Để đối phó với các người ảnh hưởng, nhiều TikToker hiện đang nỗ lực trở thành deinfluencer, tức là những người chống lại sự ảnh hưởng.
Ngày càng có nhiều người tạo nội dung trên mạng xã hội từ chối những người có ảnh hưởng và thay vào đó trở thành “những người trừ khử ảnh hưởng”. Họ tự gọi mình là những “deinfluencer”, người đối lập với “influencer”.
Khi mạng xã hội trở thành trung tâm thương mại
Chúng ta đều biết những người có ảnh hưởng trên TikTok, Instagram, Facebook,... có sức ảnh hưởng lớn trong ngành kinh doanh và marketing. Những đánh giá sản phẩm, lời khen từ họ về mọi thứ từ son môi đến váy áo, điện thoại, máy rửa mặt,... đều có sức ảnh hưởng lớn. Thường thì các influencer được thuê để quảng cáo cho nhãn hàng và người mua hàng thông qua họ sẽ được giảm giá bằng cách sử dụng mã giảm giá đặc biệt.
Phương tiện truyền thông xã hội giờ đây trở thành trung tâm mua sắm điện tử - nơi mọi người đến để tiêu tiền của họ - với hàng loạt sản phẩm 'phải có' như dụng cụ uốn lông mi bằng nhiệt và bột tẩy màu hồng 'thần kỳ'. Và khi một thứ gì đó trở nên phổ biến trên mạng, nó sẽ bán được ngoài đời thực. Theo báo cáo, những người có ảnh hưởng đã bán được 3,6 tỷ đô la hàng hóa vào năm 2022. Trong một nghiên cứu gần đây, 54% người dùng đã mua hàng sau khi nhìn thấy một sản phẩm hoặc dịch vụ trên Instagram. Theo một báo cáo khác, 55% người dùng TikTok đã mua hàng sau khi nhìn thấy một thương hiệu hoặc sản phẩm trên nền tảng này. Trên Twitter, con số đó là 40%.
Việc mua sắm theo chỉ dẫn của những người có ảnh hưởng đã trở thành một xu hướng phổ biến. Khi nhìn thấy một fashionista nổi tiếng mặc chiếc váy nào đó, hàng triệu người theo dõi sẽ muốn sở hữu cảm giác phong cách và thời trang ấy.

Mạng xã hội như TikTok đang 'điều khiển' thói quen mua sắm của nhiều người
Xu hướng khuyến khích mọi người không nên 'vung tiền'
Và để phản đối xu hướng quảng cáo này, hiện nay trên TikTok đã xuất hiện một phong trào mới. Những người tạo nội dung cố gắng giảm bớt ảnh hưởng của quảng cáo trên mạng đối với người dùng, đưa ra lời khuyên về những sản phẩm được quảng cáo không đáng mua hoặc nêu rõ điều đó.
Bita, hay @bbybeets, 25 tuổi, đã đăng một video trên TikTok liệt kê những sản phẩm mà cô ấy từng thấy các người ảnh hưởng quảng cáo nhưng mọi người tuyệt đối không nên mua. Lý do đơn giản chỉ vì chúng “không hợp túi tiền”.

Trong video đã có hơn 58.000 lượt xem, Bita cho biết những người có thu nhập trung bình không thể mua được những món đồ như đôi dép có giá 95 bảng Anh (tương đương khoảng 3 triệu đồng) và tai nghe có giá 550 bảng (tương đương khoảng 16 triệu đồng), nhưng họ cảm thấy bị áp lực phải mua để theo kịp xu hướng.
Cô nói: “Tất cả các thương hiệu mà tôi đã đề cập đều có giá đắt đỏ. Để mua được những mặt hàng thịnh hành này, bạn phải có một mức thu nhập nhất định, và hầu hết mọi người thì không, trong đó có tôi. Vậy nên chúng ta không việc gì phải mua chúng. Tôi đang nhắc nhở người xem của mình rằng mua được những thứ đó mới là thực sự không bình thường. Đó là tiêu xài xa xỉ”.
Trên TikTok, hashtag #deinfluencer hiện có hơn 159,6 triệu lượt xem. Theo Jago Sherman, người đứng đầu bộ phận chiến lược của công ty tiếp thị truyền thông xã hội Goat, sự phổ biến của xu hướng này được thúc đẩy bởi vì mọi người đã phát ngán với việc bị mạng xã hội “điều khiển” phải liên tục mua thứ gì đó.

Xu hướng deinfluencing đi ngược lại đám đông
Ông nói: “Chúng tôi đã đạt đến một điểm quan trọng khi nói đến chủ nghĩa tiêu dùng. Mọi người đã chán ngấy với việc truy cập mạng xã hội và bị nói: 'Bạn cần cái này và cái này'”.
Đối với Valeria Fridegotto, 22 tuổi, sinh viên kiêm người sáng tạo nội dung bán thời gian sống ở Chicago, Illinois, tình hình kinh tế khó khăn đã thôi thúc cô làm một video về những sản phẩm mà cô cho là bị đánh giá quá cao và “không đáng được quảng cáo rầm rộ”.
Cô nói: “Với tình hình kinh tế ở Mỹ, mọi người cần chi tiêu cẩn thận hơn. Tôi cảm thấy như họ bị thu hút một cách vô thức bởi những người nội dung trên TikTok khuyến khích họ mua những món đồ đắt tiền”. Video của cô đã có hơn 1,3 triệu lượt xem và hàng trăm bình luận.
Sherman cho biết thuật toán TikTok có thể không phụ thuộc vào lượng người theo dõi. Vì vậy những người dùng có lượng người theo dõi tương đối nhỏ vẫn có thể lan truyền, thúc đẩy xu hướng này. Trend đi ngược lại số đông này còn lan rộng ra nhiều mảng khác như review nhà hàng không nên ghé, địa điểm du lịch không nên tới thăm,...

Trong khi một số người dùng trong các bình luận bên dưới video của Fridegotto chia sẻ quan điểm của cô về các sản phẩm, TikToker vẫn bày tỏ lo lắng những review xấu của mình có thể phản tác dụng trong tương lai. “Trong một thế giới hoàn hảo, chúng tôi muốn nghĩ rằng các thương hiệu sẽ coi đó là phản hồi của khách hàng, nhưng tôi e rằng điều đó có thể khiến các hợp tác tiềm năng với nhãn hàng khác bị ảnh hưởng.
Còn đối với Sherman, dù tham gia nhiệt tình nhưng cô nghĩ rằng xu hướng này sẽ chẳng đi đến đâu. “Quan điểm của tôi đây chỉ là một từ khác cho cái gọi là đánh giá trung thực mà thôi. Những người muốn trừ khử ảnh hưởng đang tạo ra ảnh hưởng”.
Tham khảo: The Guardian
