Buzz
Trái Đất đã trải qua 5 lần đại tuyệt chủng, khiến hơn 75% các loài hoàn toàn biến mất. Giới sinh vật học cho rằng loài người chúng ta hiện đang sống trong lần đại tuyệt chủng thứ sáu.Các nhà khảo cổ học phát hiện ra các sự kiện trên dựa vào những phát hiện về sự biến mất hàng loạt của nhiều chủng loài được lưu lại trên các mẫu hóa thạch, điển hình là những mẫu hóa thạch được phát hiện dưới đây. Rolf Schmidt – nhà khảo cổ học thuộc Bảo tàng Melbourne cho biết, chúng ta không thể biết rõ nguyên nhân nào đã gây ra năm cuộc đại tuyệt chủng trên, nhưng có lẽ sự tác động lớn nhất có liên quan đến việc khí hậu thay đổi đột ngột.
Cuối kỷ Ordovic – 444 triệu năm trước, 86% các loài bị xóa sổ - Graptolite (Lớp Bút đá) với kích thước khoảng 2-3cm
Cũng giống như phần lớn sinh vật khác trong kỷ Ordovic, Graptolite là một sinh vật sống dưới nước. Chúng thuộc nhóm động vật lọc nước (lọc chất và thức ăn từ nước bằng cơ chế đặc biệt của cơ thể, giữ lại thức ăn để đưa vào hệ tiêu hóa, đẩy nước ra ngoài), thường sống thành từng quần thể. Sự tuyệt chủng của loài này kéo dài khoảng hơn một triệu năm, chủ yếu do ảnh hưởng của một 'kỷ băng hà' ngắn, làm giảm mực nước biển đột ngột, tạo điều kiện cho sự hình thành của dãy núi Appalachians, làm cho lớp khoáng vật silicat lộ ra và hấp thụ một lượng lớn CO2 khỏi không khí, làm giảm nhanh chóng nhiệt độ Trái Đất.
Hậu kỷ Devon – 375 triệu năm trước, 75% các loài bị xóa sổ - Trilobite (Lớp Bọ ba thùy) với kích thước khoảng 5cm
Trilobite là một trong những loài phát triển mạnh mẽ nhất trong số các động vật xuất hiện vào thời kỳ bùng nổ của kỷ Cambri khoảng 550 triệu năm trước. Vỏ chitinous gai góc và cặp mắt đa dạng linh hoạt là điểm nổi bật trong sự phát triển vượt bậc của Trilobite. Chúng đã sống sót qua cuộc tuyệt chủng đầu tiên nhưng đã gần như biến mất trong cuộc tuyệt chủng thứ hai. Nguyên nhân chính của sự kiện này có vẻ liên quan đến sự phát triển mạnh mẽ của những loài thực vật mới trong suốt kỷ Devon. Chúng đã phát triển rễ sâu xuống đất, phát tán chất dinh dưỡng khắp đại dương, tạo điều kiện lý tưởng cho sự phát triển của các loài tảo, lấy hết oxi từ nước, khiến cho các sinh vật sống ở đại dương như Trilobite bị chết đuối.Cuối kỷ Permi – 251 triệu năm trước, 96% các loài bị xóa sổ - Tabulate coral (Bộ San hô vách đáy) với kích thước khoảng 5cm
Được biết đến với cái tên “the great dying”, đây là cuộc đại tuyệt chủng kinh khủng nhất từng được ghi nhận trong lịch sử Trái Đất bởi nó đã hủy diệt hầu hết sự sống trên hành tinh này. Tabulate coral – Bộ San hô vách đáy đã biến mất hoàn toàn vào thời điểm này, và những loài san hô tồn tại hiện nay là loài hoàn toàn khác biệt so với Tabulate coral. Nguyên nhân gây ra sự kiện kinh khủng trên là do sự kết hợp “hoàn hảo” của hàng loạt các thảm họa tự nhiên. Núi lửa phun trào ở gần bờ biển Siberia đã thải ra một lượng lớn CO2 vào không khí. Các loại cổ khuẩn sinh methan bị kích thích và nhả ra khí methan – một trong những loại khí gây ra hiệu ứng nhà kính. Nhiệt độ toàn cầu tăng trong khi đại dương bị axit hóa đã thải ra khí hydro sunfua độc hại. Cuộc đại tuyệt chủng tồi tệ này đã “kéo sự sống lùi lại khoảng 300 triệu năm”. Lớp địa chất sau thời kỳ này hầu như không ghi nhận bất kỳ dấu tích nào của các rặng san hồ hay mỏ than.Cuối kỷ Trias (kỷ Tam Điệp) – 200 triệu năm trước, 80% các loài bị xóa sổ - Conodont teet (Lớp Răng nón) với kích thước khoảng 1mm
Các nhà khảo cổ học đã gặp không ít khó khăn trong việc xác định nguồn gốc của các “mảnh răng” này, và đã lầm tưởng rằng chúng thuộc về loài nghêu hay bọt biển nào đó. Thế nhưng, sự phát hiện từ việc nghiên cứu một mảng hóa thạch nguyên vẹn ở Scotland vào những năm 1980 đã xác thực chủ nhân của những mảnh răng – một loài động vật không hàm, có xương sống, có cấu tạo như lươn được gọi là Conodont. Những chiếc răng nằm dọc theo miệng và cổ họng của chúng. Răng của loài Conodont là cấu trúc đầu tiên được hình thành từ hydroxyapatite – một khoáng chất giàu canxi, cũng là thành phần chính cấu tạo nên răng và xương của chúng ta ngày nay. Trong số những cuộc đại tuyệt chủng, sự kết thúc của kỷ Trias là sự kiện bí ẩn nhất khi không có bất kỳ nguyên nhân nào được cho là hợp lý.Cuối kỷ Creta (kỷ Phấn trắng) – 66 triệu năm trước, 76% các loài bị xóa sổ - Ammonite (Phân lớp Cúc đá) với kích thước khoảng 15cm
Chiếc vỏ với những lớp vân tinh xảo này khiến chúng ta liên tưởng đến các sản phẩm được chế tác với kỹ thuật và công nghệ cao cấp hiện nay, chính là lớp vỏ bảo vệ loài mực Ammonite khỏi sự ảnh hưởng gây ra bởi áp suất cao dưới đáy đại dương trong lúc chúng lặn sâu để săn mồi. Trong kỷ Creta, khủng long có thể là bá chủ trên cạn, nhưng dưới đáy đại dương chính là thế giới của loài Ammonite này. Thế nhưng, những hoạt động của núi lửa và biến đổi khí hậu đã đẩy loài vật này đến bờ vực tuyệt chủng. Vụ va chạm với tiểu hành tinh khiến khủng long bị xóa sổ chính là sự kiện châm ngòi cho toàn bộ cuộc đại tuyệt chủng này. Chỉ còn lại một vài chi thuộc phân lớp Ammonite là còn sống sót. Loài Nautilus (ốc anh vũ) chính là chi cổ xưa nhất thuộc lớp Ammonite còn tồn tại cho đến ngày nay. Thế nhưng, liệu rằng chúng (và cả chúng ta?!) còn có thể sống sót sau cuộc đại tuyệt chủng thứ sáu sắp tới hay không?Theo Cosmosmagazine
