Trên Ganymede, đã phát hiện hơi nước. Liệu nó có thể trở thành một nơi ở mới cho con người?

Các nhà khoa học đã sử dụng dữ liệu từ kính viễn vọng Hubble và phát hiện rằng Ganymede có dấu hiệu của nước. Có khả năng có sự sống trên hành tinh này không? Nó có thể là nơi sống thứ hai cho loài người?

Trong số mới nhất của tạp chí 'Nature Astronomy', các nhà khoa học đã nghiên cứu dữ liệu từ kính viễn vọng không gian Hubble của NASA và phát hiện ra hơi nước trong khí quyển mỏng của Ganymede.

Ganymede, một mặt trăng của Sao Mộc, được biết đến với kích thước lớn hơn Sao Thủy và là mặt trăng lớn nhất trong hệ mặt trời.

Có sự tin tưởng rằng dưới bề mặt của Ganymede có một đại dương lớn, có thể là nơi sống của các loài sinh vật.

Vào ngày 12 tháng 3 năm 2015, NASA đã xác nhận rằng Ganymede, mặt trăng tự nhiên lớn nhất của hệ mặt trời, có một đại dương nước mặn dưới lớp băng, có thể chứa nhiều nước hơn cả Trái Đất.

Kính viễn vọng Hubble đã nghiên cứu quang phổ của Ganymede và ước tính độ sâu của đại dương lên đến 400 km. Một số nhà khoa học tin rằng đây chỉ là một phần nhỏ của đại dương trên Ganymede.

Có thể Ganymede có ba hoặc bốn đại dương, mỗi đại dương chồng lên nhau, mỗi lớp sâu 400 km và được phân chia bởi một lớp băng áp suất cao. Đáy của các đại dương có thể tiếp xúc trực tiếp với lõi đá của Ganymede.

Tổng độ sâu của các đại dương trên Ganymede có thể vượt quá 1.000 km, chứa hơn 15 tỷ km khối nước khổng lồ, với hàm lượng nước gấp 30 lần so với Trái Đất.

Mặc dù không có nước trên bề mặt của Ganymede do nhiệt độ rất thấp, nước trên đó đã đóng băng thành băng rắn, nhưng các nhà khoa học đã phát hiện hơi nước trong bầu khí quyển mỏng của nó.

Đại dương của Ganymede cách lớp vỏ của hành tinh khoảng hơn 100 km, vì vậy hơi nước tồn tại có lẽ không phải là nước bốc hơi từ đại dương.

Để hiểu về nguồn gốc của loại hơi nước này, các nhà thiên văn đã kiểm tra lại các quan sát từ kính viễn vọng Hubble trong hai thập kỷ qua.

Năm 1998, kính viễn vọng không gian Hubble chụp được hình ảnh tia cực tím đầu tiên của Ganymede, chứng minh rằng hành tinh này có từ trường yếu.

Sự hiện diện của phân tử oxy cũng giải thích sự giống nhau của các quan sát UV này, mặc dù một số đặc điểm không phù hợp với sự phát thải dự kiến của oxy tinh khiết.

Do đó, Lorenz Roth từ Viện Công nghệ Hoàng gia KTH ở Stockholm, Thụy Điển, cùng nhóm của ông đã sử dụng kính thiên văn Hubble để đo lường hàm lượng oxy nguyên tử trên hành tinh này.

Họ kết hợp dữ liệu từ kính viễn vọng Hubble năm 2018 và hình ảnh từ kính viễn vọng không gian 1998-2010, cùng với các hình ảnh được lưu trữ từ hai thiết bị này để phân tích dữ liệu.

Kết quả là họ phát hiện ra rằng bầu khí quyển của Ganymede ít chứa oxy nguyên tử. Điều này trái ngược hoàn toàn với giải thích ban đầu của dữ liệu năm 1998. Vì vậy, cần phải có một lời giải thích khác cho sự khác biệt rõ ràng trong các hình ảnh tia cực tím này.

Sau đó, nhóm nghiên cứu bắt đầu nghiên cứu sự phân bố tương đối của cực quang trong hình ảnh tia cực tím. Họ phát hiện ra rằng Ganymede có thể trở nên đủ ấm vào buổi trưa ở gần đường xích đạo và nhiệt độ bề mặt thay đổi rất nhiều trong ngày. Do đó, sự thay đổi của bề mặt băng sẽ giải phóng một lượng nhỏ các phân tử nước.

Sự khác biệt trong hình ảnh tia cực tím có liên quan trực tiếp đến mực nước dự kiến của bầu khí quyển mặt trăng này.

Lorenz Roth giải thích: 'Cho đến nay, chúng ta chỉ quan sát thấy oxy phân tử, được tạo ra khi các hạt tích điện ăn mòn bề mặt băng. Hơi nước mà chúng ta đang đo bây giờ thực chất là khí được hình thành khi băng trên bề mặt của Ganymede thay đổi trong các khu vực ấm áp'.

Chủ đề 'Ganymede có sự sống không' luôn là mục tiêu tìm tòi của các nhà khoa học.

Khi khám phá Ganymede sâu hơn, ta phát hiện không có nước lỏng trên bề mặt của hành tinh này, thay vào đó là băng. Với nhiệt độ trung bình rất thấp, vào khoảng âm 160 độ, không có sự sống có thể tồn tại trên bề mặt của Ganymede.

Bầu khí quyển của Ganymede có hơi nước và oxy nhưng rất mỏng, áp suất bề mặt nhỏ hơn một phần vạn so với Trái Đất!

Dưới lớp băng của Ganymede là một đại dương nước mặn, với lượng nước lỏng vượt xa Trái Đất.

Với lượng nước lỏng khổng lồ như vậy, khả năng có sự sống là rất cao, nhưng vì hạn chế công nghệ hiện nay, chúng ta vẫn chưa thể khám phá thêm được gì.

Mặc dù chưa phát hiện sự sống nào trên Ganymede, nhưng vệ tinh này có đủ yếu tố cơ bản của sự sống.