Khi mỗi người đều hướng về hoa tam giác mạch, tôi lại lựa chọn cao nguyên đá, nơi tôi gặp những cảm xúc đắng cay, nhưng cuối cùng chỉ còn lại hương vị ngọt ngào.
Khám phá Hà Giang trong mùa hoa tam giác mạch trên cao nguyên đá

1. Tháng 10, hoa tam giác mạch nở rộ trên cao nguyên đá. Tháng 10 cũng là thời điểm diễn ra lễ hội hoa tam giác mạch tại Đồng Văn, Hà Giang.
Vào tháng 10 ấy, tôi đã gặp một nhóm người Mông trên con đường vào Phó Bảng và Sủng Là, họ cầm trong tay những cành hoa tam giác mạch đỏ rực. Họ không chỉ đi mà còn thưởng thức những cành hoa trên đường đi.
Tôi đã mượn một cành hoa để thử. Và người bạn đồng hành đã chụp một bức ảnh đáng nhớ, ghi lại khoảnh khắc đẹp giữa người dân và du khách trên vùng đất cực bắc này. Bức ảnh sau đó đã được đăng tải trên trang chính của một diễn đàn du lịch nổi tiếng, Phuot.vn.
'Đó là cành thương nhớ,' em gọi, quả nhỏ như đầu ngón tay út, màu đỏ sâu, mọc dọc hai bên con đường Hạnh Phúc, hơi chát, có vị đắng, lại đọng ngọt ở đầu môi. Hay có thể em sẽ đặt tên cho nó là quả tình vì anh?' – (Thương nhớ Đồng Văn)


2. Người Tày gọi cây dại ven đường, trong rừng trên cao nguyên đá là mạc khẩu ên, người Mông gọi là tri xả. 'Ăn được mà,' là câu trả lời mà nhiều người dân tộc tôi gặp ngang đường thường nói. Nhưng khi hỏi về việc ăn nhiều có vấn đề gì không, ai cũng lắc đầu cười.
Chẳng qua đó chỉ là quả dại, một món quà nhỏ của tự nhiên, ăn cho vui miệng, và chưa bao giờ có vấn đề khi ăn nhiều.
Mạc khẩu ên hoặc tri xả là loại cây bụi, thân mảnh, nhiều cành, có gai, hoa nở vào mùa thu, ban đầu màu trắng rồi chuyển sang hồng. Quả hình thành từ hoa, mọc thành từng chùm lớn, khi chín có màu đỏ rực rỡ đẹp mắt.
Phần thịt quả đỏ này ban đầu ăn vào có vị chát, nhưng để lâu trong miệng lại cảm nhận được vị ngọt, buồn buồn hái một cành ăn chơi, ngoài ra không có giá trị kinh tế, thậm chí trâu bò cũng không thèm ăn.


3. Trở lại Đồng Văn. Cuối tháng 10, đầu tháng 11 hàng năm, cao nguyên đá rực rỡ bởi sự góp mặt của hoa tam giác mạch, cúc cam, hoa thun tu, dong dền.
Tam giác mạch từng mọc trên dốc núi, nhưng giờ đây lại được trồng vào các bồn hoa xung quanh bùng binh hay hai bên đường phố ở thị trấn, điều này khiến lòng người xao xuyến.
Thân tam giác mạch nhỏ bé như cỏ, hoa bé tí xíu, từng là một phần của rừng núi, nhưng giờ đã được đưa vào thành phố, giống như một cô bé nông thôn ra thành thị, cô đơn và bất hạnh giữa những đèn hoa rực rỡ và âm nhạc ồn ào.
Không gì có thể thay thế được những cánh đồng hoa vẽ nên niềm vui trên dốc núi, chịu đựng sức gió lạnh từ phía trên núi.
Nhưng khi đi sâu vào biên giới, bất giác bị hút vào vẻ đỏ rực của những quả tình trên các con đường nhỏ. Dưới cơn mưa, những chùm quả trở nên lung linh hơn. Người đã ra đi, nhưng cỏ cây vẫn ươm mầm một màu đỏ rực.
Một cậu bé nhỏ trong chiếc áo mưa trắng ngồi khóc, che mặt dưới gốc cây, không đáp lại bất kỳ lời nào, thậm chí không chịu nhận bánh mì. Một cô gái đứng giữa đám cây cũng quay lưng đi, im lặng giữa tiếng xe cộ ồn ào.
Dường như ở biên giới, có một lo lắng mơ hồ, giống như những đám mây mùa thu, bay lang thang và không rõ đường đi, lo lắng này khiến mọi người, cả người đến và người ở, đối mặt với một bức tường vô hình, không ai có thể bước qua.

4. Con đường về Sơn Vĩ hoặc Thượng Phùng, Xín Cái, là con đường tuần tra biên giới dọc theo tuyến biên giới Việt-Trung ở Hà Giang, với hàng loạt cột mốc. Việc đi không chỉ là du lịch, mà còn là một cuộc 'kiểm tra - mốc', một trong những sở thích mà nhiều người quan tâm ngày nay.
Có những cột mốc nằm sát bên đường tuần tra, phía này là Việt Nam, phía kia là Trung Quốc. Những cột phân biên sơn màu hồng trắng trông 'đẹp một cách dịu dàng'. Những cột đá hoa cương có thiết kế lạnh lùng nhưng chứa đựng bao nhiêu cảm xúc và nước mắt.
Đó là một con đường không phải ai cũng dám đi.
Lại thấy quả tình trên biên giới, đỏ thắm và rực rỡ.
Tôi không phải là người Tày, tôi không gọi cây là mạc khẩu ên, tôi cũng không là người Mông, tôi không gọi cây là tri xả. Tôi là một cô gái Kinh, sinh ra và lớn lên trên đồng bằng, nhưng lại đặc biệt yêu thích cao nguyên đá như quê hương thứ hai của mình.
Và tôi đã đặt cho chúng một tên riêng: cây 'quả tình' trên 'cành thương nhớ'.
Mỗi khi thu về, những quả tình lại nở hoa trên dãy núi, trên bề mặt trời, ven đường về phía biên giới. Thứ quả tình đó gắn liền với cuộc sống của phụ nữ, trẻ em trên vùng cao, những người đi ra chợ, lên rừng hái củi, đi cày tra ngô, và cũng gắn bó với tôi trong những hành trình của tâm hồn.
'Nếu bạn ghé Đồng Văn, hãy giúp tôi lấy một cành thương nhớ, một ít quả tình, dù có đắng, cay, chua, chát, nhưng sau cơn bão, vẫn còn vị ngọt trên môi' – (Thương nhớ Đồng Văn).



Theo Thủy Trần/Tuổi Trẻ
***
Tham khảo: Cẩm nang du lịch Mytour
MytourNgày 11 tháng 11 năm 2016