Nhà báo Lê Tùng Anh cho rằng các hãng xe điện Trung Quốc khó có thể vượt qua VinFast vì thiếu hệ thống trạm sạc. Trong khi đó, chính sách bán hàng ưu đãi của VinFast đã thu hút rất nhiều khách hàng mà các thương hiệu Trung Quốc hướng đến.

Dưới đây là cuộc trò chuyện giữa host Đăng Việt và nhà báo Lê Tùng Anh xoay quanh câu hỏi: Nên mua xe điện ở Việt Nam, mua của ai?
Thị trường xe điện Việt Nam hiện nay là cuộc đua giữa VinFast và các thương hiệu khác. Trong phân khúc xe cao cấp và phổ thông, phần lớn là các mẫu xe Trung Quốc như AION, BYD, Wuling, Dongfeng, MG… Tuy nhiên, số lượng khách hàng của những thương hiệu này khá ít. Vậy đối tượng khách hàng của họ là ai, thưa anh?
Xe điện cũng giống xe xăng. Nếu không có trạm sạc, xe điện sẽ giống như xe xăng không có cây xăng. Hiện nay, nhiều người đi xe máy dầu phải loay hoay tìm kiếm dầu DO-0,001S-V, gây không ít bất tiện. Vì vậy, nếu mua xe điện mà không có trạm sạc, đó sẽ là vấn đề lớn.
Xe điện còn đặc thù hơn nữa. Với những người có điều kiện, sống trong nhà riêng và có thể sạc xe tại nhà, họ sẽ không gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, nhóm khách hàng này không nhiều và chủ yếu ở các vùng ngoại thành hoặc các tỉnh. Họ sẽ bị thu hút bởi các chương trình bán hàng hấp dẫn của VinFast hoặc các hãng xe động cơ đốt trong khác.
Một thương hiệu trước đây đã nhắm đến đối tượng khách hàng này là Wuling, nhưng kết quả không mấy khả quan. Ngoài VinFast, họ còn phải đối mặt với sự cạnh tranh từ các hãng xe động cơ đốt trong, vốn có nhiều sản phẩm tốt và đa dạng. Do đó, thị trường dành cho các hãng xe điện Trung Quốc như Wuling càng trở nên hạn hẹp hơn.

Gần đây, có nhiều người dùng mạng xã hội vừa đùa vừa thật nói rằng “Xe Trung Quốc khó bán, xe điện càng khó bán. Vì thế, các hãng xe điện Trung Quốc như BYD, Wuling, AION càng khó cạnh tranh”. Anh có đồng ý với quan điểm này không?
Tôi đã từng thử đặt mình vào vị trí của một người tiêu dùng muốn mua xe điện Trung Quốc, bởi trước đó tôi đã sử dụng xe xăng Trung Quốc. Tuy nhiên, khi thử tìm lý do để chọn mua xe điện Trung Quốc, tôi thật sự không tìm ra lý do thuyết phục nào.
Dù xe điện Trung Quốc có thiết kế đẹp, hiện đại, tính năng đa dạng và chất lượng vượt trội, nhưng tôi không tìm thấy lý do để mua một chiếc xe như vậy cho việc sử dụng hàng ngày. Còn với những người khác, tôi không rõ họ sẽ suy nghĩ ra sao.
Một người bạn của tôi đã mua chiếc BYD Atto 3 và hiện tại anh ấy vẫn rất hài lòng với lựa chọn của mình. Tuy nhiên, anh ấy chỉ là một trong số ít những người như vậy. Tôi không nghĩ rằng anh ấy đại diện cho số đông, và do đó, những lời khen trên mạng không đồng nghĩa với việc sẽ có nhiều khách hàng thực tế.

TMT Motors thừa nhận thất bại với Wuling Mini EV khi cố gắng tiếp cận khách hàng ở các tỉnh. Họ hy vọng việc ra mắt mẫu xe Bingo sẽ giúp cải thiện tình hình, đặc biệt với đối tượng ưa chuộng xe cỡ lớn hơn. Anh đánh giá thế nào về chiến lược này?
Khi nghe về mẫu xe Bingo, tôi đã nghĩ đây sẽ là bước ngoặt giúp TMT Motors vượt qua khó khăn trong việc kinh doanh xe điện tại Việt Nam.
Theo tôi, Mini EV chỉ gặp khó khăn về vấn đề giá cả. Về mặt tiện nghi và chất lượng, mẫu xe này rất ổn. Với khoảng 2.000 xe đã bán được, tôi cho rằng đó là một thành công khá lớn đối với một sản phẩm có đặc thù như vậy. Từ đó, tôi nghĩ TMT Motors là một trong những doanh nghiệp xe điện thành công nhất Việt Nam, chỉ sau VinFast.
Tuy nhiên, mẫu xe mới này có giá cao hơn, trang bị sạc nhanh và viên pin có khả năng di chuyển xa hơn. Nhưng tôi nghĩ khả năng di chuyển xa lại là yếu điểm của chiếc xe này, vì sẽ cần có thêm hạ tầng sạc mạnh mẽ hơn, điều mà hiện tại chưa đáp ứng đủ nhu cầu. Và người tiêu dùng cũng không sẵn sàng bỏ tiền mua xe đắt tiền chỉ để di chuyển quanh khu vực gần nhà như với Mini EV.
Mặc dù Bingo nhận được nhiều lời khen, tôi vẫn không nghĩ doanh số của mẫu xe này sẽ bứt phá. Thực tế, nếu hãng cho ra một phiên bản Mini EV mới, cao cấp hơn, giá tốt hơn, tôi tin rằng đó sẽ là lựa chọn phù hợp hơn với thị trường Việt Nam hiện nay.

