Tránh sai lầm giữa lễ Vu Lan và lễ cúng Cô hồn

1. Lễ Vu lan
 

Lễ Vu Lan liên quan đến câu chuyện về Mục Kiền Liên, một trong những đệ tử ưu tú của Đức Phật, được biết đến với nhiều phép lạ. Ông được coi là một trong những vị thần đầu tiên trong dòng đệ tử của Phật.
 

Bằng tấm lòng nhớ mãi mẹ, Mục Kiền Liên một hôm đã sử dụng bàn tay thần để nhìn xuống địa ngục, thấy mẹ - bà Thanh Đề đang phải chịu kiếp quỷ đói vì nhiều tội ác từ kiếp trước. Thương mẹ, ông đã sử dụng phép màu để mang đến cơm cho bà.
 

Bà Thanh Đề lâu ngày đói mòn, ăn cơm với tay che bát, lo sợ bị cô hồn khác cướp mất. Do lòng tham sân si, khi bà đưa thức ăn vào miệng, nó đã biến thành lửa không thể nuốt được. Đau lòng, Kiền Liên cầu xin Đức Phật giúp cứu mẹ.

Đức Phật giáo huấn rằng con một mình không thể cứu được mẹ vì tội ác của bà quá lớn. Chỉ có thể nhờ sự giúp đỡ của chư tăng từ khắp nơi mới có hy vọng thành công. Vào ngày rằm tháng bảy, khi chư tăng kết thúc thời gian tu tập, họ tổ chức lễ cúng để cầu nguyện và xin giải thoát cho vong nhân khỏi địa ngục.

Mục Kiền Liên tận tâm thực hiện lời dạy của Đức Phật, không chỉ giúp mẹ mình mà còn giải thoát được tất cả vong hồn bị giam cầm. Tháng bảy âm lịch không chỉ là mùa hiếu hạnh mà còn là thời gian các vong hồn được tự do. Trong những ngày này, người dân thường cầu siêu hoặc cúng thí để cầu mong sự phù hộ từ các vị cô hồn.

Theo lời dạy của Đức Phật, để báo hiếu cha mẹ, phật tử tổ chức lễ Vu Lan để cầu siêu cho người đã mất và cầu xin giải thoát cho vong hồn.

2. Lễ cúng Cô hồn
 

Lễ cúng Cô hồn liên quan đến truyện kể về ông A Nan Ðà, hay còn gọi là A Nan, và một con quỷ miệng lửa (diệm khẩu).
 

Một tối nọ, trong tịnh thất, A Nan bắt gặp một con quỷ ngạ khô gầy, miệng nhả lửa, tay ôm sát cổ. Quỷ cảnh báo rằng ba ngày sau, A Nan sẽ kết thúc cuộc sống và nhập vào cõi ngạ quỷ, mặt cháy đen như chính hắn.
 

Sợ hãi, A Nan hỏi quỷ cách tránh khỏi số phận đau đớn. Quỷ thèm khát nói: 'Ngày mai, hãy chuẩn bị thức ăn cho bọn tôi, và cử hành lễ cúng dường Tam Bảo, lúc đó bạn sẽ được gia tăng tuổi thọ, còn tôi sẽ được chuyển sinh lên cõi trên'.
 

A Nan kể chuyện cho Ðức Phật nghe. Ðức Phật trao cho ông một bài chú gọi là 'Cứu bạt diệm khẩu ngạ quỷ Ðà La Ni'. A Nan tụng bài chú trong lễ cúng và được thêm phước lành...
 

Tập tục cúng Cô hồn bắt nguồn từ sự kiện này, vì thế ngày nay, lễ cúng Cô hồn vẫn được hiểu là 'thả quỷ miệng lửa'. Từ đó, nó mở rộng ra các nghĩa khác như: Tha tội cho tất cả những người đã khuất (xá tội vong nhân) hoặc cúng thí cho những linh hồn không có người thân (cô hồn).