Khám phá Mai Châu, Hòa Bình, và ngắm nhìn Tết truyền thống của người Mông tại Hang Kia – Pà Cò với những nét văn hóa và ẩm thực độc đáo, thú vị mà bạn có thể chưa từng biết đến.
Trải nghiệm Tết truyền thống của người Mông tại Hang Kia – Pà Cò
Hang Kia – Pà Cò, hai xã gần nhau, cách trung tâm huyện Mai Châu 40 km. Hang Kia, hay còn gọi là “Hang Dơi” theo tiếng Thái, Pà Cò dịch là “Rừng Dê”. Trước đây, đây là nơi cư trú của người Thái, nhưng họ đã di chuyển vì không phù hợp với đời sống và canh tác. Nếu bạn ghé thăm Hang Kia – Pà Cò vào dịp Tết truyền thống của người Mông, bạn sẽ cảm nhận được sự chân chất của người dân và vẻ đẹp văn hóa tinh thần của dân tộc Mông được duy trì và phát triển theo thời gian.


Để đến Hang Kia – Pà Cò, từ các tỉnh thành khác, bạn có thể chọn máy bay đến Hà Nội. Một số hãng bay như Vietjet Air, Vietnam Airlines có giá ưu đãi trên mytour.vn, Mytour.com.


Từ Hà Nội, bạn có thể sử dụng xe khách hoặc thuê ô tô để đến huyện Mai Châu, tỉnh Hòa Bình, nơi có Hang Kia – Pà Cò. Thời gian di chuyển khoảng 3-4 tiếng. Từ Mai Châu, bạn có thể chọn phương tiện công cộng hoặc sử dụng xe máy cá nhân để đến Hang Kia – Pà Cò.
Đối với những bạn không có phương tiện cá nhân hoặc không muốn tự lái xe một đoạn đường xa, bạn có thể sử dụng phương tiện công cộng để đến Hang Kia. Khi ở xa trung tâm thị trấn khoảng 30km, bạn có thể chọn di chuyển trên các tuyến xe đi Sơn La hoặc xe đi Điện Biên, và xuống xe tại ngã 3 rẽ vào Hang Kia – Pà Cò. Từ đây chỉ còn vài km nữa để vào bản, bạn có thể sử dụng xe ôm để di chuyển.

Nếu bạn thích cảm giác phiêu lưu, việc di chuyển bằng xe máy là lựa chọn tuyệt vời. Hang Pà Cò cách trung tâm thành phố Hà Nội 160km, vì vậy, việc đi phượt bằng xe máy hoặc ô tô riêng đều là lựa chọn tốt. Từ trung tâm thành phố Hà Nội, đi theo hướng Hòa Lạc theo đường quốc lộ 6 qua ngã ba Tòng Đậu khoảng 20km, bạn sẽ thấy ngã ba rẽ vào Pà Cò. Theo dõi biển chỉ dẫn hoặc đơn giản hỏi người dân để tránh lạc đường.

Tết truyền thống của người Mông tại Hang Kia – Pà Cò diễn ra từ mùng 1 tháng 12 âm lịch đến hết tháng. Đối với người Mông, việc ăn Tết phụ thuộc vào hoàn cảnh gia đình. Họ thường ăn Tết vào giai đoạn lạnh nhất trong năm. Theo quan điểm của họ, nếu mọi nhà cùng đi chơi Tết, mùa màng sẽ bội thu và đạt được nhiều thành quả. Người Mông chuẩn bị cho Tết từ ngày 30, sau đó chuẩn bị đồ ăn để cúng tổ tiên.


Thường trong những ngày Tết truyền thống của người Mông, họ thường ăn chủ yếu là bánh dày, thịt lợn và thịt gà. Trong ba ngày chính của Tết, họ chỉ ăn bánh và thịt, hoàn toàn không ăn rau. Theo quan niệm của họ, việc không ăn rau đầu năm giúp tránh tình trạng mùa màng không thuận lợi, cỏ mọc nhiều, và mọi thứ không suôn sẻ.


Điểm đặc biệt trong ẩm thực Tết của người Mông là trong ba ngày chính Tết – mùng 1, 2, 3, họ chỉ ăn bánh và thịt, tuyệt đối không ăn rau. Theo quan niệm của họ, không nên ăn rau đầu năm để tránh tình trạng làm mất may mắn và mọi việc sẽ không thuận lợi.

Ngoài việc chuẩn bị các món ăn cúng tổ tiên, người Mông còn chú ý đến việc “thay áo mới” cho các đồ vật. Họ dùng giấy bạc được làm từ cây giang. Bình thường, loại giấy này được sử dụng trong đám cúng, đám ma hoặc sinh hoạt hàng ngày. Tuy nhiên vào năm mới, giấy được cắt thành hình con chim, con phượng và dán lên đồ vật, nơi trong nhà để xua đuổi tà ma, mang lại may mắn và điều tốt lành.

Bàn thờ chính của người Mông đặt ở giữa nhà, hai bàn thờ phụ đặt hai bên cửa chính. Bàn thờ chính bày các công cụ lao động như cuốc, thuỗng, dao, rựa... đã được “đổi mới”. Ngoài nghi lễ tôn giáo, Tết còn là dịp để thanh niên tham gia nhiều trò chơi dân gian quen thuộc và tạo thêm nhiều mối quan hệ.

Những lễ nghi đặc sắc của Tết truyền thống người Mông
Ngày mùng 1
Theo phong tục của người Mông, ngày mùng 1 Tết, vợ nghỉ ngơi, chồng vào bếp nấu ăn. Nấu ăn phải cẩn thận, không để lửa chạy vào người. Không tắm rửa, không phủi bụi và không rời nhà trong ngày mùng 1. Mùng 2, mùng 3 mới được đi chơi. Trong ngày mùng 1 Tết, người Mông không dùng nồi chảo đựng nước, ăn cơm không nấu canh, không chải đầu và giặt quần áo. Vi phạm sẽ khiến lúa cấy không mọc và cả năm gặp nguy hiểm như ngập lụt, lũ quét...

Lễ mùng 2
Vào mùng 2, cô gái Mông khi lấy chồng được xem như đã “cắt linh hồn về với nhà chồng”. Ngày Tết là dịp để bày tỏ lòng biết ơn cha mẹ đẻ. Trong ba năm đầu khi về nhà chồng, mỗi năm vào ngày mùng 2 Tết, người con gái sẽ được cha mẹ chồng đưa về để “lạy Tết” cha mẹ ruột. Nếu không thực hiện đúng thủ tục, khi sinh con đẻ gái sẽ không thuận lợi.
Không chỉ “lạy Tết” cha mẹ mà còn “lạy Tết” thầy cúng trong dịp Tết truyền thống, vì thường ngày thầy cúng dành thời gian để cúng lễ cho cộng đồng trong bản. Đây là cơ hội để thầy cúng nghỉ ngơi và nhận được lòng biết ơn từ mọi người.

Theo mytour.vn, Mytour.com
***
Tham khảo: Hướng dẫn du lịch tại mytour.vn, Mytour.com
mytour.vn, Mytour.comNgày 12 Tháng Mười Hai, 2023