Trái Đất vừa thiết lập kỷ lục quay nhanh nhất trong lịch sử

Các nhà khoa học đã đưa ra 4 giải pháp cho hiện tượng khó hiểu này

Theo dữ liệu từ TimeAndDate.com, vào hôm thứ Tư, ngày 29 tháng 6 năm 2022, hành tinh của chúng ta đã lập kỷ lục mới. Đây là lần đầu tiên Trái Đất tự quay quanh trục với tốc độ nhanh nhất trong lịch sử, nhanh hơn 1,59 mili-giây so với bình thường. Tức là vào thời điểm ngày 29/6 vừa qua, người dân toàn cầu đã sống thiếu 1,59 mili-giây so với mọi ngày

Cần nói thêm rằng, Trái Đất không hoàn thành một vòng quay trong chính xác 24 giờ. Thực tế, để hoàn thành một vòng quay quanh trục của mình, Trái Đất mất 23 giờ 56 phút 4,091 giây

NASA đã minh họa vận động quay quanh trục của Trái Đất

Trong vài năm trở lại đây, chúng ta đã tin rằng tốc độ quay của Trái Đất đang chậm dần lại. Sự khẳng định này được hậu thuẫn bởi các số liệu từ đồng hồ nguyên tử, được thu thập liên tục từ năm 1973 tới nay

Dựa vào đó, tổ chức IERS (International Earth Rotation and Reference Systems Service) - đơn vị chịu trách nhiệm theo dõi sự quay của Trái Đất và duy trì khung thời gian chung cho toàn cầu - vẫn thêm một giây nhuận vào bộ đếm thời gian để bù cho việc Trái Đất quay chậm lại. Lần cuối IERS thực hiện điều chỉnh là vào ngày 31/12/2016.

Về lâu dài, có thể sự tồn tại của giây nhuận vẫn đúng, khi chúng ta biết chắc chắn rằng tốc độ quay quanh trục của Trái Đất vẫn tiếp tục giảm dần theo thời gian. Sự ảnh hưởng của Mặt Trăng đã làm chậm lại tốc độ quay, cộng với việc làm cho quỹ đạo của chúng ta có hình dạng elip khi bay quanh Mặt Trời.

Tuy nhiên, các phép đo bằng đồng hồ nguyên tử trong những năm gần đây đã chỉ ra rằng tốc độ tự quay quanh trục của Trái Đất đang tăng. Thực tế, chúng ta có thể đang bước vào giai đoạn kéo dài 50 năm mà trong đó, ngày ngắn hơn bình thường.

Đồng hồ nguyên tử cesium NIST-F2 của Mỹ.

Năm 2020, các nhà khoa học ghi nhận thêm 28 ngày ngắn hơn so với thời kỳ năm 1960. Tuy nhiên, xu hướng này không tiếp tục trong năm ngoái, khi ngày ngắn nhất trong năm 2021 vẫn dài hơn so với ngày ngắn nhất năm 2020.

Dù vậy, vào ngày 29/6/2022, Trái Đất đã thực hiện động tác tự quay nhanh nhất trong lịch sử. Không lâu sau đó, vào ngày 26/7/2022, người dân Trái Đất lại chứng kiến một ngày ngắn kỷ lục khác, khi thời gian trong ngày ít hơn bình thường 1,5 mili-giây.

Kỷ lục trước đó thuộc về ngày 19/7/2020, khi Trái Đất quay quanh Mặt Trời chậm hơn mốc 24 giờ khoảng 1,4602 mili-giây.

Lý do khiến Trái Đất quay nhanh hơn

Mặc dù khoa học chưa giải thích được, nhưng vẫn có 4 giả thuyết lớn dẫn đầu mạch suy luận của các chuyên gia:

- Sự tan chảy của sông băng khiến hai cực Trái Đất trở nên nhẹ nhàng hơn.

- Sự vận động của lõi Trái Đất ảnh hưởng đến tốc độ quay của hành tinh.

- Hoạt động địa chấn đã gây ra biến đổi lớn.

- Biến đổi vĩ độ Chandler, hay còn được biết đến là lắc lư Chandler, mô tả sự dao động của quỹ đạo tự quay của hành tinh. Nó giống như sự lắc lư của một chiếc con quay đang chậm dần lại.

Trong hình minh họa, R (xanh lá) đại diện cho sự tự quay; P (xanh dương) là quỹ đạo tự quay của hành tinh; N (đỏ) là sự biến đổi không đều nhỏ trong quỹ đạo tự quay của hành tinh. Biến đổi vĩ độ Chandler, hay còn gọi là lắc lư Chandler, là một loại biến đổi quan trọng.

Ảnh hưởng của sự biến đổi tốc độ quay của Trái Đất

Sự quay quanh trục của Trái Đất có thể ảnh hưởng đến độ chính xác của đồng hồ nguyên tử, mà thiết bị này được vệ tinh GPS sử dụng để xác định vị trí. Khi Trái Đất quay nhanh hơn, nó sẽ di chuyển nhanh hơn so với vị trí dự kiến. Mỗi nửa mili-giây tương ứng với 26 centimet bị lệch trong quỹ đạo, và sai lệch này có thể khiến công nghệ định vị GPS trở nên vô dụng.

Để khắc phục vấn đề này, có thể các hệ thống đồng hồ quốc tế sẽ cần phải thêm một giây nhuận âm, tức là loại bỏ một giây so với thời gian thông thường để giữ cho thời gian toàn cầu nhất quán. Hiện tượng quay của Trái Đất và tác động của nó vẫn còn nhiều điều chưa được hiểu rõ, vì vậy chỉ có thời gian (và khoa học) mới có thể trả lời được.

Tham khảo tài liệu từ Forbes