[Trên Ghế 44] Lên số nào, xuống số đó và những lưu ý quan trọng khi lái xe qua đèo

Khi lái xe qua các đoạn đèo, người điều khiển cần lưu ý một số quy tắc cơ bản như giữ số ổn định khi lên và xuống dốc, tránh việc sử dụng phanh quá mức, đặc biệt là chú ý đến taluy dương. Quan trọng không kém là tuân thủ đúng luật giao thông, đảm bảo đi đúng làn đường của mình.

Dưới đây là phần trao đổi giữa host Đăng Việt và khách mời Đoàn Kiều Dũng về chủ đề: Làm sao để đổ đèo một cách an toàn?

Những người yêu thích cắm trại bằng ô tô thường chọn các vùng đồi núi làm điểm đến. Để đến được những nơi này, thường phải đi qua những con đường đèo dốc, yêu cầu người lái xe phải có kỹ năng căn bản để đảm bảo an toàn. Với kinh nghiệm phong phú của mình, anh có thể chia sẻ một số kỹ năng thiết yếu để giúp mọi người lái xe an toàn trên những con đường đèo này không?

Tôi đã lái qua nhiều loại xe, tham gia các giải đua xe địa hình ở mọi hạng mục. Ban đầu là xe bán tải cơ bản, sau đó là các dòng xe bán tải nâng cấp và SUV nâng cấp. Gần đây, tôi tham gia vào các giải đua xe chuyên nghiệp, đua với những chiếc xe khó điều khiển nhất. Chính vì vậy, trong suốt quá trình lái xe đi cắm trại và tổ chức các giải đua như Victory Challenge, tôi đã tích lũy được rất nhiều bài học quý báu.

Hôm nay, tôi muốn chia sẻ một vài kỹ năng cơ bản khi lái xe trên đường đèo. Đầu tiên, sau khi kiểm tra kỹ lưỡng chiếc xe của mình, một trong những điều quan trọng nhất khi đi qua những đoạn đường rừng là phải kiểm tra hệ thống phanh.

Hiện tại, tôi thường lái xe bằng tay trái. Khi tham gia đua xe, các tay đua chỉ dùng tay trái để lái, còn tay phải sẽ điều khiển các chức năng khác như sang số và thay đổi chế độ lái. Khi đi trên đoạn đường dốc, mặt đường gồ ghề, không phẳng như đường nhựa, các bạn cần lưu ý một số điểm như sau để điều khiển xe an toàn và hiệu quả.

Điều đầu tiên mà ai cũng phải nhớ khi lái xe lên đèo là “lên số nào, xuống số đó”. Đây là bài học mà tôi đã học từ bố khi còn nhỏ. Khi leo đèo, nếu bạn đi ở số 1 hoặc số 2, thì khi xuống dốc cũng cần giữ ở số đó. Dù xe hiện nay hầu hết có hộp số tự động, nhưng khi đi đường đèo, bạn cần chuyển sang chế độ số tay và chọn số 1 hoặc 2. Cách này giúp xe vận hành ổn định và đảm bảo an toàn khi lên và xuống dốc.

Thứ hai, việc sử dụng phanh đúng cách là rất quan trọng khi đi đèo. Đừng phanh quá nhiều, vì nếu má phanh bị quá nóng do bị ép liên tục (gọi là “miết phanh”), sẽ dẫn đến tình trạng “cháy phanh”, khiến xe mất phanh và không còn khả năng kiểm soát. Đặc biệt khi đi qua các đèo dốc ở vùng núi, việc rà phanh liên tục là cực kỳ nguy hiểm. Hãy nhớ nhấp phanh nhẹ nhàng, tránh đạp phanh quá mạnh và chỉ giảm tốc từ từ khi cần thiết.

Thứ ba, khi xe vào những khúc cua gấp hay nguy hiểm, tuyệt đối không tăng ga và cũng không đạp phanh đột ngột. Thay vào đó, hãy rà phanh nhẹ để giảm tốc độ. Các tay đua chuyên nghiệp luôn tránh tăng ga khi vào cua vì điều này có thể khiến xe mất kiểm soát và gây tai nạn. Lái xe vào khúc cua cần sự kiên nhẫn và chính xác để đảm bảo an toàn cho bản thân và những người xung quanh.

Thứ tư, khi lái xe qua những con đèo ở vùng núi, đặc biệt là trên những con đường hẹp, cua gắt và dốc, bạn phải tuân thủ nghiêm ngặt luật giao thông. Điều này cực kỳ quan trọng, bởi vì nếu không giữ đúng làn đường, bạn có thể gặp phải xe ngược chiều rất nguy hiểm. Vì vậy, hãy luôn đi đúng làn đường của mình và giảm tốc khi cần thiết để tránh những tình huống nguy hiểm bất ngờ.

Khi đối diện với một con dốc cao, tôi sẽ chuyển sang số tay và chọn số 2 để xe có thể leo dốc dễ dàng hơn. Khi xuống dốc, tôi vẫn giữ số 2, vì động cơ sẽ giúp giữ tốc độ và hạn chế việc xe chạy quá nhanh. Mặc dù vòng tua máy sẽ lên cao, nhưng bạn đừng lo lắng về việc làm hại máy, vì cách này giúp xe kiểm soát tốc độ một cách an toàn.

