Trả lời thắc mắc: Loại vắc xin Covid nào nên tiêm?

1. Tổng quan về vắc xin Covid-19

Trước khi đi sâu vào việc lựa chọn loại vắc xin Covid nào là tốt nhất, hãy cùng tìm hiểu một cách tổng quan về vắc xin này.

Vắc xin Covid-19 là gì?

Vắc xin Covid-19 là biện pháp phòng ngừa bệnh viêm đường hô hấp cấp do virus SARS-CoV-2 gây ra. Dù ban đầu được dự đoán sẽ mất đến 18 tháng để sản xuất thành công, nhưng chỉ sau 8 tháng đã tiến hành thử nghiệm trên con người với hơn 320 tình nguyện viên. Đến tháng 11/2020, đã có 56 ứng viên đang trong quá trình nghiên cứu lâm sàng, khiến cho vắc xin Covid-19 trở thành một trong những loại vắc xin được nghiên cứu nhanh chóng nhất từ trước đến nay.

Trong số các ứng cử viên tham gia nghiên cứu vắc xin, AstraZeneca đã nổi lên như một trong những ứng cử viên hàng đầu. Điều này đem lại hy vọng cho tương lai toàn cầu, với cam kết cung cấp 3 tỷ liều vắc xin cho người dân trên khắp thế giới.

AstraZeneca hiện đang là một trong những loại vắc xin được sử dụng phổ biến nhất

Cơ chế miễn dịch của vắc xin Covid-19

Miễn dịch qua truyền nội tiết

Đây là loại miễn dịch được đạt được thông qua sự sử dụng huyết thanh từ những người đã hồi phục sau khi mắc bệnh. Huyết thanh này chứa nhiều kháng thể miễn dịch từ globulin.

Miễn dịch tích cực

Dù có phân vân về việc chọn loại vắc xin Covid nào, nhưng cần hiểu rằng các loại vắc xin trên thế giới, mặc dù hoạt động theo nhiều cơ chế khác nhau, nhưng đều tạo ra kháng thể chống lại virus. Hơn nữa, vắc xin còn kích thích tế bào lympho nhớ lại các tác nhân gây bệnh, tạo ra kháng thể chống lại tác nhân đó nếu bị tấn công trong tương lai.

Tác dụng của vắc xin Covid-19

Khi dịch Covid-19 bùng phát, hệ thống y tế đương đại đang gặp khó khăn về tải trọng công việc. Trong thời gian khẩn cấp này, việc đẩy nhanh tiến độ sản xuất vắc xin trở nên cực kỳ quan trọng để kết thúc đại dịch trên toàn cầu.

Tại Việt Nam, việc tung ra vắc xin đã mang lại niềm hy vọng cho hàng triệu người dân về một tương lai không còn bị dịch bệnh quấy nhiễu. Cuộc chiến chống lại Covid sẽ kết thúc, bảo vệ sức khỏe cho người dân và cuộc sống sẽ trở lại bình thường.

Vắc xin sẽ giảm thiểu số lượng ca tử vong và ca nhiễm nặng, hạn chế các biến chứng nghiêm trọng của bệnh. Điều này sẽ giảm áp lực về mặt kinh tế, giúp người dân giữ vững sức khỏe cả về thân thể lẫn tinh thần để duy trì cuộc sống hàng ngày.

Tiêm vắc xin là biện pháp tối ưu nhất để giúp thế giới vượt qua đại dịch

2. Cần chọn loại vắc xin Covid nào để tiêm?

Bộ Y tế Việt Nam đã phê duyệt sử dụng 6 loại vắc xin: vắc xin Moderna (Mỹ), AstraZeneca, vắc xin Sinova (Anh), vắc phin Pfizer (Mỹ - Đức), vắc xin Sputnik (Nga), vắc xin Sinopharm - Sinovax (Trung Quốc).

Nếu bạn đang phân vân về việc lựa chọn loại vắc xin Covid hoặc không có sự lựa chọn, hãy tiêm bất kỳ loại vắc xin nào bạn có được. Vắc xin được tiêm sớm nhất là vắc xin tốt nhất. Tất cả những loại vắc xin đã được phê duyệt đều có khả năng bảo vệ cơ thể khỏi viêm phổi cấp hoặc giảm nhẹ tình trạng khi nhiễm virus.

