Buzz
Thị trường dược phẩm Việt Nam tiếp tục có nhiều tiềm năng tăng trưởng dài hạn, nhờ vào chi tiêu dược phẩm trên đầu người hiện nay vẫn còn thấp, cùng với sự già hoá dân số và tăng thu nhập kéo theo chi tiêu dược phẩm gia tăng.
Tóm tắt các điểm chính:
- Tiềm năng tăng trưởng lâu dài đến từ chi tiêu dược phẩm trên đầu người vẫn thấp, dân số già hoá và tăng thu nhập.
- Môi trường chính sách thuận lợi cho các doanh nghiệp dược phẩm nội địa có công nghệ sản xuất hiện đại.
Thị trường bán lẻ thuốc tại Việt Nam vẫn đang phân mảnh và chứng kiến sự phát triển nhanh chóng của các chuỗi nhà thuốc.
Cổ phiếu IMP và DHG được xem là những lựa chọn hàng đầu trong ngành dược phẩm.
Trên thị trường dược phẩm, có hai kênh chính là nhà thuốc và bệnh viện. Dự báo kênh bệnh viện sẽ có tăng trưởng cao hơn nhờ vào chương trình bảo hiểm y tế toàn dân và sự kiểm soát nghiêm ngặt hơn từ chính phủ đối với bán thuốc kê đơn tại nhà thuốc.
Bên cạnh đó, ngành dược phẩm Việt Nam vẫn chưa đồng nhất với top 5 công ty chỉ chiếm 16% thị phần. Việt Nam cũng phụ thuộc khá nhiều vào thuốc nhập khẩu khi chỉ có 35% giá trị thuốc được sản xuất bởi các doanh nghiệp nội địa.
Thị phần của ngành dược phẩm tại Việt Nam trong năm 2020.
Nguồn: IQVIA, Mytour ước tính
Về mặt chính sách, chính phủ đang thúc đẩy các chính sách để nâng cao tiêu chuẩn sản xuất thuốc nội địa nhằm thay thế cho thuốc ngoại, nhằm mục đích có lợi cho các doanh nghiệp dược nội địa sở hữu các dây chuyền sản xuất tiêu chuẩn cao như EU-GMP hay Japan-GMP.
Hiện nay, chỉ có dưới 10 công ty dược Việt Nam sở hữu các dây chuyền sản xuất tiêu chuẩn cao như EU-GMP hay Japan-GMP, trong đó có các công ty niêm yết như Imexpharm, Pymepharco và Dược Hậu Giang.
Ngoài ra, chúng tôi đã so sánh các công ty dược niêm yết. Chúng tôi đã chọn ra 5 công ty dược có quy mô doanh thu lớn nhất là DHG, PME, TRA, IMP và DBD.
Tổng quan, DHG và TRA tập trung vào kênh nhà thuốc với điểm mạnh của DHG là các loại thuốc kháng sinh uống và các loại thuốc không kê đơn như giảm đau và hạ sốt, trong khi TRA nổi bật với các sản phẩm thuốc Đông dược. PME, IMP và DBD tập trung vào kênh bệnh viện với điểm mạnh là các loại kháng sinh uống, tiêm, đặc biệt DBD là doanh nghiệp nội địa hàng đầu trong lĩnh vực thuốc điều trị ung thư.
Doanh thu năm 2020 theo từng kênh bán hàng (tỷ đồng)
DHG: công ty có mạng lưới phân phối lớn nhất Việt Nam và nổi bật với các sản phẩm thuốc kháng sinh uống, giảm đau và hạ sốt. Tuy nhiên, doanh thu từ kênh bệnh viện vẫn còn thấp do công nghệ sản xuất hiện tại vẫn sử dụng dây chuyền WHO-GMP – 1 tiêu chuẩn thông thường. DHG đang tập trung đẩy mạnh chuyển giao sản phẩm từ Taisho – công ty mẹ từ Nhật Bản và đầu tư xây dựng nhà máy kháng sinh tiêu chuẩn Japan-GMP dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2024.
TRA: giống như DHG, công ty có hệ thống phân phối lớn thứ hai tại Việt Nam và dẫn đầu về sản phẩm Đông Dược. Tuy nhiên, TRA chưa phát triển mạnh mảng thuốc Tân dược. Để khắc phục điểm yếu này, TRA đang tiếp nhận chuyển giao thuốc tân dược từ Daewoong Pharma – đối tác chiến lược từ Hàn Quốc và tăng cường nhân sự chuyên môn cho kênh bệnh viện.
