Buzz
Mãi đến gần đây, sau khi AMD Ryzen 9000 Series ra mắt chính thức, mình mới có cơ hội trải nghiệm thử thế hệ vi xử lý mới nhất của đội đỏ. Trong nội dung này, mình sẽ chia sẻ với các bạn một số kết quả thử nghiệm nền tảng AMD AM5 "Zen 5", cụ thể là Ryzen 5 9600X và Ryzen 7 9700X, kết hợp với bo mạch MSI MPG X870E CARBON WiFi.
Kiến trúc Zen 5 ra mắt với 4 lựa chọn từ thấp đến cao: Ryzen 5 9600X, Ryzen 7 9700X, Ryzen 9 9900X và Ryzen 9 9950X. Đợt này, Mytour.vn đã nhận được mẫu sản phẩm CPU Zen 5, ngoại trừ Ryzen 9 9900X, mod @Pnghuy sẽ chia sẻ về Ryzen 9 9950X với mức TDP 170 W, trong khi 2 sản phẩm được đề cập trong bài này có TDP 65 W. Để hiểu rõ hơn về kiến trúc Zen 5 và những gì nó mang lại cho người dùng về hiệu năng và tính năng, bạn có thể tham khảo lại 2 bài viết trước đây:
Cùng với nền tảng AM5 "Zen 5", AMD đã ra mắt chipset 800 Series nâng cấp, bao gồm các dòng cao cấp như X870E và X870, cùng với B850 ở phân khúc trung cấp và B840 ở mức giá bình dân. Hiện tại, thị trường chỉ có hai dòng cao cấp - bo mạch chủ chipset X870E và X870, trong khi hai tùy chọn thấp hơn dự kiến sẽ ra mắt trong quý I năm sau. Điều này làm cho việc lắp ráp một hệ thống máy tính để bàn mới chạy AMD Zen 5 trở nên khó khăn cho nhiều khách hàng, chủ yếu do chi phí cao cho cả CPU và bo mạch chủ. Hơn nữa, DDR5 - yêu cầu bắt buộc cho bộ nhớ trong - mặc dù giá có phần dễ chịu hơn nhưng vẫn chưa đủ hấp dẫn, khoảng cách với DDR4 vẫn còn khá lớn. Trừ khi bạn có nhu cầu nâng cấp toàn bộ từ nền tảng socket AM4 đã quá cũ (và điều kiện tài chính tương đối tốt), nếu bạn đang sử dụng socket AM5 (Ryzen 7000 Series + chipset 600 Series) thì lý do để nâng cấp không thực sự thuyết phục.
Bo mạch chủ mà mình mượn để thử nghiệm với AMD Ryzen 5 9600X và Ryzen 7 9700X lần này là MSI MPG X870E CARBON WiFi. Đây là một sản phẩm thuộc dòng MPG (MSI PERFORMANCE GAMING), nhắm đến đối tượng game thủ yêu cầu không chỉ hiệu năng vượt trội mà còn thiết kế ấn tượng. Tổng thể sản phẩm có màu đen chủ đạo, với ngoại hình cứng cáp nhờ dàn tản nhiệt VRM và bộ tản cho SSD che phủ gần như toàn bộ bề mặt. Bo mạch có kích thước ATX thông dụng, tích hợp đầy đủ các tính năng và kết nối mới nhất.
MSI trang bị cho MPG X870E CARBON WiFi hệ thống cấp điện 18 + 2 + 1 pha, trong đó bao gồm 18 pha Vcore (Smart Power Stage 110A), 2 pha SoC và 1 pha Misc. Các thành phần trong hệ thống cấp điện được thiết kế để duy trì nhiệt độ hoạt động mát mẻ nhờ vào dàn tản nhiệt mở rộng, giúp tăng diện tích tiếp xúc với không khí, kết nối hai khối tản nhiệt với nhau bằng heatpipe. Ngoài ra, khối tản nhiệt cho chipset X870E (gồm 2 chip Promontory 21) cũng đã được cải tiến với diện tích lớn hơn để đảm bảo nhiệt độ ổn định trong quá trình hoạt động.
Đã có khóa gài cho tản nhiệt SSD, chắc chắn rằng phần tháo lắp nhanh card đồ họa bằng nút nhấn cũng không thể thiếu. MSI thiết kế nút nhấn giữ với một cửa sổ nhỏ cho phép hiển thị biểu tượng khóa/mở khóa tương ứng khi nhấn. Nút này rất dễ sử dụng, sau khi lắp đặt card đồ họa, bạn chỉ cần nhấn nút một lần để khóa, nhấn thêm lần nữa để mở khóa khi cần thay đổi GPU.
Mình có một thắc mắc chưa tìm được lời giải đáp là trong đợt Computex 2024 vừa qua, các mẫu bo mạch 800 Series của các hãng cho AMD đều chuyển sang sử dụng khe RAM có 2 đầu khóa, nhưng với MSI MPG X870E CARBON WiFi, khe RAM với 1 đầu cố định vẫn được giữ lại. Mình thích thiết kế này hơn vì nó giúp việc lắp đặt RAM trở nên dễ dàng hơn. MSI MPG X870E CARBON WiFi có 4 khe RAM DDR5, hỗ trợ dung lượng tối đa lên đến 256 GB (tổng) và tốc độ tối đa 8400+ MT/s (OC).