Wuling Bingo có 4 phiên bản, nhưng chỉ bán 2 bản trung bình, với bản thấp có tầm hoạt động 203km và bản cao có thể đi 510km, tuy nhiên bản cao chỉ ra mắt mà chưa bán. Tôi thấy điều này khá lạ, vì phiên bản giá rẻ nhất có thể sẽ là lựa chọn phù hợp nhất cho những người đang sở hữu Mini EV, giúp họ nâng cấp lên Bingo với chi phí hợp lý. Khi đó, Bingo vẫn có tầm hoạt động tương đương Mini EV nhưng lại rộng rãi, đẹp và thoải mái hơn, phù hợp cho cả gia đình, trở thành sự nâng cấp xứng đáng mà không cần chi quá nhiều tiền cho các mẫu xe cao cấp.
VinFast hiện gần như chiếm lĩnh thị trường xe điện tại Việt Nam, và xe điện Trung Quốc khó có thể cạnh tranh với họ. Theo anh, đối thủ thực sự của VinFast giờ đây là các hãng xe xăng. Vậy cơ hội nào để thương hiệu Việt thay thế xe xăng?
Nhìn vào thực tế thị trường hiện nay, xe điện đang dần thay thế xe xăng, đặc biệt là những dòng xe của VinFast. Thị phần của các mẫu xe truyền thống như Grand i10, Accent, Vios đã giảm đáng kể do sự thay thế của các mẫu xe điện như VF e34, VF 5, VF 6... Những mẫu xe này mang lại cảm giác sinh lời cao cho các doanh nghiệp kinh doanh, vì vậy họ chuyển sang sử dụng xe điện. Vì thế, xe điện hoàn toàn có thể thay thế xe xăng và thậm chí chiếm lĩnh thị trường trong tương lai.
Lý do khiến xe điện chiếm ưu thế là vì những mẫu xe bán chạy nhất hiện nay đều là xe phục vụ cho mục đích kinh doanh vận tải. Các hãng xe cần các mẫu xe này để thúc đẩy doanh số, khi mà xe cho gia đình chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số. Xe điện phù hợp hơn cho nhu cầu này, và chính vì thế, chúng ta sẽ thấy sự thay thế của xe xăng bằng xe điện càng rõ rệt hơn.
VinFast vẫn thiếu một mẫu xe MPV 7 chỗ để phục vụ cho nhu cầu vận tải dịch vụ. Tuy nhiên, không loại trừ khả năng trong năm tới, VinFast sẽ ra mắt một mẫu xe như vậy. Chúng ta đã chứng kiến không ít bất ngờ từ VinFast, và trong tương lai, ai mà biết được điều gì sẽ xảy ra?

Ảnh 5: Thực tế cho thấy, xe điện đang ngày càng thay thế xe xăng, đặc biệt là ở phân khúc xe phục vụ cho mục đích kinh doanh dịch vụ. Các mẫu xe điện VinFast đem lại cho các nhà đầu tư cảm giác sinh lời lớn hơn so với xe xăng. Trong tương lai, xe điện có thể thay thế hoàn toàn xe xăng và chiếm lĩnh thị trường Việt Nam.
VinFast cần chiếm lĩnh thị phần xe điện tại Việt Nam để làm bước đệm tiến ra các thị trường quốc tế. Các hãng xe điện khác cũng vậy, như BYD hay Wuling, dù luôn tự hào là những thương hiệu xe điện hàng đầu thế giới, nhưng đến 95-96% doanh thu của họ đến từ thị trường Trung Quốc. Tesla cũng đã chiếm lĩnh thị trường xe điện tại Mỹ trước khi mở rộng ra nước ngoài và đạt được thành công như hiện tại. Vì thế, VinFast cần làm điều tương tự: chiếm lĩnh thị trường nội địa trước, vì dù thị trường này không quá lớn, nhưng vẫn còn nhiều cơ hội phát triển.
VinFast cũng đang nỗ lực xây dựng những trường đào tạo lái xe, chứng tỏ họ đang làm mọi cách để thay đổi thói quen tiêu dùng và giúp khách hàng nhận thấy rằng xe điện không hề thua kém xe xăng. Nhờ những nỗ lực như vậy, họ sẽ dần dần chiếm lĩnh thị phần bán xe tại Việt Nam. Dù tỷ lệ tăng trưởng không quá nhanh, nhưng thị trường ngày càng mở rộng, và số lượng xe điện bán ra cũng sẽ tăng theo từng năm. Ví dụ, nếu năm nay VinFast chiếm 30% thị phần, thì số xe tương ứng 30% của năm sau sẽ lớn hơn rất nhiều.

Cảm ơn anh Tùng Anh rất nhiều vì những chia sẻ vừa rồi.
Chương trình Trên Ghế là sự kết hợp giữa Đài Truyền Hình TP Hồ Chí Minh và Công ty Cổ Phần VCCorp, với sự hợp tác thực hiện từ AutoPro, hỗ trợ thương mại từ AdWheel và đồng hành cùng Giovanni.
