
Người xem sẽ được dẫn đi trên hành trình khám phá quá khứ, chứng kiến những bằng chứng lịch sử đã tồn tại từ hơn một thế kỷ trước. Từ thành phố với hồ Hoàn Kiếm, cầu Doumer (cầu Long Biên) ở Hà Nội, nhà thờ Đức Bà, khu phố Tàu ở Sài Gòn cho đến thác Bản Giốc thuộc vùng núi Cao Bằng; về vua Duy Tân và quan lại ở kinh thành Huế; thiên nhiên hoang sơ, kỳ vĩ,... Khi lật từng trang sách, người đọc sẽ nhận ra một điều hết sức hiển nhiên: cách thời điểm mình sống hơn trăm năm, những người dân Việt Nam cũng từng sinh hoạt, có một đời sống sinh động như hiện tại, ở trên cùng mảnh đất với các nhân chứng đứng yên qua từng năm tháng. Đôi khi sống trong hiện tại và hướng tới tương lai, ta quên mất đi lịch sử đã từng ở đấy, nó chưa bao giờ mất đi. Đó là cảm giác của mình khi nhìn thấy từng con người xuất hiện trong khung hình của Pierre Dieulefils.


Người xem ghé thăm quá khứ, chứng kiến những nhân chứng lịch sử đã tồn tại từ cách đây hơn một thế kỷ, từ chốn thành thị với hồ Hoàn Kiếm, cầu Doumer (cầu Long Biên) ở Hà Nội, hay nhà thờ Đức Bà, khu phố Tàu ở Sài Gòn cho đến thác Bản Giốc thuộc vùng núi Cao Bằng; vua Duy Tân và quan lại ở kinh thành Huế; thiên nhiên hoang sơ, kì vĩ,… Khi lật giở từng trang sách, mình bỗng sực tỉnh nhận ra một điều hết đỗi hiển nhiên là cách thời điểm mình sống hơn trăm năm, những người dân Việt Nam cũng từng sinh hoạt, có một đời sống sinh động như mình bây giờ, ở trên cùng mảnh đất với các nhân chứng đứng yên qua từng ấy năm tháng. Đôi khi mải sống trong hiện tại và hướng tới tương lai, mình quên mất đi lịch sử đã từng ở đấy, nó chưa bao giờ mất đi. Đó là cảm giác của mình khi nhìn thấy từng con người xuất hiện trong khung hình của Pierre Dieulefils.
Tác giả chọn chụp chân dung toàn thân đối với hầu hết các chủ thể trong ảnh, làm lộ rõ vóc dáng của người Việt. Vào thời đó, chính phủ thực dân coi xứ ta thấp kém hơn, còn họ là dân tộc thượng đẳng, dân chủ, đem ánh sáng văn minh tới đất nước thuộc bán đảo Đông Dương. Vì vậy, có thể lý giải phần nào khi xem những bức ảnh chân dung, ta cảm giác được cơ thể thấp bé của người Việt, xuất hiện co cụm, kể cả khi tác giả chụp những viên quan có chức sắc lớn trong triều đình. Đồng thời, hình ảnh những mái nhà lá nghèo đói hiện lên đối nghịch với những công trình kiến trúc Pháp xây - rộng lớn, đẹp đẽ. Có một sự tôn vinh nhất định đối với chính phủ thực dân thông qua các tấm ảnh về khu phố Hà Nội và Sài Gòn.


Tuy nhiên, cần nhìn nhận một cách khách quan về nỗ lực của nhiếp ảnh gia trong việc ghi chép lịch sử bằng hình ảnh. Cuốn sách được phát hành bởi Nhã Nam, có bìa cứng, ảnh in trên loại giấy thường được sử dụng để in các tạp chí thời trang. Mặc dù chưa đạt tiêu chuẩn chất lượng in của một cuốn sách ảnh nhưng với mức giá 280.000 đồng, cũng có thể hiểu được một phần vì đây là mức giá để mọi người có thể tiếp cận, không giới hạn ở đối tượng người yêu nhiếp ảnh.
Nếu muốn quay ngược lại lịch sử và có thể 'bất ngờ' nhận ra như mình, anh em hãy mua một cuốn nhé!
