[Trên Ghế 39] 'Chọn xe điện Trung Quốc không có trạm sạc, thà chọn xe xăng còn an toàn hơn, quá nhiều rủi ro'

Nhà báo Lê Tùng Anh nhận định rằng, việc mua xe điện Trung Quốc thiếu trạm sạc sẽ không giúp ích gì cho chuyển đổi xanh và tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

Series Xe Trung Quốc tại Việt Nam trở lại trong chương trình Trên Ghế 39, phát sóng tối 12/11, với sự tham gia của nhà báo Lê Tùng Anh. Dưới đây là cuộc trò chuyện giữa host Đăng Việt và khách mời về vấn đề:Thiếu trạm sạc, xe giá rẻ có thực sự là rẻ?

Gần đây, một số thương hiệu xe Trung Quốc đã ra mắt sản phẩm gây chú ý lớn. Một số mẫu xe tiêu biểu như BYD M6 và Wuling Bingo.

Hai luồng ý kiến trái ngược đã xuất hiện. Một bên cho rằng: “Rẻ, cũng ổn thôi”. Một bên lại nói: “Thực tế, xe điện rẻ nhưng không có trạm sạc thì hóa ra lại đắt”. 

Ý kiến của anh về vấn đề này như thế nào?

Theo tôi, những người chọn xe thiếu trạm sạc hạ tầng đã lường trước vấn đề này và có cách giải quyết riêng. Do đó, việc giá rẻ hay đắt không phải là yếu tố quyết định. Trước khi quyết định mua, họ đã nhận thức rõ tình trạng thiếu trạm sạc và hiểu các phương thức sạc khác nhau. 

So với xe xăng, việc mua một chiếc xe điện Trung Quốc thiếu hệ thống trạm sạc phổ biến sẽ khiến chi phí sạc pin cao hơn so với các mẫu xe điện khác tại Việt Nam. 

Ví dụ, với VinFast, chi phí sạc pin thấp hơn rất nhiều. Chỉ khi đó, chúng ta mới thực sự nhận ra sự khác biệt về chi phí giữa xe điện và xe xăng.

Ví dụ, nếu sử dụng xe BYD và sạc tại trạm EV One, giá sạc là 9.000 đồng/kWh, tính ra gần tương đương với chi phí đổ xăng. Vậy tại sao phải chọn xe điện?

Tuy nhiên, với những người muốn trải nghiệm hoặc có mục đích riêng, họ vẫn sẽ chọn mua và không quá bận tâm đến việc giá cả đắt hay rẻ.

Vậy theo anh, liệu số người như vậy có nhiều không?

Dĩ nhiên, con số này rất nhỏ. 

Với những mẫu xe điện hạng sang, chúng ta thấy rằng số lượng sử dụng và sự hiện diện trên đường phố rất hạn chế. Điều này cũng đúng với các mẫu xe giá rẻ nhập từ Trung Quốc. 

Thậm chí, tôi nghĩ những mẫu xe không yêu cầu trạm sạc, như Mini EV, còn có doanh số tốt hơn các xe có sạc nhanh, pin lớn nhưng lại thiếu hạ tầng sạc. Dĩ nhiên, mỗi dòng xe đều có nhóm khách hàng riêng, nhưng số lượng thì rất ít. 

Hơn nữa, chúng ta cũng cần xem xét mục tiêu kinh doanh của các hãng xe này. Liệu họ muốn bán được nhiều xe, mở rộng thị trường hay chỉ muốn tạo sự hiện diện tại Việt Nam?

Wuling Bingo mới ra mắt có khả năng sạc nhanh nhưng yêu cầu bộ chuyển đổi. Liệu điều này có gây khó khăn cho người dùng không?

Theo tôi, những người sử dụng thực sự Wuling ở Việt Nam sẽ không cảm thấy bất tiện. Trước đây, nhiều người đã sử dụng Mini EV mà không cần trạm sạc chuyên dụng.

Vì vậy, tôi tin rằng những người mua Bingo cũng sẽ lựa chọn xe có giá hợp lý, với pin vừa đủ cho nhu cầu di chuyển hàng ngày. Họ cũng sẽ có chỗ để xe và sạc pin, do đó, việc thiếu trạm sạc sẽ không phải vấn đề lớn nếu họ hiểu rõ mục đích sử dụng xe.

Tuy nhiên, có người cho rằng mua xe này để chạy dịch vụ không hợp lý. Một là vì trạm sạc hiện tại rất ít và đắt. Hai là, phải mua thêm thiết bị chuyển đổi, điều này rất phi lý. Vì vậy, nếu cùng một số tiền, việc chọn xe xăng để chạy dịch vụ là hợp lý hơn nhiều.

