Trải nghiệm mùa thu hoạch lác ở Càng Long

Chúng tôi lạc bước theo những con lộ nhỏ, với đường nhựa mịn như không có dấu vết xe tải, vượt qua những con đường thôn quê rợp bóng cây xanh mướt. Bất ngờ, mở ra trước mắt là cảnh đồng lác xanh tươi ngát...

Du lịch khám phá Trà Vinh trong mùa thu hoạch lác ở Càng Long

Theo hướng dẫn của bà con người địa phương, chúng tôi quyết định rẽ từ Cần Thơ về huyện Trà Ôn, sau đó chạy vòng qua Trà Vinh. Vượt qua cầu Cổ Chiên, bước chân tiến vào Bến Tre và từ đó trở về TP.HCM. Con đường mới này ngắn gọn hơn nhiều, hứa hẹn không gặp nhiều xe tải, cảm giác mát mẻ…

Theo dõi chỉ dẫn của cộng đồng địa phương, chúng tôi bước theo những con lộ nhỏ, với đường nhựa gần như không có dấu vết xe tải, trải qua những con đường thôn rợp bóng cây xanh mướt. Rồi đột nhiên, mở ra trước mắt là cảnh đồng lác xanh tươi ngát.

Những căn chòi nổi bật giữa cánh đồng, người đàn ông đang tận hưởng công việc cắt lác dưới làn gió mát, phụ nữ đang phơi và giũ… Những bó lác xanh quyến rũ, hòa mình vào làn trắng tinh khôi, tạo nên một khung cảnh như những bức tranh lụa tinh tế.

Khám phá vùng trồng lác tại Càng Long – Trà Vinh

Cư dân địa phương tiết lộ đang trong mùa thu hoạch lác hè. Một số người còn mở lòng chia sẻ với du khách: “Ghé thăm xã Đức Mỹ, huyện Càng Long, đó là nơi có nhiều ấp làng nghề dọc theo sông Cổ Chiên. Bạn sẽ không chỉ thấy cánh đồng cói mênh mông mà còn có các cơ sở dệt chiếu, làm nghệ thuật thủ công và xuất khẩu… Thật sôi động”.

Khi đến Đức Mỹ, chúng tôi nhận ra rằng đã là giờ trưa, nhiều nông dân đã rút về nhà nghỉ để nghỉ ngơi. Những điểm thu hoạch lác, những chiếc máy dệt chiếu và những tấm thảm... đều tạm thời ngừng hoạt động.

Những nông dân và chủ nhà miền Tây thân thiện đón tiếp chúng tôi với bình trà đá, tươi cười: “Càng Long đã trải qua quá trình trồng lác rất lâu. Ban đầu chỉ là loại cây mọc hoang, chịu được đất phèn mặn. Sau này, khi được quy hoạch trồng ở những vùng đất cây lúa không phát triển, cây lác trở thành cây kinh tế vì có thể thu hoạch ba vụ mỗi năm. Khó khăn nhưng lại thu nhập cao hơn lúa”.

Cây lác ở Trà Vinh thuộc loại lác voi, thân to, lá dài, cao lên tới 1,5m, có tên khoa học là Cyperaceae, thuộc họ lác cói. Trước kia, người ta chỉ cắt lác dại về để phơi khô, làm dây bó lúa, cột gói lá, thậm chí sử dụng làm vật liệu đan thủ công. Dần dà, lác được sử dụng để làm các sản phẩm thủ công mỹ nghệ như chiếu, đệm, giỏ, tấm vách…

Trong vài năm qua, lác khô trở thành mặt hàng được ưa chuộng với giá cao, đặc biệt là khi có cơ hội xuất khẩu sang các quốc gia khác.

Dẫn chúng tôi ra cánh đồng, một chủ nhân hào phóng chia sẻ: Trồng lúa béo bở hơn so với trồng lúa. Tuy nhiên, quá trình thu hoạch đòi hỏi nhiều lao động và phụ thuộc vào thời tiết. Nếu chăm sóc đúng cách, thu hoạch sẽ đạt được sau 3 - 4 tháng, khi cây đạt đến giai đoạn trưởng thành mà không cần đợi đến lúc nở hoa.

Đến mùa thu hoạch, mọi người đổ về cánh đồng, đàn ông chủ yếu lo lắt lúa vì công việc này đòi hỏi sức khỏe. Sau khi cắt, bó lúa cần được làm sạch bã. Công việc này đòi hỏi sự tỉ mỉ, thường được phụ nữ thực hiện.

Làm sạch xong, bó lúa được chia thành hai loại: loại cao từ 1,65m trở lên được gọi là lúa loại một hoặc lúa mạnh. Loại dưới 1,5m, thường là 1,2m là lúa loại 2. Thường thì loại này chỉ được sử dụng để làm dây bện.

Tiếp theo là việc phân lúa, giai đoạn này yêu cầu sự hợp tác nhanh nhẹn của hai người. Tại mỗi bàn làm việc, một người đặt lúa lên bàn, trong khi người còn lại rút sản phẩm đã phân ra ngoài, bó lại để chuẩn bị phơi. Công đoạn này có thể được thực hiện bởi cả trẻ em và người lớn.

Lúa sau khi phân sẽ được phơi đều. Có nơi phơi trên cánh đồng, có những khu vực có sân thì sử dụng những sợi dây nhựa căng dài để phơi. Ngay cả quá trình phơi lúa khô cũng rất quan trọng, thường mất khoảng một ngày nếu trời nắng sáng, và hai ngày nếu trời nắng yếu hoặc có mưa ít.

Khi cây lúa đã khô, tiếp tục búng thành từng đám nhỏ và phơi gốc bằng cách xòe búng lúa giống như hình chiếc quạt. Hình ảnh này thường được nhiều người chụp hoặc chia sẻ trên mạng xã hội, đó chính là công đoạn “búng lúa”.

Mùa lác, để thu hoạch lác chất lượng cao, đẹp mắt, cần có nắng mạnh, nên mùa hè hoặc khi không có mưa là lúc lác phát triển tốt nhất.

Để có đủ nhân công làm việc trong mùa, nên bắt đầu vào tháng 2 gần Tết. Khi đó, thời tiết khô, nắng vàng, gió nhẹ mát mẻ. Đây cũng là mùa dệt chiếu sôi động, khi mọi người dọn nhà, mua sắm, thay đổi đồ cũ bằng đồ mới, tạo nên không khí vui tươi.

Chia tay, những người nông dân gửi lời khuyên: “Hãy đi theo dòng sông Cổ Chiên hướng cầu mới, bạn sẽ bắt gặp những bến thuyền và xe chở lác. Từ đó, vượt qua cầu là đến Bến Tre. Tiếp theo, chỉ cần tiến thẳng trên con đường đó, qua một số cây cầu nữa là bạn sẽ đến thành phố, gần 'xịu' lắm đấy”…

Theo Bản tin của Tuổi Trẻ

***

Tham khảo: Cẩm nang du lịch Mytour.com