Đối với những loại vắc xin yêu cầu 2 mũi, nếu có thể, bạn nên tiêm cùng loại. Tuy nhiên, nếu không đủ vắc xin, bạn cũng có thể tiêm 2 loại khác nhau. Nhưng nhớ rằng, việc tiêm trộn vắc xin cần được bác sĩ tư vấn.

Nếu bạn đang mang thai hoặc cho con bú; đang có các vấn đề sức khỏe đặc biệt; đang dùng thuốc làm mỏng máu; hoặc ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, hãy thảo luận với bác sĩ. Theo khuyến nghị của Bộ Y tế, những phụ nữ mang thai >13 tuần có thể được tiêm vắc xin Covid, trừ loại vắc xin Sputnik V. Và không có chứng cứ nào cho thấy vắc xin Covid gây ra vô sinh. Những tác dụng phụ sau tiêm thường chỉ kéo dài 1 - 2 ngày và sau đó sẽ biến mất.

Quyết định chọn loại vắc xin Covid nào để tiêm là mối quan tâm của rất nhiều người

3. Trả lời một số thắc mắc về việc tiêm vắc xin Covid

Ngoài việc quan tâm về việc chọn loại vắc xin Covid, vẫn còn một số thắc mắc liên quan đến loại vắc xin này như sau.

Người đã từng mắc Covid và tiêm phòng có hiệu quả không

Nhiều nghiên cứu lâm sàng đã được thực hiện trên nhiều nhóm người thử nghiệm. Tuy nhiên, tại Việt Nam, hiện nay, vắc xin AstraZeneca không được khuyến nghị tiêm cho những người đã từng mắc Covid-19 trong thời gian 6 tháng qua.

Sau khi tiêm vắc xin, có nguy cơ nhiễm bệnh không?

Câu trả lời là có. Giống như tất cả các loại vắc xin khác, tỷ lệ bảo vệ không bao giờ đạt 100%. Điều này xảy ra vì nhiều lý do như:

• Tiêm không đúng số lần hoặc không theo đúng lịch trình.

• Hệ thống miễn dịch không hoạt động tốt dẫn đến việc tạo kháng thể không hiệu quả.

• Người tiêm vắc xin đã tiếp xúc với virus ngay sau khi tiêm, làm cho hệ thống miễn dịch chưa kịp tạo ra kháng thể.

• Cũng có một số yếu tố khác có thể ảnh hưởng.

Vì vậy, để có hiệu quả tốt nhất từ vắc xin, bạn cần tiêm đủ số lần và đúng lịch trình theo hướng dẫn của bác sĩ.

Phụ nữ đang mang thai có nên tiêm vắc xin Covid?

Nếu bạn đang mang thai trên 13 tuần, hãy xem xét tiêm vắc xin Covid. Tuy nhiên, bạn nên tiêm tại các cơ sở y tế có dịch vụ cấp cứu sản khoa. Hiện nay, tất cả các loại vắc xin ở Việt Nam, ngoại trừ Sputnik V, đều an toàn để tiêm cho phụ nữ mang thai và cho con bú.

Phụ nữ mang thai và cho con bú cũng có thể được tiêm vắc xin

Sau khi tiêm, cần lưu ý điều gì?

Sau khi tiêm, đặc biệt là trong 3 ngày đầu, hãy lưu ý những điều sau đây:

• Luôn có người sẵn sàng hỗ trợ 24/24.

• Tránh uống rượu bia và các chất kích thích.

• Bổ sung đầy đủ chất dinh dưỡng cho cơ thể.

• Theo dõi vết tiêm. Nếu có sưng đỏ, đau, cần đi khám ngay, không tự ý xử lý.

• Kiểm tra nhiệt độ thường xuyên. Nếu sốt trên 38.5 độ, sử dụng thuốc theo hướng dẫn. Nếu sau 2 giờ không hạ sốt được, thông báo ngay cho nhân viên y tế hoặc đến cơ sở y tế gần nhất.