Các cổng giao tiếp ở mặt sau I/O rất phong phú, đủ để đáp ứng mọi nhu cầu, bao gồm 9 cổng USB Type-A tốc độ 10 Gbps, 2 cổng USB Type-C tốc độ 10 Gbps, 2 cổng USB Type-C tốc độ 40 Gbps có chức năng DisplayPort, 1 cổng HDMI, 2 cổng âm thanh mm (Mic In, Line Out), 1 cổng quang S/PDIF, 2 cổng mạng LAN RJ45 tốc độ 2.5 Gbps và 5 Gbps, đầu kết nối antenna WiFi 7 nhanh, nút Clear CMOS, Flash BIOS (cập nhật BIOS mà không cần CPU và bộ nhớ, chỉ cần cấp nguồn cho bo mạch) và Smart Button. Người dùng có thể tùy chỉnh chức năng của Smart Button trong BIOS cho các tác vụ như Reset, Safe Boot, Turbo Fan hay EZ LED. Trên các dòng bo mạch hiện đại và phân khúc tầm trung trở lên, nhà sản xuất thường tích hợp sẵn I/O Shield để giúp người dùng dễ dàng lắp ráp và tránh thất lạc.
Trên bo mạch chủ, MSI đã trang bị nút Power, Reset cùng với hệ thống đèn LED 7 đoạn giúp báo lỗi và theo dõi quá trình khởi động. Nếu người dùng không quen thuộc với mã lỗi, có thể dễ dàng sử dụng EZ Debug LED với 4 đèn, tương ứng với 4 giai đoạn quan trọng trong quá trình khởi động, bao gồm CPU, DRAM, VGA và BOOT.
AMD Ryzen 5 9600X và Ryzen 7 9700X được chế tạo trên quy trình 4 nm của TSMC, sử dụng kiến trúc Zen 5. Dưới lớp IHS, mỗi vi xử lý có 1 CCD với số lượng nhân lần lượt là 6 và 8 nhân, nhờ công nghệ SMT (Simultaneous MultiThreading) mà có 12 luồng và 16 luồng xử lý. Tốc độ xung cơ bản của Ryzen 5 9600X là 3.9 GHz, có thể đạt Turbo 5.4 GHz, trong khi Ryzen 7 9700X chạy ở 3.8 GHz và Turbo 5.5 GHz, cả hai đều có TDP là 65 W.
Cấu hình thử nghiệm
- CPU: AMD Ryzen 5 9600X, AMD Ryzen 7 9700X
- Mainboard: MSI MPG X870E CARBON WiFi
- RAM: G.Skill Trident Z5 DDR5-6000 32 GB (16 GB x 2)
- VGA: AMD Radeon Graphics (onboard)
- SSD: GIGABYTE M.2 PCIe SSD 512 GB
- Cooler: MSI MAG CORELIQUID I360 White
- PSU: FSP Hydro PTM PRO 1200 W
Trong quá trình thử nghiệm, mình đã cập nhật BIOS cho mainboard MSI MPG X870E CARBON WiFi lên phiên bản mới nhất (7E49v1A12) vào ngày 20/9/2024 để đảm bảo hiệu suất tối ưu. Tuy nhiên, mình vẫn nhận thấy rằng khi thay đổi CPU hoặc gắn lại RAM, hệ thống cần một khoảng thời gian tương đối lâu để khởi động thành công (dừng lại ở mã 15 và đèn DRAM). Dù đã qua đến thế hệ thứ hai của chipset hỗ trợ socket AM5 (tên thương mại là 800 Series, trước đó là 600 Series), nhưng có lẽ do cùng dựa trên Promontory 21 nên thời gian để “đọc” RAM lần đầu sau mỗi thay đổi phần cứng vẫn chưa được cải thiện. Mình không đo cụ thể thời gian nhưng ước chừng khoảng 3 - 5 phút tùy tình huống. Trong thời gian này, nếu không kiên nhẫn, rất dễ cảm thấy hệ thống bị treo (thực tế không phải vậy). Sau “lần đầu” đó, mọi thứ sẽ trở lại bình thường. Khi chạy benchmark, mình để mặc định các thiết lập trong BIOS, nếu bạn có kiến thức và thực hiện các tinh chỉnh thì kết quả có thể cải thiện hơn.
Như mình đã đề cập, AMD Ryzen 9000 Series “Zen 5” hiện tại chưa đủ sức thuyết phục người dùng đầu tư nâng cấp, đặc biệt là với những ai đang sử dụng Ryzen 7000 Series. Mặc dù có sự khác biệt về hiệu năng, nhưng giá bán của CPU Zen 5 tại thị trường Việt Nam vẫn tương đối cao, và tổng chi phí cho các linh kiện cần thiết để nâng cấp lên Zen 5 còn tốn kém hơn nữa. Hơn nữa, chỉ vài tháng nữa thôi, Ryzen 9000X3D sẽ được ra mắt. Nếu bạn là người chơi game, những chip X3D thế hệ mới thật sự đáng để chờ đợi vì khả năng bộ đệm 3D V-Cache có thể sẽ tăng gấp đôi. Nếu bạn đang sử dụng socket AM4, hãy chờ đợi cho đến khi mainboard 800 Series tầm trung (B850, B840) ra mắt, cùng với những tùy chọn 3D V-Cache. Nếu bạn đã sử dụng socket AM5 (Ryzen 7000 Series), hãy tiếp tục chờ thêm một thời gian nữa để nâng cấp lên Ryzen 9000X3D sẽ tốt hơn nhiều.
