Trạm thu phí là điểm dừng trên các tuyến đường thu phí, nơi thu tiền từ các phương tiện giao thông để hoàn vốn cho các dự án đầu tư theo hình thức BOT. Trước đây, các trạm này thường được quản lý bằng phương pháp thủ công bởi các đại lý vận tải, nhưng hiện nay nhiều trạm đã được thay thế bằng hệ thống thu phí điện tử không dừng, như VETC hay ePass tại Việt Nam.
Thay thế
Vào thế kỷ 21, hệ thống thu phí tự động đã dần thay thế các trạm thu phí truyền thống trên toàn thế giới. Hệ thống thu phí điện tử giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho tài xế so với phương pháp thu phí cũ. Tại Việt Nam, thử nghiệm thu phí điện tử đã bắt đầu từ năm 2015.

Đại dịch COVID-19 đã làm gia tăng việc loại bỏ các trạm thu phí thủ công, thúc đẩy nhiều quốc gia chuyển nhanh chóng sang hệ thống thu phí điện tử hoàn toàn bằng cách loại bỏ hoàn toàn thanh toán tiền mặt. Tại Việt Nam, quá trình chuyển đổi sang thu phí điện tử cũng được đẩy nhanh và bắt đầu thu phí không dừng trên toàn bộ đường cao tốc từ ngày 1 tháng 8 năm 2022.
Thời gian hoạt động và phương thức thu phí
Tại Việt Nam, theo Thông tư 45/2021/TT-BGTVT, Điều 8 quy định rằng:
'Các trạm thu phí hoạt động 24/7 suốt cả năm, bao gồm cả ngày nghỉ và lễ tết (trừ những trường hợp dừng thu hoặc tạm ngừng thu theo chỉ đạo của cơ quan có thẩm quyền).'
Điều 9 quy định về việc thu phí dịch vụ sử dụng đường bộ theo hai phương thức: điện tử không dừng và một dừng.
'Phương thức điện tử không dừng là cách thu phí tự động, cho phép phương tiện giao thông đi qua trạm thu phí mà không cần dừng lại để thanh toán.'
Phương thức một dừng yêu cầu phương tiện phải dừng lại một lần tại trạm thu phí để thanh toán dịch vụ sử dụng đường bộ khi qua cửa kiểm soát.'
- Hệ thống thu phí điện tử
- Đầu tư BOT trong lĩnh vực giao thông ở Việt Nam
