên cứu Toyota nhấn mạnh.
Động thái này của Toyota được cho là chậm so với GM. Tập đoàn GM đã đặt mục tiêu sản xuất toàn bộ xe điện và từ bỏ ô tô xăng vào năm 2035, bao gồm cả việc loại bỏ các dòng xe như Cadillac. Nhiều hãng xe khác cũng cam kết tương tự tại Bắc Mỹ.
Tuy nhiên, Toyota - hãng xe lớn nhất thế giới chỉ đặt mục tiêu bán ra 3,5 triệu ô tô điện mỗi năm vào năm 2030. Con số này chỉ cao hơn 1/3 so với doanh số hiện tại của hãng.
Theo giám đốc Paul Waatti của AutoPacific, Toyota rõ ràng đang ở ngoài cuộc đua xe điện, nhưng điều này lại không nhất thiết là xấu.
'Tôi nghĩ họ đang đa dạng hóa đầu tư. Nhìn tổng thể hình ảnh toàn cầu, nhiều thị trường vẫn chưa sẵn sàng cho sự phát triển của xe điện. Thị trường Mỹ phát triển chậm hơn Châu Âu và Trung Quốc về xe điện, nhưng cũng có những thị trường khác không đủ hạ tầng cho sản phẩm này. Vì vậy, đầu tư đa dạng là một chiến lược hợp lý cho tập đoàn ô tô hàng đầu thế giới', ông Waatti nói.
Cho đến năm 2021, Toyota bán được 10,5 triệu xe tại khoảng 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, dẫn đầu thế giới. Volkswagen xếp thứ hai với 8,9 triệu xe tại 153 thị trường, trong khi GM đứng thứ ba với 6,3 triệu xe.

Không phải một mình
Theo CNBC, Toyota tin rằng xe điện chỉ là một trong nhiều phương tiện để đạt được mục tiêu phát thải bằng 0 trong tương lai.
Chuyên gia Jim Adler của Toyota Venture tin rằng trong tương lai, không thể có chuyện xe điện chiếm 100% thị trường, thay vào đó sẽ là sự kết hợp giữa xe điện và các dòng sản phẩm khác.
Toyota cho rằng việc phủ sóng xe điện sẽ phụ thuộc vào sự phát triển cơ sở hạ tầng, hệ thống năng lượng, nguyên liệu ắc quy và độ thích nghi của từng thị trường.
Ngoài dòng xe điện thông thường, Toyota cũng đang đầu tư vào công nghệ ô tô điện chạy bằng ắc quy Hydro. Loại ắc quy này sẽ sử dụng năng lượng từ Hydro và Oxy, thải ra chỉ là hơi nước. Tuy nhiên, công nghệ này vẫn đắt đỏ và cần cơ sở hạ tầng và sự hiểu biết từ người tiêu dùng để áp dụng.
Chi phí
Một lý do khác khiến Toyota không tập trung hoàn toàn vào xe điện là để đa dạng hóa sản phẩm và phạm vi giá cả.
Ví dụ, Toyota Prius Hybrid năm 2022 có giá khởi điểm chỉ 25.000 USD, thấp hơn 17.000 USD so với xe điện hoàn toàn bZ4X của hãng. Điều này tạo ra nhiều lựa chọn hơn cho khách hàng, phù hợp với túi tiền của cả tầng lớp trung và thượng lưu.
Xin lưu ý rằng ắc quy cho xe điện rất đắt đỏ, đặc biệt là trong tình hình lạm phát hiện nay. Ngoài ra, các nguyên liệu như Lithium, Cobalt hay Nickel cũng tăng giá mạnh do cầu vượt cung.
Báo cáo của AlixPartners cho thấy giá nguyên liệu làm ắc quy đã tăng gấp đôi kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát.

Toyota sử dụng công nghệ ắc quy Hydro mới cho dòng xe Mirai.
Với lý do đó, việc Toyota cảm thấy rất cẩn trọng trước sản phẩm mới là điều hiển nhiên.
'Trong vòng 10 năm tới, thị trường Lithium sẽ gặp khó khăn khi cung không đủ cầu. Điều này có thể thấy rõ qua số lượng mỏ khai thác cần thiết cho ngành xe điện. Tương tự, Nickel cũng sẽ đối mặt với tình trạng cung không đáp ứng được nhu cầu tăng của ngành ô tô điện', chuyên gia Pratt của Toyota Research nhận định.
Hãng The Metals Co dự đoán thế giới sẽ gặp thiếu hụt Nickel và Cobalt cho ắc quy ngành xe điện vào năm 2030. Ngay cả khi toàn bộ chuỗi cung ứng của Mỹ và các đối tác hoạt động hết công suất, họ vẫn chỉ đủ cung ứng cho dưới 60% thị trường xe điện vào năm 2030.
*Nguồn: CNBC
Huyền Băng
Theo Nhịp sống thị trường, Toyota không muốn đặt tất cả vào cùng một lựa chọn trong cuộc đua xe điện. Mục tiêu của họ là đa dạng hóa và không phụ thuộc hoàn toàn vào một công nghệ. Họ đang tiếp tục nghiên cứu và phát triển các giải pháp mới như công nghệ ắc quy Hydro để đảm bảo sự tiến bộ và sự bền vững trong ngành ô tô.
