Buzz
1. Triệu chứng của bệnh Sốt xuất huyết là gì?
Sốt xuất huyết do virus Dengue gây ra. Khi muỗi vằn đốt người nhiễm virus này và sau đó đốt người lành, virus sẽ lây truyền bệnh qua vết đốt. Tùy vào mức độ và giai đoạn bệnh mà triệu chứng sốt xuất huyết ở mỗi người sẽ có sự khác nhau.
Triệu chứng thường gặp ở người sốt xuất huyết
Sốt xuất huyết chia theo giai đoạn:
- Giai đoạn ủ bệnh:
+ Kéo dài 4 - 7 ngày, cũng có trường hợp lên tới 14 ngày.
+ Thời gian ủ bệnh ở mỗi người khác nhau tùy theo tuổi tác, khả năng miễn dịch, cơ địa.
+ Khi virus gây bệnh được nhân lên đến ngưỡng đủ lớn sẽ gây ra các triệu chứng trên cơ thể.
- Giai đoạn sốt Dengue
Xuất hiện các triệu chứng không đặc hiệu tức là biểu hiện khá giống với sốt virus hay cảm cúm thông thường:
+ Liên tục sốt cao trên 39 độ C trong khoảng 2 - 7 ngày mà không có dấu hiệu hạ sốt dù đã dùng thuốc hạ sốt.
+ Mệt mỏi, lừ đừ, nhức đầu.
+ Đau cơ, đau họng, đau hốc mắt.
+ Buồn nôn, nôn.
+ Viêm hô hấp trên, viêm họng, sổ mũi.
+ Tiêu chảy.
+ Phát ban hoặc xung huyết da.
- Giai đoạn sốt xuất huyết Dengue (giai đoạn nguy hiểm)
+ Có thể còn hoặc giảm sốt nhưng không có nghĩa là bệnh đã khỏi và đang bước vào thời kỳ hồi phục.
+ Chảy máu cam, xuất huyết dưới da, chảy máu chân răng. Vết xuất huyết dưới da có thể là mảng bầm tím hoặc các đốm nhỏ ở mặt trong cánh tay, mặt trước cẳng chân, đùi, bụng,...
+ Chảy máu nội tạng, xuất huyết tiêu hóa, tràn dịch màng bụng hoặc màng phổi, xuất huyết não.
Đây là giai đoạn cần được theo dõi cẩn thận để phát hiện dấu hiệu xuất huyết, có phương án xử trí kịp thời.
- Giai đoạn hồi phục
+ Thường xuất hiện sau giai đoạn nguy hiểm 24 - 48 giờ.
+ Cơ thể người bệnh có dấu hiệu tái hấp thu dần dịch từ mô kẽ vào lòng mạch.
2. Cách thức lây truyền sốt xuất huyết như thế nào?
Bên cạnh việc không nắm rõ triệu chứng sốt xuất huyết là gì, hầu hết mọi người còn không biết con đường lây lan bệnh. Vì thế, sốt xuất huyết ở nước ta rất dễ bùng phát thành dịch. Bệnh lý này có thể lây lan qua những con đường sau:
2.1. Muỗi vằn Aedes
Khi muỗi vằn Aedes đốt người lành nó sẽ lây truyền virus sốt xuất huyết qua vết đốt. Chỉ muỗi cái mới có khả năng lây truyền bệnh. Bắt đầu từ thời điểm muỗi vằn đốt, virus ủ bệnh trong cơ thể khoảng 8 - 12 ngày, tuần hoàn trong máu 2 - 7 ngày. Đây cũng là khoảng thời gian nếu bị muỗi Aedes cái đốt, virus máu trong người bệnh sẽ được truyền sang cho muỗi.
Muỗi vằn Aedes đốt và lây truyền sốt xuất huyết
2.2. Mẹ lây truyền cho con
Người mẹ nhiễm sốt xuất huyết có thể lây truyền cho thai nhi trong khi mang thai hoặc khi sinh. Cũng đã có trường hợp ghi nhận bệnh có khả năng lây qua sữa mẹ.
2.3. Phơi nhiễm với máu
Mặc dù đây là trường hợp hiếm nhưng vẫn ghi nhận sốt xuất huyết có thể lây qua phơi nhiễm với máu hoặc tiếp xúc với máu trong phòng xét nghiệm. Ít khi thấy sốt xuất huyết lây truyền qua kim tiêm, ghép tạng.
