Bạn đã từng nghe đến thuật ngữ 'trì hoãn thỏa mãn' chưa? Biết chờ đợi sẽ mang lại thành quả lớn hơn. Đó chính là khả năng từ bỏ lợi ích nhỏ để có thể thu được lợi ích lớn hơn. Để làm được, yêu cầu phải kiểm soát tốt được bản thân.
Vào thập niên 60, các nhà khoa học Mỹ tiến hành thí nghiệm 'Kẹo dẻo Stanford' nổi tiếng. Một nhóm trẻ em được yêu cầu ngồi chờ để nhận kẹo. Nếu ngồi chờ, sẽ nhận được 2 viên kẹo, ngược lại chỉ có 1 viên.
Những đứa trẻ kiên trì nhận phần thưởng cao hơn thường đạt thành công tốt hơn trong cuộc sống. Từ đó, khái niệm 'trì hoãn sự thỏa mãn' ra đời, nhấn mạnh vào việc từ bỏ hài lòng ngay lập tức để đạt được kết quả dài hạn có giá trị hơn.
'Trì hoãn sự thỏa mãn' cũng là phương châm sống của Trương Nhất Minh – người sáng lập Bytedance, công ty sở hữu ứng dụng đọc báo Toutiao và mạng xã hội TikTok. Ông coi đây là nguyên tắc cần áp dụng hàng ngày.
Trương Nhất Minh, sinh năm 1983, là cựu sinh viên Đại học Nam Khai. Trong 6 năm, từ lập trình viên thông thường trở thành CEO công ty công nghệ hàng đầu. Hiện tại, ông sở hữu khối tài sản trị giá 35,8 tỷ USD, đứng thứ 39 trong số những người giàu nhất thế giới.
Nhiều doanh nhân đồng thời nhận xét, khả năng học hỏi và nâng cao trình độ của Trương Nhất Minh rất ấn tượng. Ông làm việc thành thạo như một chiếc máy, biết cách tự điều chỉnh bản thân, giỏi kiềm chế cảm xúc và có tầm nhìn dài hạn.
“Phần lớn mọi người gặp vấn đề trong cuộc sống là do không thể trì hoãn sự thỏa mãn của bản thân”, ông nói.
1. Mức lương chênh lệch khi mới ra trường thực sự không đáng kể
Bạn phải tự mình lựa chọn ngành học, công ty, sự nghiệp và con đường phát triển, đừng để bị lung lay bởi những lựa chọn ngắn hạn. Ví dụ, sau khi tốt nghiệp, nhiều người sẵn sàng làm việc cho các công ty nước ngoài, chứ không phải các công ty mới thành lập. Lý do là vì ở đó nổi tiếng hơn, lương cao hơn.
Tuy nhiên, đây là một tầm nhìn ngắn hạn. Khi vừa mới tốt nghiệp, mức lương chênh lệch khoảng vài triệu đồng thực sự không đáng kể. Trước khi đưa ra quyết định, cần chú ý nhiều hơn đến bản chất sự việc, xem liệu có lợi ích lâu dài hay không. Nếu chỉ nhìn vào lợi ích ngắn hạn, bạn đang lãng phí thời gian của chính mình.
Năm 2016, một doanh nhân trẻ đã hỏi Trương Nhất Minh: “Trong hơn 3 năm, ông đã đưa ra quyết định quan trọng nào để biến giá trị của Toutiao từ 100 triệu USD lên 10 tỷ USD?”. Cựu CEO Bytedance cho biết, hầu hết các quyết định đó được ông đưa ra trong vòng 3 tháng đầu kinh doanh. Việc bạn có trì hoãn được cảm giác thỏa mãn hay không sẽ quyết định việc bạn có tầm nhìn dài hạn hay ngắn hạn.
2. Công việc không phân chia – người làm việc không biên giới
Năm 2005, Trương Nhất Minh tốt nghiệp đại học và gia nhập Kuxun – một startup đặt chuyến du lịch trực tuyến. Ban đầu, ông chỉ là một kỹ sư bình thường. Thế nhưng sang năm 2, ông đã quản lý một đội khoảng 50 người trong công ty, chịu trách nhiệm về back-end và một số đầu việc liên quan đến sản phẩm.
Mọi thứ tiến triển rất thuận lợi, không phải vì Trương Nhất Minh có kỹ năng tốt nhất, hay giàu kinh nghiệm nhất. Bí quyết của ông nằm ở 2 việc.
Thứ nhất, không phân biệt ta và người trong công việc. Sau khi hoàn thành nhiệm vụ của mình, nếu có thể, Trương Nhất Minh sẽ giúp các đồng nghiệp khác giải quyết công việc. Khi gặp người mới vào nghề, ông cũng sẽ tận tình giảng giải cho họ. Nhờ đó, trình độ của ông ngày càng lên cao. Trong 2 năm đầu tiên, hôm nào Trương Nhất Minh cũng về nhà lúc 12h đêm, không nghỉ ngơi mà tiếp tục ngồi lập trình. Ông làm vậy vì đam mê với nghề, không phải do yêu cầu từ công ty.