Đối với IMP và PME, hai công ty này có công suất EU-GMP lớn nhất tại Việt Nam. Lợi thế về công nghệ và chính sách giúp IMP và PME chiếm thị phần cao trong lĩnh vực kháng sinh, đặc biệt là thuốc chất lượng cao tại kênh bệnh viện.
Tuy nhiên, cả IMP và PME vẫn còn hạn chế về các loại kháng sinh nhóm non-beta chất lượng cao. Do đó, cả hai công ty đều đã đầu tư xây dựng nhà máy EU-GMP để sản xuất loại thuốc này, dự kiến hoạt động trong năm 2022. Ngoài ra, cả IMP và PME đều có kế hoạch mở rộng xuất khẩu với sự hỗ trợ từ các đối tác chiến lược là SK Group (với IMP) và Stada (với PME).
Về DBD, mặc dù là một trong những công ty hàng đầu về kênh bệnh viện và dẫn đầu về thuốc điều trị ung thư, DBD vẫn chưa có các dây chuyền sản xuất tiêu chuẩn cao để sản xuất các loại thuốc chất lượng cao cho kênh bệnh viện. Ngoài ra, kênh nhà thuốc của công ty cũng đang gặp khó khăn về kết quả kinh doanh do chiến lược bán hàng chưa hiệu quả.
Để khắc phục, DBD đã đầu tư vào một nhà máy sản xuất thuốc điều trị ung thư và đang chờ xét duyệt tiêu chuẩn EU-GMP. Đối với kênh nhà thuốc, công ty cũng đang điều chỉnh lại chiến lược bán hàng bằng cách tăng cường đội ngũ sales, chuẩn hóa quy trình bán hàng và đầu tư vào hệ thống quản lý để tối ưu hóa khai thác dữ liệu.
Đối với thị trường nhà thuốc, hiện nay thị trường này vẫn còn rất phân mảnh với hơn 50,000 nhà thuốc trên toàn quốc, chủ yếu là các nhà thuốc tư nhân.
Ngoài ra, chất lượng tư vấn và lên đơn thuốc tại các nhà thuốc tư nhân vẫn còn thấp, mặc dù quy định bắt buộc mỗi nhà thuốc phải có ít nhất 1 dược sĩ, nhiều nhà thuốc vẫn thuê bằng từ các dược sĩ bên ngoài và một dược sĩ có thể làm việc cho nhiều nhà thuốc.
Có thể thấy rằng số lượng dược sĩ tại Việt Nam vẫn còn ít và Việt Nam là một trong số ít các quốc gia có ít dược sĩ hơn nhà thuốc.
Mật độ dược sĩ và nhà thuốc trên 10.000 dân số
Bên cạnh đó, các chuỗi nhà thuốc đang phát triển nhanh như Pharmacity, Long Châu và An Khang. Hiện thị phần của các chuỗi này vẫn nhỏ (Pharmacity và Long Châu chiếm tổng thị phần hơn 7% vào năm 2020), nhưng kỳ vọng thị phần của chúng sẽ tăng mạnh trong những năm tới khi các chuỗi lớn đều có kế hoạch mở rộng rất mạnh.
Số lượng cửa hàng của các chuỗi nhà thuốc lớn
Nguồn: Công ty công bố, Mytour ước tính
Đối với các cổ phiếu mà Mytour đang quản lý, chúng tôi đánh giá KHẢ QUAN cho DHG vì định giá hấp dẫn và tiềm năng tăng trưởng ổn định trong dài hạn, cũng như cho IMP nhờ vào lợi thế về công nghệ và chính sách có lợi giúp nâng cao lợi nhuận trong những năm tiếp theo.
Ngoài ra, chuỗi nhà thuốc Long Châu của FRT đang phát triển tích cực về mặt lợi nhuận và dự kiến sẽ hoàn vốn vào cuối năm 2022/đầu 2023. Tuy nhiên, chúng tôi đánh giá KÉM TÍCH CỰC cho FRT do lo ngại về triển vọng không khả quan của mảng bán lẻ hàng điện tử.