Các hãng xe Trung Quốc hiện đang có rất ít khách hàng tại Việt Nam. Theo anh, mục tiêu thực sự của họ là gì? Liệu họ chỉ muốn gia tăng sự hiện diện hay thực sự muốn tăng trưởng doanh số?

Tại Trung Quốc, thị trường xe điện đã đạt mức bão hòa. Theo thông tin tôi có được, số lượng xe tồn kho ở đó khá lớn. Vì vậy, việc xuất khẩu sang các thị trường khác là điều không thể tránh khỏi.

Tuy nhiên, mỗi thị trường đều có những đặc thù riêng. Ví dụ, khi các hãng xe Trung Quốc gia nhập thị trường Việt Nam, họ đối mặt với một đối thủ rất mạnh. Đối thủ này có một lợi thế lớn là hạ tầng trạm sạc rộng khắp toàn quốc.

Do đó, tôi nghĩ hiện tại các hãng xe điện Trung Quốc vẫn đang trong giai đoạn tìm kiếm sự hiện diện và gia tăng nhận thức tại thị trường Việt Nam. 

Ví dụ, BYD là hãng xe số 1 thế giới, nhưng khi ra khỏi Trung Quốc, họ gặp rất nhiều khó khăn. Dù có thể thành công ở Thái Lan, nhưng không phải là toàn bộ Đông Nam Á hay Châu Á. Ở những thị trường khác, khi hạ tầng không đáp ứng được nhu cầu, các chỉ số phát triển của họ rất khiêm tốn, không thể so với Trung Quốc.

Theo thông tin tôi biết, BYD chưa đầu tư nhiều vào thị trường Việt Nam. Họ chưa mở đại lý chính thức, không xây dựng nhà máy, không có hạ tầng, gần như không có gì. Vì vậy, tôi cho rằng hiện tại họ vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu thị trường, ra mắt sản phẩm, và chưa mất gì nhiều. Nếu có, chỉ có các nhân viên tư vấn bán hàng và chủ đại lý gặp khó khăn vì không bán được xe.

Nếu tôi là khách hàng mua xe điện BYD hoặc Wuling, tôi sẽ luôn lo lắng liệu họ có quay lại Trung Quốc và bỏ rơi thị trường Việt Nam. Vậy tôi phải làm sao?

Trong cộng đồng xe điện, đã có rất nhiều câu chuyện xoay quanh vấn đề này. Nhiều người tư vấn bán hàng của Wuling cho biết các phụ tùng xe dễ dàng tìm thấy trên các nền tảng thương mại điện tử Trung Quốc.

Điều này thực sự là một vấn đề. Chúng ta đã chứng kiến một số hãng xe Trung Quốc gặp khó khăn tại Việt Nam, dẫn đến việc các đại lý ngừng bán, cuối cùng chính hãng phải tự giải quyết. Nhưng tôi không nghĩ đây là vấn đề lớn đối với những người đã mua xe, vì họ có thể tính toán được các rủi ro và chấp nhận điều đó.

Tuy nhiên, số lượng người mua những mẫu xe này rất ít, vì không phải ai cũng sẵn sàng chấp nhận những rủi ro có thể xảy ra trong tương lai.

VinFast hiện đang nỗ lực rất nhiều, liên tục đưa ra các chương trình ưu đãi hấp dẫn cho khách hàng. Vậy cơ hội nào cho các hãng xe điện Trung Quốc khi gia nhập thị trường Việt Nam?

Như tôi đã nói, mục tiêu của họ có thể không phải là cạnh tranh với VinFast hay bán nhiều xe. Một giám đốc cấp cao của BYD tại Việt Nam từng chia sẻ rằng họ muốn cạnh tranh với xe xăng, chứ không phải với VinFast. Đây có thể là hướng đi của họ. Ví dụ, những người muốn trải nghiệm xe sedan phân khúc D với động cơ mạnh mẽ có thể lựa chọn xe điện như một chiếc xe thứ 2, thứ 3 trong gia đình.

Cuối cùng, tôi khẳng định mục tiêu hiện tại của các nhà phân phối xe điện Trung Quốc là tìm hiểu thị trường và gia tăng sự hiện diện, thay vì tập trung vào việc bán nhiều xe.

Cảm ơn anh Tùng Anh rất nhiều vì những chia sẻ vừa rồi.