Thứ hai, không bao giờ đặt ra ranh giới khi làm mọi việc. Lúc đó, Trương Nhất Minh chỉ phụ trách phần kỹ thuật, nhưng nếu sản phẩm gặp vấn đề, ông cũng không ngại tham gia thảo luận tìm giải pháp. Dù nhiều người khuyên vị doanh nhân này không cần làm vậy, ông vẫn từ tốn nói rằng làm việc nhiều giúp ông có thêm cơ hội luyện tập. Việc trì hoãn sự thỏa mãn sẽ khiến ta sẵn sàng chủ động làm nhiều việc hơn và rèn luyện nhiều hơn, thay vì lo lắng về việc: “Đây có phải là việc mình nên làm?”.
3. 4 lần bắt đầu lại nghiệp, không ai kiên trì đến cuối
Trước khi thành lập Toutiao, Nhất Minh đã thử sức khởi nghiệp 4 lần, nhưng không thành công. Ông nhận ra: nếu không suôn sẻ, thà bắt đầu lại từ đầu. Ở một số công ty khởi nghiệp, mọi người thường kiên trì đến cùng. Nhưng Nhất Minh nghĩ, giải tán sớm là tốt, để dành thời gian cho việc mới, tạo ra những giá trị mới. Khi rời bỏ Jiujiufang, một số nhà đầu tư cũ cũng đầu tư vào Toutiao và có lãi lớn.

Trương Nhất Minh cho biết, nếu không thấy triển vọng, ông sẽ rời đi mà không do dự. Thành công không dễ dàng. Rời đi sớm có thể tìm được người tốt hơn.
4. Lập Toutiao thay vì làm CEO Tencent
Trương Nhất Minh từng được mời làm CEO của Tencent, nhưng ông thấy nhàm chán. Thích hơn là tự mình khởi nghiệp. Chưa đầy 1 năm sau khi thành lập Toutiao, ông nhận được lời mời đầu tư hấp dẫn. Ông từ chối sau khi suy nghĩ kỹ lưỡng.
Vị doanh nhân này xem đó như là một trải nghiệm tinh thần, giúp ông có động lực để đạt được mục tiêu lớn hơn. Nếu nhận lời đề xuất, ông sẽ bị hạn chế vàng trong công việc.Nhiều người chỉ nhìn thấy điểm lợi, nhưng bỏ qua rủi ro. Đây là sai lầm trong quan điểm.
Trương Nhất Minh hiểu rằng để thành công, doanh nghiệp cần kiên nhẫn chờ đợi, tập trung phát triển tối ưu. Amazon và Alibaba đều phải chịu lỗ trước khi lãi.
Đừng chỉ tập trung vào những mục tiêu ngắn hạn như việc gieo hạt vào mùa xuân để thu hoạch vào mùa thu. Muốn trồng cây lâu dài, phải chấp nhận sống cảnh vài năm đầu không có gì thu được, nhưng quả ngọt sau này sẽ vô kể. Hãy đặt mục tiêu cao và xa hơn, sau đó suy nghĩ về lợi ích cuối cùng bạn thu được.
5. Khi còn trẻ, hãy đặt ra những mục tiêu cao hơn
Trong số bạn bè và đồng nghiệp, nhiều người giỏi hơn Trương Nhất Minh. Nhưng trong 10 năm qua, ông vẫn vượt qua họ. Bởi vì họ đặt mục tiêu quá thấp. Sau khi tốt nghiệp, họ chỉ đặt mục tiêu nhỏ.
Nhiều người làm việc chỉ để kiếm tiền mua nhà ở thành phố. Họ dành hết thời gian cho việc này, khiến sự nghiệp chịu ảnh hưởng và tinh thần kiệt quệ. Một người bạn còn làm thêm nhiều công việc để trả tiền đặt cọc nhà. Có vẻ như ông ta có lãi, nhưng thực tế là thua lỗ.
Để không trở nên bình thường, hãy đặt mục tiêu cao hơn. Khi đạt được mục tiêu lớn, những vấn đề nhỏ chỉ là chuyện đơn giản. Trương Nhất Minh đã nghĩ như thế. Trì hoãn sự thỏa mãn sẽ giúp bạn có mục tiêu cao hơn và đặt ra tiêu chuẩn cao hơn. Dù bạn tiến bộ chậm trong vài năm đầu, nhưng sau 10 năm, sẽ thấy sự khác biệt rõ ràng.
Khi tốt nghiệp, Trương Nhất Minh đặt mục tiêu rất cao: “Kiếm được 1 triệu đầu tiên, phải kiếm được nhiều tiền nhờ khởi nghiệp”. Ông làm vậy không phải vì tiền bạc mà vì sự hào hứng với thử thách và mong muốn vượt qua những người giỏi.
Trong vài năm qua, Trương Nhất Minh đã học lại nhiều điều quan trọng mà thường chỉ học ở tuổi thiếu niên: cách đọc, hiểu bản thân, giao tiếp, sắp xếp thời gian, tiếp thu ý kiến của người khác, tạo động lực, viết, rèn luyện và kiên nhẫn.
>>> Xem thêm: Bí quyết kiểm soát cảm xúc cho người dễ nóng giận
— HR Insider/Theo Zhihu —
Mytour – Trang web tuyển dụng hàng đầu Việt Nam