3. Vì sao sốt xuất huyết trở nên nghiêm trọng?
Bản thân sốt xuất huyết không nguy hiểm khi được xử trí đúng cách nhưng thực tế cho thấy rất nhiều trường hợp bệnh trở nên nghiêm trọng, thậm chí đánh mất sự sống. Điều này xuất phát từ những sai lầm trong việc chăm sóc, điều trị cũng như không biết dấu hiệu của sốt xuất huyết là gì:
- Sự chủ quan trong việc khám chữa
Các mức độ của bệnh sốt xuất huyết Dengue bao gồm sốt xuất huyết Dengue, sốt xuất huyết Dengue có dấu hiệu cảnh báo và sốt xuất huyết Dengue nặng. Trong giai đoạn nhẹ, người bệnh có thể tự chăm sóc và theo dõi tại nhà, nhưng việc chẩn đoán đúng bệnh để theo dõi diễn tiến của bệnh và xử lý kịp thời là rất quan trọng để đề phòng biến chứng như tổn thương não, xuất huyết nội tạng, tổn thương gan thận,... Do đó, nếu phát hiện các dấu hiệu sau, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay: giảm sốt nhưng cơ thể khó chịu hơn, đau bụng nhiều, nôn nhiều, mệt lả người, tay chân ẩm và lạnh, xuất huyết ở bất kì vị trí nào trên cơ thể.
- Tin rằng khi hết sốt là đã khỏi bệnh
Điều này là một quan niệm sai lầm phổ biến vì hầu hết mọi người cho rằng khi cắt sốt tức là bệnh đã sắp khỏi. Thực ra, sau khi cơn sốt cắt là lúc bệnh chuyển sang giai đoạn nguy hiểm nhất. Thời điểm 2 - 7 ngày sau khi cắt sốt mới là lúc đánh giá được tính chất nghiêm trọng của bệnh. Lúc này, hệ miễn dịch đã bị virus Dengue làm cho yếu đi nhiều nên người bệnh sẽ xuất hiện các triệu chứng như chảy máu cam, xuất huyết dưới da, xuất huyết nội tạng, xuất huyết tiêu hóa, tràn dịch màng phổi,... Có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe và tính mạng. Vì vậy, người bệnh cần được theo dõi sát sao.
Vì không biết giai đoạn nguy hiểm của sốt xuất huyết là gì nên nhiều người nghĩ hết sốt tức là khỏi bệnh
- Đã từng mắc sốt xuất huyết không có nghĩa là sẽ không tái phát
Có tới 4 chủng virus gây sốt xuất huyết là D1, D2, D3, D4. Mỗi lần mắc bệnh chỉ nhiễm một chủng và cơ thể chỉ miễn dịch với chủng đó sau khi hồi phục, không bao gồm các chủng khác. Điều này có nghĩa là mỗi người có thể mắc sốt xuất huyết tới 4 lần với 4 chủng virus khác nhau.
Biện pháp phòng ngừa sốt xuất huyết
Khi nghi ngờ mắc sốt xuất huyết
Các dấu hiệu và triệu chứng của sốt xuất huyết có thể giống với sốt rét, thương hàn, sốt phát ban,... Vì vậy, nếu nghi ngờ mắc bệnh nhưng không biết chính xác về sốt xuất huyết và dấu hiệu của nó, người bệnh nên đến cơ sở y tế đáng tin cậy để thăm khám, làm xét nghiệm để chẩn đoán chính xác và có phương pháp điều trị tại nhà hoặc tại bệnh viện (nếu cần).
Chăm sóc tại nhà
Nếu được chỉ định chăm sóc và theo dõi bệnh tại nhà, người bệnh cần:
- Nghỉ ngơi ở nơi thoáng mát, sạch sẽ.
- Ăn thức ăn dễ tiêu.
- Uống đủ nước: nước trái cây, dung dịch điện giải Oresol.
- Chỉ sử dụng thuốc hạ sốt paracetamol, không dùng Aspirin hoặc Ibuprofen vì có thể gây xuất huyết.
- Nếu có các triệu chứng như chân tay lạnh, vật vã, mệt mỏi li bì, đau bụng, nôn nhiều hơn,... cần đến cơ sở y tế ngay lập tức.
