
' Cuốn tranh xấu số nhất '
Bức họa Chân dung của bác sĩ Gachet được vẽ khi Van Gogh đang trải qua thời kỳ khó khăn nhất. Thời tiết ngày càng lạnh và sức khỏe của ông đang dần suy giảm. Không lâu sau đó, Van Gogh sẽ qua đời, và ông vẽ bức tranh này để tri ân bác sĩ Gachet, người đã chăm sóc ông chu đáo.
Nhưng đáng tiếc, tranh của ông không được đánh giá cao trong mắt công chúng thời bấy giờ. Các nét vẽ xấu xí trông như của một đứa trẻ. Bác sĩ đã chấp nhận bức tranh với tư cách lịch sự, nhưng ông và gia đình ông đều cho rằng tranh xấu.
Hình của ông bác sĩ trong bức tranh không chỉ không giống người thật mà còn trông nhăn nheo, ốm yếu hơn người đã vẽ nó. Và quan trọng hơn, bức tranh chao ôi sao mà cô đơn, hay đó là con mắt nhìn cuộc đời của vị họa sĩ tài hoa nhưng không được công nhận?

Bức tranh được mang về, sau nhiều tháng quay mặt vào tường, cuối cùng đến một hôm nào đó, nó đã thấy mình được che trên nóc chuồng gà.
Tranh của Van Gogh không bán được một bức nào khi ông còn sống, nhưng bảy năm sau khi qua đời, giới nghệ thuật bắt đầu đổ xô mua tranh của ông.
Những bức tranh nổi gân, tự hoa, hoặc vẽ hoa hướng dương... 100 năm sau, tất cả đều được đấu giá hàng chục triệu đô. Và bức Chân dung của bác sĩ Gachet mặc kín trong chuồng gà mỗi năm đều được tìm thấy và bán lại, bây giờ nằm trong tay của một tỷ phú Nhật với giá 82,5 triệu đô la.
Dường như số phận của nó sẽ được yên bình trong khung gỗ trên bức tường trắng, nhưng giờ đây nó lại sắp bị đốt trong ngọn lửa với ước nguyện của vị tỷ phú đó là khi ông qua đời, bức tranh sẽ bị đốt. Giới nghệ thuật rối ren khi một tác phẩm duy nhất của thời đại này sắp biến mất.
Một doanh nhân Việt đã lặn lội từ châu Âu sang Nhật Bản, đàm phán và nhận thách đấu với vị tỷ phú đó để mua bức tranh Chân dung bác sĩ Gachet với giá gấp đôi và lời hứa: nếu một ngày nào đó bức tranh không còn ý nghĩa, hãy đốt nó. Và ngày đó đã đến, doanh nhân không có lựa chọn khác ngoài việc đốt bức tranh.
Đốt. Biến thành tro. Một lần nữa.
' Những mảnh ghép cuộc đời '
Chân dung bác sĩ Gachet là một phần nhỏ, trong tác phẩm Mua tranh Van Gogh để đốt của Hồ Anh Thái, ông muốn nói về một khung cảnh lớn hơn: bức tranh cuộc đời. Quanh quẩn trong chuỗi sự kiện mua tranh - đốt tranh - cứu tranh, những mảnh đời hiện ra như những mảnh ghép khác nhau của bức tranh có hàng trăm, hàng nghìn mảnh.

Vị tỷ phú Nhật giàu có nhưng bị cho là gàn dở khi lũ con cháu trong nhà chỉ nhăm nhe đến khối tài sản khổng lồ của ông. Không chỉ đốt tranh, ông còn mở chai rượu đắt tiền đổ xuống bể cá như để chọc tức gia đình.
Ông doanh nhân Việt sau nhiều năm lăn lộn trên đất Đông Âu, giờ đây về Việt Nam lập nghiệp và trở thành một trong những người giàu có nhất cả nước, cả châu lục. Dù lúc nào cũng lẩn như trạch trong mỗi sự kiện, nhưng tập đoàn có hoạt động hay có biến gì, ông cũng nắm rõ như lòng bàn tay.
Anh giám đốc truyền thông từng là tổng biên tập của một tờ báo lớn, giờ chuyển sang làm cho tập đoàn lớn nhất nhì Việt Nam. Tâm trí anh vẫn luôn dằn vặt vì không cứu được người trong cơn thác lũ, giờ đây anh quyết tâm cứu bức tranh sắp bị đốt thành tro bụi.
Một cô diễn viên với gương mặt xinh đẹp nhưng không đọc được kịch bản vì cứ nhìn thấy chữ là đau đầu. Nhưng khi đọc những trang giấy trắng thì cô lại vanh vách đọc ra những câu chuyện. Các bức tranh cô vẽ cũng toàn là một màu trắng xóa.
Rồi một loạt những nhân vật to nhỏ kéo theo, một phó tổng biên tập xảo trá, người lái xe háo sắc, chú cần vụ lúc nào cũng oang oang một bài hát nhảm nhí, chị bếp ưa tám chuyện... Tất cả, tất cả đều là những mảnh ghép cần thiết cho bức tranh cuộc đời hoàn chỉnh.
' Trò chơi khăm giữa những chuyện bi hài '
Tranh của Van Gogh được mua để đốt bên cạnh chủ đề mới lạ thì còn được hấp dẫn bởi chính cách xây dựng cốt truyện tài hoa của tác giả. Đánh lạc hướng độc giả bằng lối kể hóm hỉnh, chỉ trong một cái chớp mắt, Hồ Anh Thái đổi ngữ điệu và để họ rơi vào cái hố đầy bi kịch. Chính hai sắc thái Bi - Hài xen kẽ, bổ sung cho nhau đã mang đến cảm giác như bị chơi khăm, vừa oán trách lại vừa khâm phục của người đọc.
Khi bàn đến Hài, Hồ Anh Thái nhắc đến những trò tầm thường, giả dối, đỉnh cao là phân cảnh đặt tên tranh cho những bức tranh trắng xóa. Để chứng tỏ sự uyên thâm với khiếu nghệ thuật độc đáo của mình với vị sếp tổng của tập đoàn giàu có, không ít người đã vô tình bộc lộ cái sự rỗng tuếch bên trong, màu mè bên ngoài của mình.

Nhưng ở phạm trù Bi, ông kể lại câu chuyện người kỹ sư đầy hoài bão và mơ ước, chăm chỉ học hành ở nước ngoài với khát vọng sáng chế ra đầu máy tàu hỏa hiện đại cho đất nước. Tiếc thay, những người đứng đầu đâu có biết dùng nhân tài, họ chuyển anh hết từ chỗ này sang chỗ khác, từ thợ máy dầu mỡ sang giáo viên dạy nghề, để rồi sống mòn với giấc mơ của mình.
Đã từng có câu hỏi: Việc nghĩ ra một bài toán vô cùng khó và việc giải bài toán đó, việc nào khó hơn? Giống như việc nhà văn Hồ Anh Thái đã vẽ nên bức tranh sinh động về một xã hội đầy bi hài trong Tranh của Van Gogh được mua để đốt, rồi cắt ra thành nghìn mảnh, xáo trộn rối tung lên và việc độc giả ngồi tỉ mẩn xếp lại từng mảnh ghép một, việc nào mang đến ấn tượng sâu sắc hơn?
Câu trả lời thuộc về bạn sau khi gấp lại cuốn sách này.
Theo News.zing.vn