Khi lái xe trên đường đèo, bạn cần xác định rõ đâu là taluy dương và đâu là taluy âm. Taluy dương là phía có vách núi hoặc lan can vững chắc, có thể giữ xe lại trong trường hợp khẩn cấp. Nếu mất phanh, bạn có thể lao xe về phía taluy dương để tránh nguy hiểm. Đây là một kỹ năng quan trọng mà các tay đua cũng như tài xế phải biết để đảm bảo an toàn khi gặp sự cố.

Nếu xe đâm vào vách núi, dù có bị hư hỏng hay móp méo thì cũng không sao, vì điều quan trọng nhất là sự an toàn của người ngồi trong xe. Nếu chẳng may bị thương nhẹ như gãy tay, gãy chân, chúng ta vẫn không bị rơi xuống vực. Điều này càng quan trọng khi lái xe vào ban đêm hoặc trong điều kiện sương mù. Tôi nhớ có lần, khi chạy lên Sin Suối Hồ (Lai Châu) vào ban đêm, xe bị mất phanh, nhưng nhờ những kỹ năng này, chúng tôi đã tránh được tai nạn và cứu sống cả đoàn.

Cuối cùng, một điều mà các bạn cần lưu ý là không nên dừng đỗ xe trên những con đường hẹp. Mình thường thấy nhiều người khi đi qua những khung cảnh đẹp thì dừng xe lại bên đường để chụp ảnh. Mặc dù bạn nghĩ đậu xe sát lề phải là an toàn, nhưng thực tế không phải vậy. Các xe đổ đèo với quán tính lớn và tốc độ khá nhanh, nếu không thấy rõ xe phía trước sẽ rất khó xử lý trong trường hợp khẩn cấp. Vì vậy, hãy luôn cẩn trọng và tránh đậu xe trên đường hẹp nhé.

Ngoài những điểm trên, mỗi tài xế khi lái xe trên đèo núi cần phải luôn chuẩn bị tâm lý sẵn sàng đối phó với mọi tình huống. Đường đèo có thể thay đổi bất ngờ, vì vậy cần có sự linh hoạt và sự chuẩn bị kỹ lưỡng để bảo vệ chính mình và hành khách trên xe.

Và bây giờ, để kiểm tra những lời khuyên này, tôi muốn anh thử một thử thách. Tôi sẽ pha mì Hảo Hảo ngay trên xe, và nhiệm vụ của anh là lái xe sao cho đủ an toàn để tôi vừa pha mì vừa ăn mà không gặp sự cố nào.

Anh Việt đừng lo, tôi cam kết sẽ giúp anh yên tâm. Để chia sẻ với các bạn, khi đi phượt, người ngồi ghế phụ thường xuyên pha mì cốc và ăn ngay trên xe mà không gặp vấn đề gì. Vậy nên, hôm nay, tôi chắc chắn rằng anh Việt sẽ ăn mì mà không bị ướt đâu.

Tất nhiên, trường hợp duy nhất có thể khiến anh Việt bị ướt là nếu có trâu hoặc bò bất ngờ lao ra đường. Nhưng tôi nghĩ rằng trên các con đường đồi núi này sẽ không có trâu, bò đâu. Tôi sẽ đảm bảo lái xe một cách cẩn thận để anh ăn mì mà không gặp vấn đề gì.

Nói thêm một chút, thực sự mà nói, mì Hảo Hảo là một lựa chọn rất tiện lợi khi bạn cần ăn uống trên xe mà không có nhiều thời gian. Đặc biệt là những chuyến đi dài, món mì này rất dễ dàng chế biến và cung cấp năng lượng nhanh chóng cho hành trình của bạn.

Khi đi cắm trại, tôi nghĩ rằng chúng ta hoàn toàn có thể tận dụng cốc mì sau khi ăn xong để làm cốc đựng nước hay dùng vào những việc khác, phải không anh?

Đúng vậy, chúng tôi thường rửa sạch cốc mì và dùng lại như một chiếc cốc để uống nước hay đánh răng khi đi phượt dài ngày.

Chúng ta đang đối diện với 2 khúc cua, nhưng anh Việt đừng lo, tôi chỉ chạy ở tốc độ từ 42-45km/h. Đây là tốc độ an toàn mà các bạn nên duy trì khi vào cua hay đổ dốc, tránh chạy quá nhanh lên tới 60-70km/h.

Khi thực hiện thử thách mà anh Việt đề ra, tôi vẫn luôn tuân thủ nguyên tắc an toàn. Dù đang xuống dốc, tôi không dùng phanh liên tục mà chuyển sang chế độ số tay. Tôi đang giữ ở số 2, nếu cảm thấy không an toàn tôi sẽ về số 1. Với số 1, cảm giác như xe đang tự phanh mà tôi không cần đạp phanh. Anh Việt yên tâm, cốc mì mà anh đang ăn sẽ không bị ảnh hưởng đâu.

Cảm ơn anh Dũng, tôi đã có thể ăn cốc mì Hảo Hảo trên xe mà không gặp sự cố nào. Tuy nhiên, chúng tôi không khuyến khích các bạn thử thách này. Dù vậy, qua thử thách nhỏ và những chia sẻ của anh Đoàn Kiều Dũng, hi vọng các bạn có thể áp dụng vào thực tế khi thực hiện các hành trình dài, đặc biệt là khi đi qua các khu vực đồi núi.