Buzz
Phát triển phương tiện giao thông điện tại TP.HCM là bước quan trọng để chuyển đổi sang sử dụng phương tiện giao thông sạch sẽ, giúp môi trường thành phố ngày càng được làm sạch hơn.
Đây là chủ đề chính được thảo luận tại Hội thảo tham vấn kết quả nghiên cứu về 'Kế hoạch phát triển giao thông vận tải bằng phương tiện giao thông điện tại TP.HCM', tổ chức vào chiều 12/5/2022 tại TP.HCM.
Kế hoạch này là một phần của dự án “Sáng kiến giao thông trong NDC tại các nước châu Á - NDC TIA”, được Chính phủ Đức tài trợ cho Việt Nam, nhằm hỗ trợ nâng cao năng lực và khung pháp lý để thúc đẩy phát triển giao thông vận tải theo hướng thấp cacbon và giảm lượng khí thải nhà kính.
“Loại bỏ” xe “xăng”…
Phát biểu khai mạc tại Hội thảo, ông Bùi Hòa An - Phó Giám đốc Sở GTVT TP.HCM nhận định hiện nay, nhu cầu sử dụng phương tiện giao thông cá nhân của người dân đang tăng cao, các quốc gia trên thế giới đang hạn chế hoặc loại bỏ dần phương tiện chạy bằng nhiên liệu hóa thạch, chuyển sang khuyến khích các phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch.
Theo ông An, tốc độ tăng trưởng kinh tế, đô thị hóa và cơ giới hóa nhanh, lưu lượng giao thông tại Việt Nam nói chung và TP.HCM nói riêng ngày càng gia tăng. Phát thải trong giao thông chiếm 18% tổng phát thải khí nhà kính và không ngừng tăng qua các năm. Giảm phát thải trong GTVT là một trong các giải pháp hàng đầu cho việc giảm thiểu biến đổi khí hậu.
Theo ông An, “Kế hoạch phát triển GTVT bằng phương tiện giao thông điện tại TP.HCM” , là bước khởi đầu quan trọng cho sự chuyển đổi về phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch, giúp giảm phát thải khí nhà kính để môi trường thành phố ngày càng trong sạch hơn' - ông An nhấn mạnh.
Theo bà Bà Urda Eichhorst - Giám đốc Dự án NDC-TIA, Tổ chức Hợp tác phát triển Đức (GIZ) chia sẻ: “Việc chuyển từ phương tiện động cơ đốt trong sang phương tiện giao thông điện đã và đang diễn ra trên quy mô toàn cầu. Các chính quyền thành phố và quốc gia có thể thúc đẩy việc triển khai xe điện bằng cách đưa ra chính sách thuận lợi và cơ sở hạ tầng trạm sạc. Kế hoạch hành động cho phương tiện giao thông điện của TP.HCM sẽ là then chốt để áp dụng trên thành phố nhanh chóng. Điều này đồng thời cũng đem lại một kinh nghiệm quan trọng để triển khai tại các thành phố khác trong tương lai”.
Theo GS-TS Lê Anh Tuấn - Chủ tịch Hội đồng trường ĐH Bách khoa Hà Nội - Trưởng nhóm tư vấn dự án “Sáng kiến giao thông trong NDC tại các nước châu Á - NDC TIA” cho biết: TP.HCM là 1 trong những thành phố hàng đầu thế giới chịu tác động nặng nề nhất của biến đổi khí hậu. Nhiệt độ trung bình năm của thành phố tăng 1,4%; tỉ lệ diện tích ngập thường xuyên năm 2009 là 54%, dự báo tới năm 2050 sẽ tăng lên 61%.
Trong đó, hoạt động giao thông vận tải (GTVT) chiếm tỷ lệ phát thải khí nhà kính lớn nhất, lên tới 45%. Việt Nam đã cam kết giảm phát thải khí nhà kính theo Thỏa thuận Paris, với mục tiêu đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Sử dụng nhiên liệu sinh học, khí tự nhiên và điện là một trong 5 giải pháp hàng đầu để giảm phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực GTVT.
Việc phát triển phương tiện giao thông điện là xu hướng toàn cầu không thể phủ nhận. Dự kiến đến năm 2030, chỉ còn 41% số lượng phương tiện bán ra trên thế giới sẽ sử dụng động cơ đốt trong, phương tiện điện sẽ chiếm phần còn lại. TP.HCM đang chứng kiến sự bành trướng của phương tiện điện và cần có kế hoạch để chúng trở nên phổ biến hơn.
Tiến tới mục tiêu phủ 100% xe điện
GS-TS Lê Anh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng trường ĐH Bách khoa Hà Nội, nhấn mạnh rằng TP.HCM hiện chưa đặt ra mục tiêu cụ thể về thị phần xe điện. Ô tô và xe máy chiếm hầu hết nhu cầu đi lại với tỷ lệ 86,35%, với tốc độ tăng trưởng ô tô con là 6.56%/năm, sử dụng chủ yếu xăng và Diesel.
GS-TS Lê Anh Tuấn, Chủ tịch Hội đồng trường ĐH Bách khoa Hà Nội, nhấn mạnh rằng việc phát triển phương tiện giao thông điện là xu hướng không thể phủ nhận. Dự kiến đến năm 2030, chỉ còn 41% số lượng phương tiện bán ra trên thế giới sẽ sử dụng động cơ đốt trong, còn lại sẽ là xe điện.
Hiện nay, hạ tầng điện vẫn còn ở giai đoạn sơ khai, nhưng có tiềm năng lớn cho việc chuyển từ phương tiện động cơ đốt trong sang phương tiện điện, với sự tham gia của một số công ty tư nhân như VinFast, MBI. Khảo sát cho thấy 44% doanh nghiệp có kế hoạch chuyển đổi sang xe điện và 13,2% người dân có nhu cầu mua xe điện, chủ yếu là xe máy điện. Đồng thời, TP.HCM có tiềm năng điện hóa cao trong vận tải đường thủy.
Dựa trên dữ liệu và đánh giá thực tế, nhóm tư vấn đề xuất lộ trình phát triển phương tiện điện cho TP.HCM gồm 3 giai đoạn:
- Giai đoạn 1 (2022-2030) - Khởi đầu: Mục tiêu năm 2030, 20% xe điện cho mô tô/xe máy/xe con, 10% cho taxi, và 50% cho xe buýt.
- Giai đoạn 2 (2030-2040) - Tăng trưởng: Mục tiêu năm 2040, 50% xe điện cho mô tô/xe máy, 60% cho xe con, 20% cho taxi, và 100% cho xe buýt.
- Giai đoạn 3 (2040-2050) - Ổn định: Mục tiêu năm 2050, 90% xe điện cho mô tô/xe máy/xe con, 60% cho taxi, và 100% cho xe buýt.
Để đạt được mục tiêu, cần có các giải pháp kiểm soát khí thải và thu phí ô nhiễm theo từng giai đoạn. Các nhiệm vụ chính phải được thực hiện đúng tiến độ. Đến 2025, cần ban hành các quy định kỹ thuật về phương tiện điện. Đến 2030, cần hoàn thiện cơ chế/chính sách và thống nhất tiêu chí cho các trạm sạc.
Đến 2035, dừng cấp đăng ký mới cho xe buýt dùng động cơ đốt trong. Đến 2040, dừng cấp đăng ký mới cho xe diesel và mô tô/xe máy dùng động cơ đốt trong. Năm 2050, TP.HCM sẽ ngừng cấp đăng ký mới cho tất cả các xe sử dụng nhiên liệu từ động cơ đốt trong.
