
“Tại sao con không giống chị vậy nhỉ?”. Bạn đã từng nghe câu này chưa?
Những lời này không mấy ý nghĩa khiến chúng ta cảm thấy mình không đủ tốt so với người khác, thường là những người mà chúng ta yêu quý. Ở trường, giáo viên thường so sánh chúng ta với bạn cùng lớp. Dựa vào điểm số, chúng ta có thể thấy mình giỏi hơn một số bạn, nhưng lại kém hơn những bạn khác. Vấn đề là những điểm số đó không phản ánh hoàn cảnh, khó khăn, ưu tiên hoặc kỹ năng của chúng ta. Điểm số chỉ thể hiện kết quả của một hệ thống giáo dục cụ thể nào đó.
Khi trưởng thành, chúng ta không thể tránh khỏi việc bị đánh giá trong mọi lĩnh vực của cuộc sống, từ tình yêu, gia đình, sự nghiệp, ngoại hình cho tới thành tích, sức khỏe, tài chính, hay hạnh phúc.... Danh sách này còn dài nữa, dài mãi. Chúng ta muốn đánh giá các mức độ của cuộc sống và cách duy nhất để làm điều đó là so sánh. Bạn có thể làm tốt hơn anh họ của mình nhưng lại không giỏi bằng bạn thân của bạn. Điều này hoàn toàn là bình thường. Vấn đề xảy ra khi chúng ta mong muốn trở thành một người khác thay vì là phiên bản tốt nhất của chính mình. Khi chúng ta không chấp nhận mình là ai hoặc vị trí của mình đang ở đâu, hội chứng “người giả mạo” sẽ xuất hiện.
Hội chứng này xuất hiện khi một người cảm thấy họ không xứng đáng hoặc không đủ tốt so với những gì họ đang có. Nó thường gặp nhất ở những người thành đạt, và tạo thành một vòng tròn luẩn quẩn:
Cho dù họ leo tới vị trí cao thế nào thì họ vẫn không cho rằng thành công của mình xuất phát từ sự chăm chỉ hay kỹ năng của bản thân. Trong trường hợp này, họ liên tục được thăng chức bởi vì họ làm việc quá chăm chỉ, chỉ để chứng minh rằng mình xứng đáng với vị trí hiện tại. Nhưng cái ý nghĩ cho rằng tất cả chỉ là may mắn chỉ càng khiến cho hội chứng người giả mạo của họ trầm trọng hơn, dẫn tới một vòng tròn luẩn quẩn đầy những nghi ngờ và lo lắng.
Sự so sánh là nguyên nhân chính của bệnh trầm cảm. Vậy thì tại sao phải so sánh khi bạn có thể đối chiếu? Đó chính là chìa khóa để vượt qua hội chứng “người giả mạo”.
